नान्तःपुराणां रक्षणयोगात् पुरुषसंदर्शनं विद्यते पत्युश्चैकत्वाद् अनेकसाधारणत्वाच्चातृप्तिः । (१।१)

तस्मात् तानि प्रयोगत एव परस्परं रञ्जयेयुः ॥ (१।२)

धात्रेयिकां सखीं दासीं वा पुरुषवद् अलंकृत्याकृतिसंयुक्तैः कन्दमूलफलावयवैर् अपद्रव्यैर् वात्माभिप्रायां निर्वर्तयेयुः ॥ (२।१)

पुरुषप्रतिमा अव्यक्तलिङ्गाश्चाधिशयीरन् ॥ (३।१)

राजानश्च कृपाशीला विनापि भावयोगाद् आयोजितापद्रव्या यावदर्थम् एकया रात्र्या बह्वीभिर् अपि गच्छन्ति । (४।१)

यस्यां तु प्रीतिर् वासक ऋतुव् वा तत्राभिप्रायतः प्रवर्तन्त इति प्राच्योपचाराः ॥ (४।२)

स्त्रीयोगेणैव पुरुषाणाम् अप्यलब्धवृत्तीनां वियोनिषु विजातिषु स्त्रीप्रतिमासु केवलोपमर्दनाच्चाभिप्रायनिवृत्तिर् व्याख्याता ॥ (५।१)

योषवेषांश्च नागरकान् प्रायेण अन्तःपुरिकाः परिचारिकाभिः सह प्रवेशयन्ति । (६।१)

तेषाम् उपावर्तने धात्रेयिकाश्च अभ्यन्तरसंसृष्टा आयतिं दर्शयन्त्यः प्रयतेरन् । (६।२)

सुखप्रवेशिताम् अपसारभूमिं विशालतां वेश्मनः प्रमादं रक्षिणाम् अनित्यतां परिजनस्य वर्णयेयुः । (६।३)

न चासद्भूतेनार्थेन प्रवेशयितुं जनम् आवर्तयेयुर् दोषात् ॥ (६।४)

नागरकस्तु सुप्रापम् अप्यन्तःपुरम् अपायभूयिष्ठत्वान् न प्रविशेद् इति वात्स्यायनः ॥ (७।१)

सापसारं तु प्रमदवनावगाढं विभक्तदीर्घकक्ष्यम् अल्पप्रमत्तरक्षकं प्रोषिताराजकं कारणानि समीक्ष्य बहुश आहूयमानो ऽर्थबुद्ध्या कक्ष्याप्रवेशं च दृष्ट्वा ताभिर् एव विहितोपायः प्रविशेत् । (८।१)

शक्तिविषये च प्रतिदिनं निष्क्रामेत् ॥ (८।२)

बहिश्च रक्षिभिर् अन्यद् एव कारणम् अपदिश्य संसृज्येत । (९।१)

अन्तश्चारिण्यां च परिचारिकायां विदितार्थायां सक्तम् आत्मानं रूपयेत् । (९।२)

तदलाभाच्च शोकम् अन्तःप्रवेशिनीभिश्च दूतीकल्पं सकलम् आचरेत् । (९।३)

राजप्रणिधींश्च बुध्येत । (९।४)

दूत्यास्त्वसंचारे यत्र गृहीताकारायाः प्रयोज्याया दर्शनयोगस्तत्रावस्थानम् । (९।५)

तस्मिन्न् अपि तु रक्षिषु परिचारिकाव्यपदेशः । (९।६)

चक्षुरनुबध्नत्याम् इङ्गिताकारनिवेदनम् । (९।७)

यत्र संपातो ऽस्यास्तत्र चित्रकर्मणस्तद् युक्तस्य व्यर्थानां गीतवस्तुकानां क्रीडनकानां कृतचिह्नानाम् आपीनकानाम् अङ्गुलीयकस्य च निधानम् । (९।८)

प्रत्युत्तरं तया दत्तं प्रपश्येत् । (९।९)

ततः प्रवेशने यतेत ॥ (९।१०)

यत्र चास्या नियतं गमनम् इति विद्यात् तत्र प्रच्छन्नस्य प्राग् एवावस्थानम् । (१०।१)

रक्षिपुरुषरूपो वा तदनुज्ञातवेलायां प्रविशेत् । (१०।२)

आस्तरणप्रावरणवेष्टितस्य वा प्रवेशनिर्हारौ । (१०।३)

पुटापुटयोगैर् वा नष्टच्छायारूपः । (१०।४)

तत्रायं प्रयोगः नकुलहृदयं चोरकतुम्बीफलानि सर्पाक्षीणि चान्तर्धूमेन पचेत् । (१०।५)

ततो ऽञ्जनेन समभागेन पेषयेत् । (१०।६)

अनेनाभ्यक्तनयनो नष्टच्छायारूपश्चरति । (१०।७)

रात्रिकौमुदीषु च दीपिकासंबाधे सुरङ्गया वा ॥ (१०।८)

तत्रैतद् भवति । (११।१)

द्रव्याणाम् अपि निर्हारे पानकानां प्रवेशने । (११।२)

