स्वादुर् मधुरो गुडादिः पटुर् लवणः सैन्धवादिर् मधुरं कृत्वा पच्यते रस इति सम्बन्धः ॥ (१।०)

मधुरमिति क्रियाविशेषणत्वान् नपुंसकलिङ्गम् ॥ (२।०)

स्वादुः स्वादुविपाको लवणोऽपि स्वादुविपाक इत्यर्थः ॥ (३।०)

अम्लो रसो दधिकाञ्जिकादिः अम्लं पच्यते अम्लविपाको भवति ॥ (४।०)

तिक्तोषणकषायाणां प्रायशः कटुर् विपाको भवति ॥ (५।०)

प्रायशोग्रहणं पूर्वत्रापि योजनीयम् ॥ (६।०)

तेन व्रीहिस्थो मधुरो रसोऽम्लं पच्यत इत्युपपन्नम् ॥ (७।०)

तथा चोक्तम् स्वादुरम्लविपाकोऽन्यो व्रीहिः इति ॥ (८।०)

तथा हरीतक्या भूयस्त्वेन यः कषायो रसः स मधुरम् एव पच्यते ॥ (९।०)

तथा कटुको रसः शुण्ठ्यार्द्रकपिप्पल्यादिस्थो मधुरं पच्यते ॥ (१०।०)

तथा चोक्तम् कषाया मधुरा पाके इति ॥ (११।०)

तथा नागरं दीपनं वृष्यं ग्राहि हृद्यं विबन्धनुत् ॥ (१२।०)

रुच्यं लघु स्वादुपाकम् इति तद्वदार्द्रकम् इति ॥ (१३।०)

तथा श्लेष्मला स्वादुशीतार्द्रा इत्यारभ्य यावत् स्वादुपाका इति ॥ (१४।०)

अत्र केचिदाहुः तिक्तकषाययोरेव कटुविपाकतया पित्तकर्तृत्वमापद्यत इति ॥ (१५।०)

तदेतद् असत् ॥ (१६।०)

शीतवीर्यत्वेनैतयोः पित्तहर्तृत्वात् ॥ (१७।०)

वीर्यं हि रसविपाकौ विजयते ॥ (१८।०)

वक्ष्यति हि रसं विपाकस् तौ वीर्यम् इति ॥ (१९।०)