SarvSund zu AHS, Sū., 16, 1.4

43 of 123 · 8 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

गुर्वादिगुणयुक्तं यद् द्रव्यं तत् स्नेहनं भवति ॥ (१।०)

gurvādiguṇayuktaṃ yad dravyaṃ tat snehanaṃ bhavati ||

विपरीतम् अतो यल्लघूष्णस्थिररूक्षतीक्ष्णस्थूलकठिनसान्द्रगुणोपेतं तद् विरूक्षणम् ॥ (२।०)

viparītam ato yallaghūṣṇasthirarūkṣatīkṣṇasthūlakaṭhinasāndraguṇopetaṃ tad virūkṣaṇam ||

प्रायोग्रहणं विरूक्षणे स्नेहने च योज्यम् ॥ (३।०)

prāyograhaṇaṃ virūkṣaṇe snehane ca yojyam ||

तथा च लघ्वपि सार्षपं तैलं छागं च दुग्धं तथा विष्किरप्रतुदमृगाख्यं वर्गत्रयं स्नेहनं भवति ॥ (४।०)

tathā ca laghvapi sārṣapaṃ tailaṃ chāgaṃ ca dugdhaṃ tathā viṣkirapratudamṛgākhyaṃ vargatrayaṃ snehanaṃ bhavati ||

तथा उष्णम् अपि मत्स्यमहिषमांसं स्नेहनं भवति ॥ (५।०)

tathā uṣṇam api matsyamahiṣamāṃsaṃ snehanaṃ bhavati ||

एवं रूक्षणे ऽपि वेद्यम् ॥ (६।०)

evaṃ rūkṣaṇe 'pi vedyam ||

तथा च यवो गुरुशीतसरादिगुणयुक्तो ऽपि विरूक्षणस् तथा राजमाषो ऽपि ॥ (७।०)

tathā ca yavo guruśītasarādiguṇayukto 'pi virūkṣaṇas tathā rājamāṣo 'pi ||

स्नेहने प्रकृते ऽपि विरूक्षणोपन्यासो ऽन्वयव्यतिरेकेण सुतरां स्नेहस्य सम्यक्प्रतिपादनार्थः ॥ (८।०)

snehane prakṛte 'pi virūkṣaṇopanyāso 'nvayavyatirekeṇa sutarāṃ snehasya samyakpratipādanārthaḥ ||