आपानकोत्सवार्थे अपि चेटिकानां च संभ्रमे ॥ (११।३)

व्यत्यासे वेश्मनां चैव रक्षिणां च विपर्यये । (१२।१)

उद्यानयात्रागमने यात्रातश्च प्रवेशने ॥ (१२।२)

दीर्घकालोदयां यात्रां प्रोषिते चापि राजनि । (१३।१)

प्रवेशनं भवेत् प्रायो यूनां निष्क्रमणं तथा ॥ (१३।२)

परस्परस्य कार्याणि ज्ञात्वा चान्तःपुरालयाः । (१४।१)

एककार्यास्ततः कुर्युः शेषाणाम् अपि भेदनम् ॥ (१४।२)

दूषयित्वा ततो ऽन्योन्यम् एककार्यार्पणे स्थिरः । (१५।१)

अभेद्यतां गतः सद्यो यथेष्टं फलम् अश्नुते ॥ (१५।२)

तत्र राजकुलचारिण्य एव लक्षण्यान् पुरुषान् अन्तःपुरं प्रवेशयन्ति नातिसुरक्षत्वाद् आपरान्तिकानाम् । (१६।१)

क्षत्रियसंज्ञकैर् अन्तःपुररक्षिभिर् एवार्थं साधयन्त्याभीरकाणाम् । (१६।२)

प्रेष्याभिः सह तद्वेषान् नागरकपुत्रान् प्रवेशयन्ति वात्सगुल्मकानाम् । (१६।३)

स्वैर् एव पुत्रैर् अन्तःपुराणि कामचारैर् जननीवर्जम् उपयुज्यन्ते वैदर्भकाणाम् । (१६।४)

तथा प्रवेशिभिर् एव ज्ञातिसंबन्धिभिर् नान्यैर् उपयुज्यन्ते स्त्रैराजकानाम् । (१६।५)

ब्राह्मणैर् मित्रैर् भृत्यैर् दासचेटैश्च गौडानाम् । (१६।६)

परिस्पन्दाः कर्मकराश्चान्तःपुरेष्वनिषिद्धा अन्ये अपि तद्रूपाश्च सैन्धवानाम् । (१६।७)

अर्थेन रक्षिणम् उपगृह्य साहसिकाः संहताः प्रविशन्ति हैमवतानाम् । (१६।८)

पुष्पदाननियोगान् नगरब्राह्मणा राजविदितम् अन्तःपुराणि गच्छन्ति । (१६।९)

पटान्तरितैश्चैषाम् आलापः । (१६।१०)

तेन प्रसङ्गेन व्यतिकरो भवति वङ्गाङ्गकलिङ्गकानाम् । (१६।११)

संहत्य नवदशेत्येकैकं युवानं प्रच्छादयन्ति प्राच्यानाम् इति । (१६।१२)

एवं परस्त्रियः प्रकुर्वीत । (१६।१३)

इत्यन्तःपुरिकावृत्तम् ॥ (१६।१४)

एभ्य एव च कारणेभ्यः स्वदारान् रक्षेत् ॥ (१७।१)

कामोपधाशुद्धान् रक्षिणो ऽन्तःपुरे स्थापयेद् इत्याचार्याः । (१८।१)

ते हि भयेन चार्थेन चान्यं प्रयोजयेयुस्तस्मात् कामभयार्थोपधाशुद्धान् इति गोणिकापुत्रः । (१८।२)

अद्रोहो धर्मस्तम् अपि भयाज्जह्याद् अतो धर्मभयोपधाशुद्धान् इति वात्स्यायनः ॥ (१८।३)

परवाक्याभिधायिनीभिश्च गूढाकाराभिः प्रमदाभिर् आत्मदारान् उपदध्याच्छौचाशौचपरिज्ञानार्थम् इति बाभ्रवीयाः । (१९।१)

दुष्टानां युवतिषु सिद्धत्वान् नाकस्माद् अदुष्टदूषणम् आचरेद् इति वात्स्यायनः ॥ (१९।२)

अतिगोष्ठी निरङ्कुशत्वं भर्तुः स्वैरता पुरुषैः सहानियन्त्रणता । (२०।१)

प्रवासे अवस्थानं विदेशे निवासः स्ववृत्त्युपघातः स्वैरिणीसंसर्गः पत्युर् ईर्ष्यालुता चेति स्त्रीणां विनाशकारणानि ॥ (२०।२)

संदृश्य शास्त्रतो योगान् पारदारिकलक्षितान् । (२१।१)

न याति छलनां कश्चित् स्वदारान् प्रति शास्त्रवित् ॥ (२१।२)

पाक्षिकत्वात् प्रयोगाणाम् अपायानां च दर्शनात् । (२२।१)

धर्मार्थयोश्च वैलोम्यान् नाचरेत् पारदारिकम् । (२२।२)

तद् एतद् दारगुप्त्यर्थम् आरब्धं श्रेयसे नृणाम् । (२२।३)

प्रजानां दूषणायैव न विज्ञेयो ऽस्य संविधिः ॥ (२२।४)