शाङ्खायनारण्यकŚāṅkhāyanāraṇyaka
ŚāĀr, 7, 21
Select a line for its word-by-word analysis.
गतिः पूर्वरूपं निवृत्तिर् उत्तररूपं स्थितिः संहितेति जारत्कारव आर्तभागः ॥ (१।०)
gatiḥ pūrvarūpaṃ nivṛttir uttararūpaṃ sthitiḥ saṃhiteti jāratkārava ārtabhāgaḥ ||
तस्याम् एतस्यां संहितायां ध्वंसयो निमेषाः काष्ठाः कलाः क्षणा मुहूर्ता अहोरात्रा अर्धमासा मासा ऋतवः संवत्सराश् च संधीयन्ते ॥ (२।०)
tasyām etasyāṃ saṃhitāyāṃ dhvaṃsayo nimeṣāḥ kāṣṭhāḥ kalāḥ kṣaṇā muhūrtā ahorātrā ardhamāsā māsā ṛtavaḥ saṃvatsarāś ca saṃdhīyante ||
गतिनिवृत्तिस्थितिभिर् इदं सर्वं संधीयते ॥ (५।०)
gatinivṛttisthitibhir idaṃ sarvaṃ saṃdhīyate ||
अथाध्यात्मम् भूतं पूर्वरूपं भविष्यद् उत्तररूपं भवत् संहितेति कालसंधिः ॥ (७।०)
athādhyātmam bhūtaṃ pūrvarūpaṃ bhaviṣyad uttararūpaṃ bhavat saṃhiteti kālasaṃdhiḥ ||
तद् एतद् ऋचाभ्युदितम् महत् तन् नाम गुह्यं पुरुस्पृग् येन भूतं जनयो येन भव्यम् ॥ (८।०)
tad etad ṛcābhyuditam mahat tan nāma guhyaṃ puruspṛg yena bhūtaṃ janayo yena bhavyam ||
प्रत्नं जातं ज्योतिर् यद् अस्य प्रियं प्रियाः समविशन्त पञ्च ॥ (९।०)
pratnaṃ jātaṃ jyotir yad asya priyaṃ priyāḥ samaviśanta pañca ||
स य एवम् एतां संहितां वेद संधीयते प्रजया पशुभिर् यशसा ब्रह्मवर्चसेन स्वर्गेण लोकेन सर्वम् आयुर् एति ॥ (११।०)
sa ya evam etāṃ saṃhitāṃ veda saṃdhīyate prajayā paśubhir yaśasā brahmavarcasena svargeṇa lokena sarvam āyur eti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.