Devatā देवता

Rudra

Ṛṣi ऋषि

Gṛtsamada Bhārgava Śaunaka

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   आ ते॑ पितर्मरुतां सु॒म्नमे॑तु॒ मा नः॒ सूर्य॑स्य सं॒दृशो॑ युयोथाः ।
   अ॒भि नो॑ वी॒रो अर्व॑ति क्षमेत॒ प्र जा॑येमहि रुद्र प्र॒जाभिः॑ ॥

   आ ते पितर् मरुतां सुम्नम् एतु मा नः सूर्यस्य संदृशो युयोथाः |
   अभि नो वीरो अर्वति क्षमेत प्र जायेमहि रुद्र प्रजाभिः ||

   ā́ te pitarmarutām sumnámetu mā́ naḥ sū́ryasya saṃdṛ́śo yuyothāḥ ǀ
   abhí no vīró árvati kṣameta prá jāyemahi rudra prajā́bhiḥ ǁ

   ā te pitar marutāṃ sumnam etu mā naḥ sūryasya saṃdṛśo yuyothāḥ |
   abhi no vīro arvati kṣameta pra jāyemahi rudra prajābhiḥ ||

   आ । ते॒ । पि॒तः॒ । म॒रु॒ता॒म् । सु॒म्नम् । ए॒तु॒ । मा । नः॒ । सूर्य॑स्य । स॒म्ऽदृशः॑ । यु॒यो॒थाः॒ ।
   अ॒भि । नः॒ । वी॒रः । अर्व॑ति । क्ष॒मे॒त॒ । प्र । जा॒ये॒म॒हि॒ । रु॒द्र॒ । प्र॒ऽजाभिः॑ ॥

   आ । ते । पितः । मरुताम् । सुम्नम् । एतु । मा । नः । सूर्यस्य । सम्ऽदृशः । युयोथाः ।
   अभि । नः । वीरः । अर्वति । क्षमेत । प्र । जायेमहि । रुद्र । प्रऽजाभिः ॥

   ā́ ǀ te ǀ pitaḥ ǀ marutām ǀ sumnám ǀ etu ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ sū́ryasya ǀ sam-dṛ́śaḥ ǀ yuyothāḥ ǀ
   abhí ǀ naḥ ǀ vīráḥ ǀ árvati ǀ kṣameta ǀ prá ǀ jāyemahi ǀ rudra ǀ pra-jā́bhiḥ ǁ

   ā ǀ te ǀ pitaḥ ǀ marutām ǀ sumnam ǀ etu ǀ mā ǀ naḥ ǀ sūryasya ǀ sam-dṛśaḥ ǀ yuyothāḥ ǀ
   abhi ǀ naḥ ǀ vīraḥ ǀ arvati ǀ kṣameta ǀ pra ǀ jāyemahi ǀ rudra ǀ pra-jābhiḥ ǁ

   2.33.1 Aṣṭaka 2.7.16.1Anuvāka 2.4.1Interpretations

2. Ṛk 2

   त्वाद॑त्तेभी रुद्र॒ शंत॑मेभिः श॒तं हिमा॑ अशीय भेष॒जेभिः॑ ।
   व्य१॒॑स्मद्द्वेषो॑ वित॒रं व्यंहो॒ व्यमी॑वाश्चातयस्वा॒ विषू॑चीः ॥

   त्वादत्तेभी रुद्र शन्तमेभिः शतं हिमा अशीय भेषजेभिः |
   व्य् अस्मद् द्वेषो वितरं व्य् अंहो व्य् अमीवाश् चातयस्वा विषूचीः ||

   tvā́dattebhī rudra śáṃtamebhiḥ śatám hímā aśīya bheṣajébhiḥ ǀ
   vyásmáddvéṣo vitarám vyáṃho vyámīvāścātayasvā víṣūcīḥ ǁ

   tvādattebhī rudra śantamebhiḥ śataṃ himā aśīya bheṣajebhiḥ |
   vy asmad dveṣo vitaraṃ vy aṃho vy amīvāś cātayasvā viṣūcīḥ ||

   त्वाऽद॑त्तेभिः । रु॒द्र॒ । शम्ऽत॑मेभिः । श॒तम् । हिमाः॑ । अ॒शी॒य॒ । भे॒ष॒जेभिः॑ ।
   वि । अ॒स्मत् । द्वेषः॑ । वि॒ऽत॒रम् । वि । अंहः॑ । वि । अमी॑वाः । चा॒त॒य॒स्व॒ । विषू॑चीः ॥

