शाङ्खायनारण्यकŚāṅkhāyanāraṇyaka
ŚāĀr, 1, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
तस्य विशोविशो व् अतिथिम् इति द्वादशर्चम् आज्यम् ॥ (१।०)
tasya viśoviśo v atithim iti dvādaśarcam ājyam ||
द्वादश वै मासाः संवत्सरः संवत्सरस्यैवाप्त्यै ॥ (२।०)
dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsarasyaivāptyai ||
तस्मिन् वै द्वे छन्दसी भवतो गायत्र्यश्चानुष्टुभश्च ॥ (३।०)
tasmin vai dve chandasī bhavato gāyatryaścānuṣṭubhaśca ||
अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर् इत्येतत् पञ्चविंशत्यृचम् उपसंशंसति ॥ (४।०)
agniṃ naro dīdhitibhiraraṇyor ityetat pañcaviṃśatyṛcam upasaṃśaṃsati ||
तद् वै शस्त्रं समृद्धं यत् स्तोमेन सम्पद्यते ॥ (६।०)
tad vai śastraṃ samṛddhaṃ yat stomena sampadyate ||
तस्मिन् वै द्वे छन्दसी भवतो विराजश्च त्रिष्टुभश्च ॥ (७।०)
tasmin vai dve chandasī bhavato virājaśca triṣṭubhaśca ||
चतुष्टयं वा इदं सर्वम् अस्यैव सर्वस्याप्त्यै ॥ (९।०)
catuṣṭayaṃ vā idaṃ sarvam asyaiva sarvasyāptyai ||
कुविद् अङ्ग नमसा ये वृधास इत्य् वायव्यं महद्वद् वृधवत् ॥ (१३।०)
kuvid aṅga namasā ye vṛdhāsa ity vāyavyaṃ mahadvad vṛdhavat ||
अत एवोत्तरं तृचम् ऐन्द्रवायवं यावत् तरस्तन्वो यावदोज इति यावन्नरश्चक्षसा दीध्याना इत्येतेन रूपेण ॥ (१५।०)
ata evottaraṃ tṛcam aindravāyavaṃ yāvat tarastanvo yāvadoja iti yāvannaraścakṣasā dīdhyānā ityetena rūpeṇa ||
उद् वां चक्षुर्वरुण सुप्रतीकम् इति मैत्रावरुणं देवयोरेति सूर्यस्ततन्वान् इत्येतेन रूपेण ॥ (१६।०)
ud vāṃ cakṣurvaruṇa supratīkam iti maitrāvaruṇaṃ devayoreti sūryastatanvān ityetena rūpeṇa ||
क उ श्रवत् कतमो यज्ञियानाम् इत्याश्विनं यं सूर्यस्य दुहितावृणीतेत्येतेन रूपेण ॥ (१७।०)
ka u śravat katamo yajñiyānām ityāśvinaṃ yaṃ sūryasya duhitāvṛṇītetyetena rūpeṇa ||
कथा महाम् अवृधत् कस्य होतुर् इत्यैन्द्रं महद्वद् वृधवत् ॥ (१८।०)
kathā mahām avṛdhat kasya hotur ityaindraṃ mahadvad vṛdhavat ||
को वस्त्रात वसवः कौ वरूतेति वैश्वदेवं सहीयसो वरुण मित्र मर्ताद् इत्येतेन रूपेण ॥ (२०।०)
ko vastrāta vasavaḥ kau varūteti vaiśvadevaṃ sahīyaso varuṇa mitra martād ityetena rūpeṇa ||
उत स्या नः सरस्वती जुषाणेति सरस्वतं द्वारावृतस्य सुभगो व्यावर् इत्येतेन रूपेण ॥ (२१।०)
uta syā naḥ sarasvatī juṣāṇeti sarasvataṃ dvārāvṛtasya subhago vyāvar ityetena rūpeṇa ||
एष वा उ कद्वांस्त्रैष्टुभस् तृचकॢप्तो वामदेव्यः प्र गः ॥ (२२।०)
eṣa vā u kadvāṃstraiṣṭubhas tṛcakḷpto vāmadevyaḥ pra gaḥ ||
प्रजापतिर् वै वामदेवः प्रजापतावेव तत् सर्वान् कामान् ऋध्नुवन्ति ॥ (२३।०)
prajāpatir vai vāmadevaḥ prajāpatāveva tat sarvān kāmān ṛdhnuvanti ||
तद् आहुर् न त्रैष्टुभं प्रातःसवनं स्यात् ॥ (२४।०)
tad āhur na traiṣṭubhaṃ prātaḥsavanaṃ syāt ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.