SarvSund zu AHS, Sū., 16, 16.1

61 of 123 · 5 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

रसभेदश्चैककत्वं च ताभ्यां रसभेदैककत्वाभ्यां स्नेहस्यावचार्यमाणस्य चतुःषष्टिर् विचारणा भवति ॥ (१।०)

rasabhedaścaikakatvaṃ ca tābhyāṃ rasabhedaikakatvābhyāṃ snehasyāvacāryamāṇasya catuḥṣaṣṭir vicāraṇā bhavati ||

रसभेदेन षट् पञ्चकाः षट् च पृथक् इत्यादिग्रन्थनिर्दिष्टेन त्रिषष्टिसङ्ख्यावच्छिन्नेन सहोपयुक्तस्य स्नेहस्य तथैककत्वेन असहायेन केवलेन स्नेहेन सतास्य स्नेहस्य चतुःषष्टिर्विचारणाः स्नेहप्रयोगकल्पनाः ॥ (२।०)

rasabhedena ṣaṭ pañcakāḥ ṣaṭ ca pṛthak ityādigranthanirdiṣṭena triṣaṣṭisaṅkhyāvacchinnena sahopayuktasya snehasya tathaikakatvena asahāyena kevalena snehena satāsya snehasya catuḥṣaṣṭirvicāraṇāḥ snehaprayogakalpanāḥ ||

3.0३.०

या एता भक्ष्याद्यन्नेन तथा रसभेदेन मूर्धकर्णाक्षितर्पणेन च ॥ (३।०)

yā etā bhakṣyādyannena tathā rasabhedena mūrdhakarṇākṣitarpaṇena ca ||

4.0४.०

या एताः क्रमात् यथाक्रमं निर्दिष्टाः ताः कल्पनाः स्नेहस्यान्याभिभूतत्वात् अन्येन भक्ष्यादिना बहुना तथा रसभेदेन सहोपयुक्तस्याभिभूतत्वात् तथाल्पत्वाद् अल्पोपयोगित्वात् मूर्धाक्षितर्पणादौ हि पान इव प्रभूतस्यावचारयितुम् अशक्यत्वाच्च विचारणाः स्मृताः ॥ (४।०)

yā etāḥ kramāt yathākramaṃ nirdiṣṭāḥ tāḥ kalpanāḥ snehasyānyābhibhūtatvāt anyena bhakṣyādinā bahunā tathā rasabhedena sahopayuktasyābhibhūtatvāt tathālpatvād alpopayogitvāt mūrdhākṣitarpaṇādau hi pāna iva prabhūtasyāvacārayitum aśakyatvācca vicāraṇāḥ smṛtāḥ ||

5.0५.०

आयुर्वेदकर्तृभिरिति शेषः ॥ (५।०)

āyurvedakartṛbhiriti śeṣaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.