   त्वाऽदत्तेभिः । रुद्र । शम्ऽतमेभिः । शतम् । हिमाः । अशीय । भेषजेभिः ।
   वि । अस्मत् । द्वेषः । विऽतरम् । वि । अंहः । वि । अमीवाः । चातयस्व । विषूचीः ॥

   tvā́-dattebhiḥ ǀ rudra ǀ śám-tamebhiḥ ǀ śatám ǀ hímāḥ ǀ aśīya ǀ bheṣajébhiḥ ǀ
   ví ǀ asmát ǀ dvéṣaḥ ǀ vi-tarám ǀ ví ǀ áṃhaḥ ǀ ví ǀ ámīvāḥ ǀ cātayasva ǀ víṣūcīḥ ǁ

   tvā-dattebhiḥ ǀ rudra ǀ śam-tamebhiḥ ǀ śatam ǀ himāḥ ǀ aśīya ǀ bheṣajebhiḥ ǀ
   vi ǀ asmat ǀ dveṣaḥ ǀ vi-taram ǀ vi ǀ aṃhaḥ ǀ vi ǀ amīvāḥ ǀ cātayasva ǀ viṣūcīḥ ǁ

   2.33.2 Aṣṭaka 2.7.16.2Anuvāka 2.4.2Interpretations

3. Ṛk 3

   श्रेष्ठो॑ जा॒तस्य॑ रुद्र श्रि॒यासि॑ त॒वस्त॑मस्त॒वसां॑ वज्रबाहो ।
   पर्षि॑ णः पा॒रमंह॑सः स्व॒स्ति विश्वा॑ अ॒भी॑ती॒ रप॑सो युयोधि ॥

   श्रेष्ठो जातस्य रुद्र श्रियासि तवस्तमस् तवसां वज्रबाहो |
   पर्षि णः पारम् अंहसः स्वस्ति विश्वा अभीती रपसो युयोधि ||

   śréṣṭho jātásya rudra śriyā́si tavástamastavásām vajrabāho ǀ
   párṣi ṇaḥ pārámáṃhasaḥ svastí víśvā abhī́tī rápaso yuyodhi ǁ

   śreṣṭho jātasya rudra śriyāsi tavastamas tavasāṃ vajrabāho |
   parṣi ṇaḥ pāram aṃhasaḥ svasti viśvā abhītī rapaso yuyodhi ||

   श्रेष्ठः॑ । जा॒तस्य॑ । रु॒द्र॒ । श्रि॒या । अ॒सि॒ । त॒वःऽत॑मः । त॒वसा॑म् । व॒ज्र॒बा॒हो॒ इति॑ वज्रऽबाहो ।
   पर्षि॑ । नः॒ । पा॒रम् । अंह॑सः । स्व॒स्ति । विश्वाः॑ । अ॒भिऽइ॑तीः । रप॑सः । यु॒यो॒धि॒ ॥

   श्रेष्ठः । जातस्य । रुद्र । श्रिया । असि । तवःऽतमः । तवसाम् । वज्रबाहो इति वज्रऽबाहो ।
   पर्षि । नः । पारम् । अंहसः । स्वस्ति । विश्वाः । अभिऽइतीः । रपसः । युयोधि ॥

   śréṣṭhaḥ ǀ jātásya ǀ rudra ǀ śriyā́ ǀ asi ǀ taváḥ-tamaḥ ǀ tavásām ǀ vajrabāho íti vajra-bāho ǀ
   párṣi ǀ naḥ ǀ pārám ǀ áṃhasaḥ ǀ svastí ǀ víśvāḥ ǀ abhí-itīḥ ǀ rápasaḥ ǀ yuyodhi ǁ

   śreṣṭhaḥ ǀ jātasya ǀ rudra ǀ śriyā ǀ asi ǀ tavaḥ-tamaḥ ǀ tavasām ǀ vajrabāho iti vajra-bāho ǀ
   parṣi ǀ naḥ ǀ pāram ǀ aṃhasaḥ ǀ svasti ǀ viśvāḥ ǀ abhi-itīḥ ǀ rapasaḥ ǀ yuyodhi ǁ

   2.33.3 Aṣṭaka 2.7.16.3Anuvāka 2.4.3Interpretations

4. Ṛk 4

   मा त्वा॑ रुद्र चुक्रुधामा॒ नमो॑भि॒र्मा दुष्टु॑ती वृषभ॒ मा सहू॑ती ।
   उन्नो॑ वी॒राँ अ॑र्पय भेष॒जेभि॑र्भि॒षक्त॑मं त्वा भि॒षजां॑ शृणोमि ॥

