ArthaŚ, 1, 7
Select a line for its word-by-word analysis.
थे लिड़े ओड़् अ सगेलिके किन्ग्तस्माद् अरिषड्वर्गत्यागेनेन्द्रियजयं कुर्वीत वृद्धसंयोगेन प्रज्ञाम् चारेण चक्षुः उत्थानेन योगक्षेमसाधनम् कार्यानुशासनेन स्वधर्मस्थापनम् विनयं विद्योपदेशेन लोकप्रियत्वम् अर्थसंयोगेन वृत्तिम् ॥ (१।१)
The life of a sagelike kingtasmād ariṣaḍvargatyāgenendriyajayaṃ kurvīta vṛddhasaṃyogena prajñām cāreṇa cakṣuḥ utthānena yogakṣemasādhanam kāryānuśāsanena svadharmasthāpanam vinayaṃ vidyopadeśena lokapriyatvam arthasaṃyogena vṛttim ||
एवं वश्येन्द्रियः परस्त्रीद्रव्यहिंसाश्च वर्जयेत् स्वप्नं लौल्यम् अनृतम् उद्धतवेषत्वम् अनर्थ्यसंयोगम् अधर्मसंयुक्तम् अनर्थसंयुक्तं च व्यवहारम् ॥ (२।१)
evaṃ vaśyendriyaḥ parastrīdravyahiṃsāśca varjayet svapnaṃ laulyam anṛtam uddhataveṣatvam anarthyasaṃyogam adharmasaṃyuktam anarthasaṃyuktaṃ ca vyavahāram ||
धर्मार्थाविरोधेन कामं सेवेत न निःसुखः स्यात् ॥ (३।१)
dharmārthāvirodhena kāmaṃ seveta na niḥsukhaḥ syāt ||
एको ह्यत्यासेवितो धर्मार्थकामानाम् आत्मानम् इतरौ च पीडयति ॥ (५।१)
eko hyatyāsevito dharmārthakāmānām ātmānam itarau ca pīḍayati ||
मर्यादां स्थापयेद् आचार्यान् अमात्यान् वा य एनम् अपायस्थानेभ्यो वारयेयुः छायानालिकाप्रतोदेन वा रहसि प्रमाद्यन्तम् अभितुदेयुः ॥ (८।१)
maryādāṃ sthāpayed ācāryān amātyān vā ya enam apāyasthānebhyo vārayeyuḥ chāyānālikāpratodena vā rahasi pramādyantam abhitudeyuḥ ||
कुर्वीत सचिवांस्तस्मात् तेषां च शृणुयान् मतम् ॥ (९।२)
kurvīta sacivāṃstasmāt teṣāṃ ca śṛṇuyān matam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.