ŚāĀr, 7, 19

95 of 146 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

वाक् संहितेति पञ्चालचण्डः ॥ (१।०)

vāk saṃhiteti pañcālacaṇḍaḥ ||

वाचा वै वेदाः संधीयन्ते वाचा छन्दांसि वाचा मित्राणि संदधति ॥ (२।०)

vācā vai vedāḥ saṃdhīyante vācā chandāṃsi vācā mitrāṇi saṃdadhati ||

तद् यत्रैतद् अधीते वा भाषते वा वाचि तदा प्राणो भवति ॥ (३।०)

tad yatraitad adhīte vā bhāṣate vā vāci tadā prāṇo bhavati ||

वाक् तदा प्राणं रेढि ॥ (४।०)

vāk tadā prāṇaṃ reḍhi ||

अथ यत् स्वपिति वा तूष्णीं वा भवति प्राणे तदा वाग् भवति प्राणस्तदा वाचं रेढि ताव् अन्योन्यं रीढः ॥ (५।०)

atha yat svapiti vā tūṣṇīṃ vā bhavati prāṇe tadā vāg bhavati prāṇastadā vācaṃ reḍhi tāv anyonyaṃ rīḍhaḥ ||

तद् एतद् ऋचाभ्युदितम् एकः सुपर्णः स समुद्रम् आविवेश स इदं विश्वं भुवनं विचष्टे ॥ (६।०)

tad etad ṛcābhyuditam ekaḥ suparṇaḥ sa samudram āviveśa sa idaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ vicaṣṭe ||

तं पाकेन मनसापश्यम् अन्तितस् तं माता रेढि स उ रेढि मातरम् ॥ (७।०)

taṃ pākena manasāpaśyam antitas taṃ mātā reḍhi sa u reḍhi mātaram ||

इति ॥ (८।०)

iti ||

वाग् वै माता प्राणो वत्सः ॥ (९।०)

vāg vai mātā prāṇo vatsaḥ ||

स य एवम् एतां संहितां वेद संधीयते प्रजया पशुभिर् यशसा ब्रह्मवर्चसेन स्वर्गेण लोकेन सर्वम् आयुर् एति ॥ (१०।०)

sa ya evam etāṃ saṃhitāṃ veda saṃdhīyate prajayā paśubhir yaśasā brahmavarcasena svargeṇa lokena sarvam āyur eti ||