   मा त्वा रुद्र चुक्रुधामा नमोभिर् मा दुष्टुती वृषभ मा सहूती |
   उन् नो वीरां अर्पय भेषजेभिर् भिषक्तमं त्वा भिषजां शृणोमि ||

   mā́ tvā rudra cukrudhāmā námobhirmā́ dúṣṭutī vṛṣabha mā́ sáhūtī ǀ
   únno vīrā́m̐ arpaya bheṣajébhirbhiṣáktamam tvā bhiṣájām śṛṇomi ǁ

   mā tvā rudra cukrudhāmā namobhir mā duṣṭutī vṛṣabha mā sahūtī |
   un no vīrāṃ arpaya bheṣajebhir bhiṣaktamaṃ tvā bhiṣajāṃ śṛṇomi ||

   मा । त्वा॒ । रु॒द्र॒ । चु॒क्रु॒धा॒म॒ । नमः॑ऽभिः । मा । दुःऽस्तु॑ती । वृ॒ष॒भ॒ । मा । सऽहू॑ती ।
   उत् । नः॒ । वी॒रान् । अ॒र्प॒य॒ । भे॒ष॒जेभिः॑ । भि॒षक्ऽत॑मम् । त्वा॒ । भि॒षजा॑म् । शृ॒णो॒मि॒ ॥

   मा । त्वा । रुद्र । चुक्रुधाम । नमःऽभिः । मा । दुःऽस्तुती । वृषभ । मा । सऽहूती ।
   उत् । नः । वीरान् । अर्पय । भेषजेभिः । भिषक्ऽतमम् । त्वा । भिषजाम् । शृणोमि ॥

   mā́ ǀ tvā ǀ rudra ǀ cukrudhāma ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ mā́ ǀ dúḥ-stutī ǀ vṛṣabha ǀ mā́ ǀ sá-hūtī ǀ
   út ǀ naḥ ǀ vīrā́n ǀ arpaya ǀ bheṣajébhiḥ ǀ bhiṣák-tamam ǀ tvā ǀ bhiṣájām ǀ śṛṇomi ǁ

   mā ǀ tvā ǀ rudra ǀ cukrudhāma ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ mā ǀ duḥ-stutī ǀ vṛṣabha ǀ mā ǀ sa-hūtī ǀ
   ut ǀ naḥ ǀ vīrān ǀ arpaya ǀ bheṣajebhiḥ ǀ bhiṣak-tamam ǀ tvā ǀ bhiṣajām ǀ śṛṇomi ǁ

   2.33.4 Aṣṭaka 2.7.16.4Anuvāka 2.4.4Interpretations

5. Ṛk 5

   हवी॑मभि॒र्हव॑ते॒ यो ह॒विर्भि॒रव॒ स्तोमे॑भी रु॒द्रं दि॑षीय ।
   ऋ॒दू॒दरः॑ सु॒हवो॒ मा नो॑ अ॒स्यै ब॒भ्रुः सु॒शिप्रो॑ रीरधन्म॒नायै॑ ॥

   हवीमभिर् हवते यो हविर्भिर् अव स्तोमेभी रुद्रं दिषीय |
   ऋदूदरः सुहवो मा नो अस्यै बभ्रुः सुशिप्रो रीरधन् मनायै ||

   hávīmabhirhávate yó havírbhiráva stómebhī rudrám diṣīya ǀ
   ṛdūdáraḥ suhávo mā́ no asyái babhrúḥ suśípro rīradhanmanā́yai ǁ

   havīmabhir havate yo havirbhir ava stomebhī rudraṃ diṣīya |
   ṛdūdaraḥ suhavo mā no asyai babhruḥ suśipro rīradhan manāyai ||

   हवी॑मऽभिः । हव॑ते । यः । ह॒विःऽभिः॑ । अव॑ । स्तोमे॑भिः । रु॒द्रम् । दि॒षी॒य॒ ।
   ऋ॒दू॒दरः॑ । सु॒ऽहवः॑ । मा । नः॒ । अ॒स्यै । ब॒भ्रुः । सु॒ऽशिप्रः॑ । री॒र॒ध॒त् । म॒नायै॑ ॥

   हवीमऽभिः । हवते । यः । हविःऽभिः । अव । स्तोमेभिः । रुद्रम् । दिषीय ।
   ऋदूदरः । सुऽहवः । मा । नः । अस्यै । बभ्रुः । सुऽशिप्रः । रीरधत् । मनायै ॥

   hávīma-bhiḥ ǀ hávate ǀ yáḥ ǀ havíḥ-bhiḥ ǀ áva ǀ stómebhiḥ ǀ rudrám ǀ diṣīya ǀ
   ṛdūdáraḥ ǀ su-hávaḥ ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ asyái ǀ babhrúḥ ǀ su-śípraḥ ǀ rīradhat ǀ manā́yai ǁ

   havīma-bhiḥ ǀ havate ǀ yaḥ ǀ haviḥ-bhiḥ ǀ ava ǀ stomebhiḥ ǀ rudram ǀ diṣīya ǀ
   ṛdūdaraḥ ǀ su-havaḥ ǀ mā ǀ naḥ ǀ asyai ǀ babhruḥ ǀ su-śipraḥ ǀ rīradhat ǀ manāyai ǁ

