स्त्रीपुरुषशीलवस्थापनं व्यावर्तनकारणाणि स्त्रीषु सिद्धाः पुरुषा अयत्नसाध्या योषितः व्याख्यातकारणाः परपरिग्रहोपगमाः ॥ (१।१)

तेषु साध्यत्वम् अनत्ययं गम्यत्वम् आयतिं वृत्तिं चादित एव परीक्षेत ॥ (२।१)

यदा तु स्थानात् स्थानान्तरं कामं प्रतिपद्यमानं पश्येत् तदात्मशरीरोपघातत्राणार्थं परपरिग्रहान् अभ्युपगच्छेत् ॥ (३।१)

दश तु कामस्य स्थानानि ॥ (४।१)

चक्षुःप्रीतिर् मनःसङ्गः संकल्पोत्पत्तिर् निद्राच्छेदस्तनुता विषयेभ्यो व्यावृत्तिर् लज्जाप्रणाश उन्मादो मूर्छा मरणम् इति तेषां लिङ्गानि ॥ (५।१)

तत्राकृतितो लक्षणतश्च युवत्याः शीलं सत्यं शौचं साध्यतां चण्डवेगतां च लक्षयेद् इत्याचार्याः ॥ (६।१)

व्यभिचाराद् आकृतिलक्षणयोगानाम् इङ्गिताकाराभ्याम् एव प्रवृत्तिर् बोद्धव्या योषित इति वात्स्यायनः ॥ (७।१)

यं कंचिद् उज्ज्वलं पुरुषं दृष्ट्वा स्त्री कामयते । (८।१)

तथा पुरुषो ऽपि योषितम् । (८।२)

अपेक्षया तु न प्रवर्तत इति गोणिकापुत्रः ॥ (८।३)

तत्र स्त्रियं प्रति विशेषः ॥ (९।१)

न स्त्री धर्मम् अधर्मं चापेक्षते कामयत एव । (१०।१)

कार्यापेक्षया तु नाभियुङ्क्ते । (१०।२)

स्वभावाच्च पुरुषेणाभियुज्यमाना चिकीर्षन्त्यपि व्यावर्तते । (१०।३)

पुनः पुनर् अभियुक्ता सिध्यति । (१०।४)

पुरुषस्तु धर्मस्थितिम् आर्यसमयं चापेक्ष्य कामयमानो ऽपि व्यावर्तते । (१०।५)

तथाबुद्धिश्चाभियुज्यमानो ऽपि न सिध्यति । (१०।६)

निष्कारणम् अभियुङ्क्ते । (१०।७)

अभियुज्यापि पुनर् नाभियुङ्क्ते । (१०।८)

सिद्धायां च माध्यस्थ्यं गच्छति । (१०।९)

सुलभाम् अवमन्यते । (१०।१०)

दुर्लभाम् आकाङ्क्षत इति प्रायोवादः ॥ (१०।११)

तत्र व्यावर्तनकारणानि । (११।१)

पत्यावनुरागः । (११।२)

अपत्यापेक्षा । (११।३)

अतिक्रान्तवयस्त्वम् । (११।४)

दुःखाभिभवः । (११।५)

विरहन् उपलम्भः । (११।६)

अवज्ञयोपमन्त्रयत इति क्रोधः । (११।७)

अप्रतर्क्य इति संकल्पवर्जनम् । (११।८)

गमिष्यतीत्यनायतिर् अन्यत्र प्रसक्तमतिर् इति च । (११।९)

असंवृताकार इत्युद्वेगः । (११।१०)

मित्रेषु निसृष्टभाव इति तेष्वपेक्षा । (११।११)

शुष्काभियोगीत्याशङ्का । (११।१२)

तेजस्वीति साध्वसम् । (११।१३)

चण्डवेगः समरथो वेति भयं मृग्याः । (११।१४)

नागरकः कलासु विचक्षण इति व्रीडा । (११।१५)

सखित्वेनोपचरित इति च । (११।१६)

अदेशकालज्ञ इत्यसूया । (११।१७)

परिभवस्थानम् इत्य् अबहुमानः । (११।१८)

आकारितो ऽपि नावबुध्यत इत्यवज्ञा । (११।१९)

शशो मन्दवेग इति च हस्तिन्याः । (११।२०)

मत्तो ऽस्य मा भूद् अनिष्टम् इत्यनुकम्पा । (११।२१)

आत्मनि दोषदर्शनान् निर्वेदः । (११।२२)

विदिता सती स्वजनबहिष्कृता भविष्यामीति भयम् । (११।२३)

पलित इत्यनादरः । (११।२४)

पत्या प्रयुक्तः परीक्षत इति विमर्शः । (११।२५)

धर्मापेक्षा चेति ॥ (११।२६)

तेषु यदात्मनि लक्षयेत् तदादित एव परिच्छिन्द्यात् ॥ (१२।१)

आर्यत्वयुक्तानि रागवर्धनात् । (१३।१)

अशक्तिजान्युपायप्रदर्शनात् । (१३।२)

बहुमानकृतान्यतिपरिचयात् । (१३।३)

परिभवकृतान्यतिशौण्डीर्याद् वैचक्षण्याच्च । (१३।४)

तत्परिभवजानि प्रणत्या । (१३।५)

भययुक्तान्याश्वासनाद् इति ॥ (१३।६)

पुरुषास्त्वमी प्रायेण सिद्धाः । (१४।१)

कामसूत्रज्ञः । (१४।२)

कथाख्यानकुशलो बाल्यात् प्रभृति संसृष्टः प्रवृद्धयौवनः क्रीडनकर्मादिनागतविश्वासः प्रेषणस्य कर्तोचितसंभाषणः प्रियस्य कर्तान्यस्य भूतपूर्वो दूतो मर्मज्ञ उत्तमया प्रार्थितः सख्या प्रच्छन्नं संसृष्टः सुभगाभिख्यातः सह संवृद्धः प्रातिवेश्यः कामशीलस्तथाभूतश् च परिचारिको धात्रेयिकापरिग्रहो नववरकः प्रेक्षोद्यानत्यागशीलो वृष इति सिद्धप्रतापः साहसिकः शूरो विद्यारूपगुणोपभोगैः पत्युर् अतिशयिता महार्हवेषोपचारश्चेति ॥ (१४।३)

यथात्मनः सिद्धतां पश्येद् एवं योषितो ऽपि ॥ (१५।१)

अयत्नसाध्या योषितस्त्व् इमाः । (१६।१)

अभियोगमात्रसाध्याः । (१६।२)

द्वारदेशावस्थायिनी । (१६।३)

प्रासादाद् राजमार्गावलोकिनी । (१६।४)

तरुणप्रातिवेश्यगृहे गोष्ठीयोजिनी । (१६।५)

सततप्रेक्षिणी । (१६।६)

प्रेक्षिता पार्श्वविलोकिनी । (१६।७)

निष्कारणं सपत्न्याधिविन्ना । (१६।८)

भर्तृद्वेषिणी विद्विष्टा च । (१६।९)

परिहारहीना । (१६।१०)

निरपत्या । (१६।११)

ज्ञातिकुलनित्या । (१६।१२)

विपन्नापत्या । (१६।१३)

गोष्ठीयोजिनी । (१६।१४)

प्रीतियोजिनी । (१६।१५)

कुशीलवभार्या । (१६।१६)

मृतपतिका बाला । (१६।१७)

दरिद्रा बहूपभोगा । (१६।१८)

ज्येष्ठभार्या बहुदेवरका । (१६।१९)

बहुमानिनी न्यूनभर्तृका । (१६।२०)

कौशलाभिमानिनी भर्तुर् मौर्ख्येणोद्विग्ना । (१६।२१)

अविशेषतया लोभेन । (१६।२२)

कन्याकाले यत्नेन वरिता कथंचिद् अलब्धाभियुक्ता च सा तदानीं समानबुद्धिशीलमेधाप्रतिपत्तिसात्म्या । (१६।२३)

प्रकृत्या पक्षपातिनी । (१६।२४)

अनपराधे विमानिता । (१६।२५)

तुल्यरूपाभिश्चाधः कृता । (१६।२६)

प्रोषितपतिकेति । (१६।२७)

ईर्ष्यालुपूतिचोक्षक्लीबदीर्घसूत्रकापुरुषकुब्जवामनविरूपमणिकारग्राम्यदुर्गन्धिरोगिवृद्धभार्याश्चेति ॥ (१६।२८)

श्लोकावत्र भवतः । (१७।१)

इच्छा स्वभावतो जाता क्रियया परिबृंहिता । (१७।२)

बुद्ध्या संशोधितोद्वेगा स्थिरा स्याद् अनपायिनी ॥ (१७।३)

सिद्धताम् आत्मनो ज्ञात्वा लिङ्गान्युन्नीय योषिताम् । (१८।१)

व्यावृत्तिकारणोच्छेदी नरो योषित्सु सिध्यति ॥ (१८।२)