स्नेहेषु क्षीरानूपामिषादिषु मध्ये सर्पिरादयश् चत्वारः स्नेहाः प्रकर्षेण वराः ॥ (१।०)

तत्रापि च तेष्व् अपि चतुर्षु मध्ये सर्पिर् उत्तमम् संस्कारस्यानुवर्तनात् ॥ (२।०)

ननु यदि संस्कारम् अनुवर्तते सर्पिस् तदानीं मरिचचित्रकादिद्रव्याभिसंस्कृतस्य घृतस्य शैत्यादिगुणाविपर्यासः प्राप्तः ॥ (३।०)

न चेदं दृष्टम् ॥ (४।०)

यद् अस्य शैत्यादयो गुणा विनश्यन्त्यौष्ण्यादयश् चोत्पद्यन्ते इति ॥ (५।०)

अत्रोच्यते ॥ (६।०)

अनुशब्दो ऽत्र सहार्थे अनेकार्थत्वान् निपातानाम् ॥ (७।०)

तेनायम् अर्थः सर्पिषो गुणाः संस्कारगुणैः सह वर्तन्ते न तु तैलादीनाम् ॥ (८।०)

तैलवसामज्जानो हि संस्कारवशात् स्वगुणांस् त्यजन्ति ॥ (९।०)

अत्र चोदाहरणं यथा चन्दनाद्यं तैलम् इति ॥ (१०।०)

अतो द्रव्यगुणान्तरैर् अनभिभूतगुणत्वात् सर्पिष इतरेषां च तैलादीनां द्रव्यैर् अभिभूतगुणत्वाद् उत्तमत्वम् ॥ (११।०)

अत एव च वातपित्तज्वरादिषु विकारेषु घृतसाध्येषु भेषजं तैलं नेष्टम् अनिष्टसम्पादनात् ॥ (१२।०)

तैलसाध्येषु तु विकारेषु तदुपशान्त्यर्थं तथाविधद्रव्यसंस्कृतं घृतम् अपीष्टम् ॥ (१३।०)

तद्धि न तथानिष्टहेतुः ॥ (१४।०)

तस्मात् सर्वस्नेहेभ्यः सर्पिर् एवोत्तमम् संस्कारस्यानुवर्तनाद् इति न्यायात् न्याय्यम् एव ॥ (१५।०)

माधुर्यादिहेतोश् च ॥ (१६।०)