अर्थशास्त्रArthaśāstra

ArthaŚ, 1, 2

2 of 40 · 13 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

एस्तब्लिस्हिन्ग् (थे नेचेस्सित्य् ओड़्) फिलोसोफ्यान्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्चेति विद्याः ॥ (१।१)

Establishing (the necessity of) philosophyānvīkṣikī trayī vārttā daṇḍanītiśceti vidyāḥ ||

2.1२.१

त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्चेति मानवाः ॥ (२।१)

trayī vārttā daṇḍanītiśceti mānavāḥ ||

3.1३.१

त्रयीविशेषो ह्यान्वीक्षिकीति ॥ (३।१)

trayīviśeṣo hyānvīkṣikīti ||

4.1४.१

वार्त्ता दण्डनीतिश्चेति बार्हस्पत्याः ॥ (४।१)

vārttā daṇḍanītiśceti bārhaspatyāḥ ||

5.1५.१

संवरणमात्रं हि त्रयी लोकयात्राविद इति ॥ (५।१)

saṃvaraṇamātraṃ hi trayī lokayātrāvida iti ||

6.1६.१

दण्डनीतिर् एका विद्येत्यौशनसाः ॥ (६।१)

daṇḍanītir ekā vidyetyauśanasāḥ ||

7.1७.१

तस्यां हि सर्वविद्यारम्भाः प्रतिबद्धा इति ॥ (७।१)

tasyāṃ hi sarvavidyārambhāḥ pratibaddhā iti ||

8.1८.१

चतस्र एव विद्या इति कौटिल्यः ॥ (८।१)

catasra eva vidyā iti kauṭilyaḥ ||

9.1९.१

ताभिर् धर्मार्थौ यद् विद्यात् तद् विद्यानां विद्यात्वम् ॥ (९।१)

tābhir dharmārthau yad vidyāt tad vidyānāṃ vidyātvam ||

10.1१०.१

सांख्यं योगो लोकायतं चेत्यान्वीक्षिकी ॥ (१०।१)

sāṃkhyaṃ yogo lokāyataṃ cetyānvīkṣikī ||

11.1११.१

धर्माधर्मौ त्रय्याम् अर्थानर्थौ वार्त्तायां नयानयौ दण्डनीत्यां बलाबले च एतासां हेतुभिर् अन्वीक्षमाणा लोकस्य उपकरोति व्यसने ऽभ्युदये च बुद्धिम् अवस्थापयति प्रज्ञावाक्यक्रियावैशारद्यं च करोति ॥ (११।१)

dharmādharmau trayyām arthānarthau vārttāyāṃ nayānayau daṇḍanītyāṃ balābale ca etāsāṃ hetubhir anvīkṣamāṇā lokasya upakaroti vyasane 'bhyudaye ca buddhim avasthāpayati prajñāvākyakriyāvaiśāradyaṃ ca karoti ||

12.1१२.१

प्रदीपः सर्वविद्यानाम् उपायः सर्वकर्मणाम् । (१२।१)

pradīpaḥ sarvavidyānām upāyaḥ sarvakarmaṇām |

12.2१२.२

आश्रयः सर्वधर्माणां शश्वद् आन्वीक्षिकी मता ॥ (१२।२)

āśrayaḥ sarvadharmāṇāṃ śaśvad ānvīkṣikī matā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ArthaŚ, 1, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit