शाङ्खायनारण्यकŚāṅkhāyanāraṇyaka
ŚāĀr, 8, 3
Select a line for its word-by-word analysis.
चत्वारः पुरुषा इति वात्स्यः शरीरपुरुषश् छन्दःपुरुषो वेदपुरुषो महापुरुष इति ॥ (१।०)
catvāraḥ puruṣā iti vātsyaḥ śarīrapuruṣaś chandaḥpuruṣo vedapuruṣo mahāpuruṣa iti ||
शरीरपुरुष इति यम् अवोचम् य एवायं दैविक आत्मा तस्यैतस्य यो ऽयम् अशरीरः प्रज्ञात्मा स रसः ॥ (२।०)
śarīrapuruṣa iti yam avocam ya evāyaṃ daivika ātmā tasyaitasya yo 'yam aśarīraḥ prajñātmā sa rasaḥ ||
छन्दःपुरुष इति यम् अवोचामाक्षरसमाम्नाय एव ॥ (३।०)
chandaḥpuruṣa iti yam avocāmākṣarasamāmnāya eva ||
वेदपुरुष इति यम् अवोचाम येन देवान् वेदर्ग्वेदं यजुर्वेदं सामवेदम् इति तस्यैतस्य ब्रह्म रसः ॥ (५।०)
vedapuruṣa iti yam avocāma yena devān vedargvedaṃ yajurvedaṃ sāmavedam iti tasyaitasya brahma rasaḥ ||
तस्माद् ब्रह्मिष्ठं ब्रह्माणम् ऋत्विजं कुर्वीत यो यज्ञस्योल्वणं विद्यात् ॥ (६।०)
tasmād brahmiṣṭhaṃ brahmāṇam ṛtvijaṃ kurvīta yo yajñasyolvaṇaṃ vidyāt ||
महापुरुष इति यम् अवोचाम संवत्सर एव तस्यैतस्यासाव् आदित्यो रसः ॥ (७।०)
mahāpuruṣa iti yam avocāma saṃvatsara eva tasyaitasyāsāv ādityo rasaḥ ||
स यश् चायम् अशरीरः प्रज्ञात्मा यश् चासाव् आदित्य एकम् एतद् इति विद्यात् ॥ (८।०)
sa yaś cāyam aśarīraḥ prajñātmā yaś cāsāv āditya ekam etad iti vidyāt ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.