शाङ्खायनारण्यकŚāṅkhāyanāraṇyaka
ŚāĀr, 3, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
स होवाच ये वै के चास्माल्लोकात् प्रयन्ति चन्द्रमसम् एव ते सर्वं गच्छन्ति ॥ (१।०)
sa hovāca ye vai ke cāsmāllokāt prayanti candramasam eva te sarvaṃ gacchanti ||
एतद् वै स्वर्गस्य लोकस्य द्वारं यच्चन्द्रमाः ॥ (४।०)
etad vai svargasya lokasya dvāraṃ yaccandramāḥ ||
अथ यो न प्रत्याह तम् इह वृष्टिर् भूत्वा वर्षति ॥ (६।०)
atha yo na pratyāha tam iha vṛṣṭir bhūtvā varṣati ||
स इह कीटो वा पतङ्गो वा मत्स्यो वा शकुनिर् वा सिंहो वा वराहो वा परश्वा वा शार्दूलो वा पुरुषो वान्यो वा तेषु तेषु स्थानेषु प्रत्याजायते यथाकर्म यथाविद्यम् ॥ (७।०)
sa iha kīṭo vā pataṅgo vā matsyo vā śakunir vā siṃho vā varāho vā paraśvā vā śārdūlo vā puruṣo vānyo vā teṣu teṣu sthāneṣu pratyājāyate yathākarma yathāvidyam ||
तं प्रतिब्रूयात् विचक्षणाद् ऋतवो रेत आभृतं पञ्चदशात् प्रसूतात् पित्र्यावतः ॥ (९।०)
taṃ pratibrūyāt vicakṣaṇād ṛtavo reta ābhṛtaṃ pañcadaśāt prasūtāt pitryāvataḥ ||
तन् मा पुंसि कर्तर्येरयध्वं पुंसा कर्त्रा मातरि मासिषिञ्च ॥ (१०।०)
tan mā puṃsi kartaryerayadhvaṃ puṃsā kartrā mātari māsiṣiñca ||
स जायमान उपजायमानो द्वादशत्रयोदशोपमासः ॥ (११।०)
sa jāyamāna upajāyamāno dvādaśatrayodaśopamāsaḥ ||
द्वादशत्रयोदशेन पित्रा सं तद् विदे ऽहं प्रति तद् विदे ऽहं तन् म ऋतवो ऽमृत्यव आरम्भध्वम् ॥ (१२।०)
dvādaśatrayodaśena pitrā saṃ tad vide 'haṃ prati tad vide 'haṃ tan ma ṛtavo 'mṛtyava ārambhadhvam ||
तेन सत्येन तेन तपसा ऋतुर् अस्मि आर्तवो ऽस्मि ॥ (१३।०)
tena satyena tena tapasā ṛtur asmi ārtavo 'smi ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.