ŚāĀr, 8, 11

110 of 146 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा व्यस्रंसत स छन्दोभिर् आत्मानं समदधत् ॥ (१।०)

prajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā vyasraṃsata sa chandobhir ātmānaṃ samadadhat ||

2.0२.०

तद् यच्छन्दोभिर् आत्मानं समदधत् तस्मात् संहिता ॥ (२।०)

tad yacchandobhir ātmānaṃ samadadhat tasmāt saṃhitā ||

3.0३.०

तस्यै वा एतस्यै संहितायै णकारो बलं षकारः प्राण आत्मा संहिता ॥ (३।०)

tasyai vā etasyai saṃhitāyai ṇakāro balaṃ ṣakāraḥ prāṇa ātmā saṃhitā ||

4.0४.०

अथैषा क्षुद्रमिश्रा विकृतिस् तानि नखानि रोमाणि व्यञ्जनानीति ॥ (४।०)

athaiṣā kṣudramiśrā vikṛtis tāni nakhāni romāṇi vyañjanānīti ||

5.0५.०

स यो ऽत्र विचिकित्सेत् सणकारं एव ब्रूयाद् ऋते णकारम् इति सणकारम् एव ब्रूयात् ॥ (५।०)

sa yo 'tra vicikitset saṇakāraṃ eva brūyād ṛte ṇakāram iti saṇakāram eva brūyāt ||

6.0६.०

एवम् एव यो ऽत्र विचिकित्सेत् सषकारं एव ब्रूयाद् ऋते षकारम् इति सषकारम् एव ब्रूयात् ॥ (६।०)

evam eva yo 'tra vicikitset saṣakāraṃ eva brūyād ṛte ṣakāram iti saṣakāram eva brūyāt ||

7.0७.०

तौ वा एतौ णकारषकारौ विद्वान् अनुसंहितम् ऋचो ऽधीयीतायुष्यम् इति विद्याद् एवम् एव विद्यात् ॥ (७।०)

tau vā etau ṇakāraṣakārau vidvān anusaṃhitam ṛco 'dhīyītāyuṣyam iti vidyād evam eva vidyāt ||

8.0८.०

अथ वाग् इतिहासपुराणं यच्चान्यत् किंचिद् ब्राह्मीकृत्येवाधीयीत तद् अप्येवम् एव विद्यात् ॥ (८।०)

atha vāg itihāsapurāṇaṃ yaccānyat kiṃcid brāhmīkṛtyevādhīyīta tad apyevam eva vidyāt ||

9.0९.०

ते यद् वयम् अनुसंहितम् ऋचो ऽधीमहे यच्च माण्डूकेयीयम् अध्यायं प्रब्रूमस्तेन नो णकारषकारा उपाप्ताविति ह स्माह ह्रस्वो माण्डूकेयः ॥ (९।०)

te yad vayam anusaṃhitam ṛco 'dhīmahe yacca māṇḍūkeyīyam adhyāyaṃ prabrūmastena no ṇakāraṣakārā upāptāviti ha smāha hrasvo māṇḍūkeyaḥ ||

10.0१०.०

अथ यद् वयम् अनुसंहितम् ऋचो ऽधीमहे यच्च स्वाध्यायम् अधीमहे तेन नो णकारषकारा उपाप्ताव् इति ह स्माह स्थविरः शाकल्यः ॥ (१०।०)

atha yad vayam anusaṃhitam ṛco 'dhīmahe yacca svādhyāyam adhīmahe tena no ṇakāraṣakārā upāptāv iti ha smāha sthaviraḥ śākalyaḥ ||

11.0११.०

एतद्ध स्म वै तद् विद्वांस आहुः कावषेयाः किमर्था वयं यक्ष्यामहे किमर्था वयम् अध्येष्यामहे वाचि हि प्राणं जुहुमः प्राणे वाचं यो ह्य् एव प्रभवः स एवाप्यय इति ॥ (११।०)

etaddha sma vai tad vidvāṃsa āhuḥ kāvaṣeyāḥ kimarthā vayaṃ yakṣyāmahe kimarthā vayam adhyeṣyāmahe vāci hi prāṇaṃ juhumaḥ prāṇe vācaṃ yo hy eva prabhavaḥ sa evāpyaya iti ||

12.0१२.०

ता एताः संहिता नानन्तेवासिने ब्रूयान् नासंवत्सरवासिने नाब्रह्मचारिणे नावेदविदे नापवक्त्र इत्य् आचार्या इत्य् आचार्याः ॥ (१२।०)

tā etāḥ saṃhitā nānantevāsine brūyān nāsaṃvatsaravāsine nābrahmacāriṇe nāvedavide nāpavaktra ity ācāryā ity ācāryāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.