शाङ्खायनारण्यकŚāṅkhāyanāraṇyaka

ŚāĀr, 6, 20

76 of 146 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

अथास्मिन् प्राण एकैकधा भवति ॥ (१।०)

athāsmin prāṇa ekaikadhā bhavati ||

2.0२.०

तद् एनं वाक् सर्वैर् नामभिः सहाप्येति ॥ (२।०)

tad enaṃ vāk sarvair nāmabhiḥ sahāpyeti ||

3.0३.०

चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति ॥ (३।०)

cakṣuḥ sarvai rūpaiḥ sahāpyeti ||

4.0४.०

श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति ॥ (४।०)

śrotraṃ sarvaiḥ śabdaiḥ sahāpyeti ||

5.0५.०

मनः सर्वैर् ध्यातैः सहाप्येति ॥ (५।०)

manaḥ sarvair dhyātaiḥ sahāpyeti ||

6.0६.०

स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर् ज्वलतः सर्वा दिशो विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन् एवम् एवैतस्माद् आत्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवाः देवेभ्यो लोकाः ॥ (६।०)

sa yadā pratibudhyate yathāgner jvalataḥ sarvā diśo visphuliṅgā vipratiṣṭheran evam evaitasmād ātmanaḥ prāṇā yathāyatanaṃ vipratiṣṭhante prāṇebhyo devāḥ devebhyo lokāḥ ||

7.0७.०

स एष प्राण एव प्रज्ञात्मेदं शरीरम् आत्मानम् अनुप्रविष्ट आ लोमभ्य आ नखेभ्यः ॥ (७।०)

sa eṣa prāṇa eva prajñātmedaṃ śarīram ātmānam anupraviṣṭa ā lomabhya ā nakhebhyaḥ ||

8.0८.०

तद् यथा क्षुरः क्षुरधाने वोपहितो विश्वंभरो वा विश्वंभरकुलाय एवम् एवैष प्रज्ञात्मेदं शरीरम् आत्मानम् अनुप्रविष्ट आ लोमभ्य आ नखेभ्यः ॥ (८।०)

tad yathā kṣuraḥ kṣuradhāne vopahito viśvaṃbharo vā viśvaṃbharakulāya evam evaiṣa prajñātmedaṃ śarīram ātmānam anupraviṣṭa ā lomabhya ā nakhebhyaḥ ||

9.0९.०

तम् एतम् आत्मानम् एत आत्मानो ऽन्ववस्यन्ते यथा श्रेष्ठिनं स्वाः ॥ (९।०)

tam etam ātmānam eta ātmāno 'nvavasyante yathā śreṣṭhinaṃ svāḥ ||

10.0१०.०

तद् यथा श्रेष्ठी स्वैर् भुङ्क्ते यथा वा स्वाः श्रेष्ठिनं भुञ्जन्ति ॥ (१०।०)

tad yathā śreṣṭhī svair bhuṅkte yathā vā svāḥ śreṣṭhinaṃ bhuñjanti ||

11.0११.०

एवम् एवैष प्रज्ञात्मैतैर् आत्मभिर् भुङ्क्ते ॥ (११।०)

evam evaiṣa prajñātmaitair ātmabhir bhuṅkte ||

12.0१२.०

एवम् एवैत आत्मान एतम् आत्मानं भुञ्जन्ति ॥ (१२।०)

evam evaita ātmāna etam ātmānaṃ bhuñjanti ||

13.0१३.०

स यावद्ध वा इन्द्र एतम् आत्मानं न विजज्ञे तावद् एनम् असुरा अभिबभूवुः ॥ (१३।०)

sa yāvaddha vā indra etam ātmānaṃ na vijajñe tāvad enam asurā abhibabhūvuḥ ||

14.0१४.०

स यदा विजज्ञे ऽथ हत्वासुरान् विजित्य सर्वेषां च देवानां श्रैष्ठ्यं स्वाराज्यम् आधिपत्यं पर्यैत् ॥ (१४।०)

sa yadā vijajñe 'tha hatvāsurān vijitya sarveṣāṃ ca devānāṃ śraiṣṭhyaṃ svārājyam ādhipatyaṃ paryait ||

15.0१५.०

तथो एवैवं विद्वान् सर्वान् पाप्मनो ऽपहन्ति सर्वेषां च भूतानाम् श्रैष्ठ्यं स्वाराज्यम् आधिपत्यं पर्येति ॥ (१५।०)

tatho evaivaṃ vidvān sarvān pāpmano 'pahanti sarveṣāṃ ca bhūtānām śraiṣṭhyaṃ svārājyam ādhipatyaṃ paryeti ||

16.0१६.०

य एवं वेद य एवं वेद ॥ (१६।०)

ya evaṃ veda ya evaṃ veda ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ŚāĀr, 6, 20

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit