सर्वाङ्गसुन्दराSarvāṅgasundarā
SarvSund zu AHS, Utt., 39, 91.2
Select a line for its word-by-word analysis.
तुवरसंज्ञा वृक्षास् तुबरकाः पश्चिमसमुद्रतटोद्भूताः ॥ (१।०)
tuvarasaṃjñā vṛkṣās tubarakāḥ paścimasamudrataṭodbhūtāḥ ||
वीचीत्यादिना विशेषणेन तोयनिधिनिकटतरत्वं प्रतिपादयति ॥ (२।०)
vīcītyādinā viśeṣaṇena toyanidhinikaṭataratvaṃ pratipādayati ||
तेभ्यो वृक्षेभ्यो जलदागमे सुपक्वानि फलानि गृह्णीयात् ॥ (३।०)
tebhyo vṛkṣebhyo jaladāgame supakvāni phalāni gṛhṇīyāt ||
फलेभ्योऽपि मज्ज्ञो गृहीत्वा शोषयित्वा सुष्ठु चूर्णयित्वा च तिलवद् द्रोण्यां पीडयेत् ॥ (४।०)
phalebhyo'pi majjño gṛhītvā śoṣayitvā suṣṭhu cūrṇayitvā ca tilavad droṇyāṃ pīḍayet ||
तच्च तैलं सिद्धं पुनः पचेत्तोयक्षयं यावत् ॥ (६।०)
tacca tailaṃ siddhaṃ punaḥ pacettoyakṣayaṃ yāvat ||
पक्वं चावतार्य करीषे मासार्धं निधापयेत् ॥ (७।०)
pakvaṃ cāvatārya karīṣe māsārdhaṃ nidhāpayet ||
यन्त्रपीडितं तु प्रकृत्यैव निस्तोयं तैलं तद् अक्वथितम् एव निधापयेत् ॥ (८।०)
yantrapīḍitaṃ tu prakṛtyaiva nistoyaṃ tailaṃ tad akvathitam eva nidhāpayet ||
ततः पक्षाद् अनन्तरं तैलमुद्धृत्य स्निग्धस्विन्नो हृतदोषो मन्त्रेणानेन मज्जसारेत्यादिना पवित्रितस्य तैलस्य शुभदिवसे चतुर्थेन भक्तेनान्तरितो ऽहर्मुखे कर्षं पिबेत् ॥ (९।०)
tataḥ pakṣād anantaraṃ tailamuddhṛtya snigdhasvinno hṛtadoṣo mantreṇānena majjasāretyādinā pavitritasya tailasya śubhadivase caturthena bhaktenāntarito 'harmukhe karṣaṃ pibet ||
तेन तैलेनास्य पुंस ऊर्ध्वम् अधश्च पुनः पुनर् दोषा यान्ति ॥ (१०।०)
tena tailenāsya puṃsa ūrdhvam adhaśca punaḥ punar doṣā yānti ||
अनन्तरम् अपराह्णे ऽस्नेहलवणां यवागूं शिशिरां पिबेत् ॥ (११।०)
anantaram aparāhṇe 'snehalavaṇāṃ yavāgūṃ śiśirāṃ pibet ||
इत्थम् अनेन प्रकारेण परिहार्यान् परिहरन् पञ्च दिवसानि तैलं पिबेत् ॥ (१२।०)
ittham anena prakāreṇa parihāryān pariharan pañca divasāni tailaṃ pibet ||
पक्षं मुद्गरसान्नभोजनः सर्वकुष्ठैर् विमुच्यते ॥ (१३।०)
pakṣaṃ mudgarasānnabhojanaḥ sarvakuṣṭhair vimucyate ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.