   2.33.5 Aṣṭaka 2.7.16.5Anuvāka 2.4.5Interpretations

6. Ṛk 6

   उन्मा॑ ममंद वृष॒भो म॒रुत्वां॒त्वक्षी॑यसा॒ वय॑सा॒ नाध॑मानं ।
   घृणी॑व छा॒याम॑र॒पा अ॑शी॒या वि॑वासेयं रु॒द्रस्य॑ सु॒म्नं ॥

   उन् मा ममन्द वृषभो मरुत्वान् त्वक्षीयसा वयसा नाधमानम् |
   घृणीव च्छायाम् अरपा अशीया विवासेयं रुद्रस्य सुम्नम् ||

   únmā mamanda vṛṣabhó marútvāntvákṣīyasā váyasā nā́dhamānam ǀ
   ghṛ́ṇīva chāyā́marapā́ aśīyā́ vivāseyam rudrásya sumnám ǁ

   un mā mamanda vṛṣabho marutvān tvakṣīyasā vayasā nādhamānam |
   ghṛṇīva cchāyām arapā aśīyā vivāseyaṃ rudrasya sumnam ||

   उत् । मा॒ । म॒म॒न्द॒ । वृ॒ष॒भः । म॒रुत्वा॑न् । त्वक्षी॑यसा । वय॑सा । नाध॑मानम् ।
   घृणि॑ऽइव । छा॒याम् । अ॒र॒पाः । अ॒शी॒य॒ । आ । वि॒वा॒से॒य॒म् । रु॒द्रस्य॑ । सु॒म्नम् ॥

   उत् । मा । ममन्द । वृषभः । मरुत्वान् । त्वक्षीयसा । वयसा । नाधमानम् ।
   घृणिऽइव । छायाम् । अरपाः । अशीय । आ । विवासेयम् । रुद्रस्य । सुम्नम् ॥

   út ǀ mā ǀ mamanda ǀ vṛṣabháḥ ǀ marútvān ǀ tvákṣīyasā ǀ váyasā ǀ nā́dhamānam ǀ
   ghṛ́ṇi-iva ǀ chāyā́m ǀ arapā́ḥ ǀ aśīya ǀ ā́ ǀ vivāseyam ǀ rudrásya ǀ sumnám ǁ

   ut ǀ mā ǀ mamanda ǀ vṛṣabhaḥ ǀ marutvān ǀ tvakṣīyasā ǀ vayasā ǀ nādhamānam ǀ
   ghṛṇi-iva ǀ chāyām ǀ arapāḥ ǀ aśīya ǀ ā ǀ vivāseyam ǀ rudrasya ǀ sumnam ǁ

   2.33.6 Aṣṭaka 2.7.17.1Anuvāka 2.4.6Interpretations

7. Ṛk 7

   क्व१॒॑स्य ते॑ रुद्र मृळ॒याकु॒र्हस्तो॒ यो अस्ति॑ भेष॒जो जला॑षः ।
   अ॒प॒भ॒र्ता रप॑सो॒ दैव्य॑स्या॒भी नु मा॑ वृषभ चक्षमीथाः ॥

   क्व स्य ते रुद्र मृऌअयाकुर् हस्तो यो अस्ति भेषजो जलाषः |
   अपभर्ता रपसो दैव्यस्याभी नु मा वृषभ चक्षमीथाः ||

   kvásyá te rudra mṛḷayā́kurhásto yó ásti bheṣajó jálāṣaḥ ǀ
   apabhartā́ rápaso dáivyasyābhī́ nú mā vṛṣabha cakṣamīthāḥ ǁ

   kva sya te rudra mṛḷayākur hasto yo asti bheṣajo jalāṣaḥ |
   apabhartā rapaso daivyasyābhī nu mā vṛṣabha cakṣamīthāḥ ||

   क्व॑ । स्यः । ते॒ । रु॒द्र॒ । मृ॒ळ॒याकुः॑ । हस्तः॑ । यः । अस्ति॑ । भे॒ष॒जः । जला॑षः ।
   अ॒प॒ऽभ॒र्ता । रप॑सः । दैव्य॑स्य । अ॒भि । नु । मा॒ । वृ॒ष॒भ॒ । च॒क्ष॒मी॒थाः॒ ॥

   क्व । स्यः । ते । रुद्र । मृळयाकुः । हस्तः । यः । अस्ति । भेषजः । जलाषः ।
   अपऽभर्ता । रपसः । दैव्यस्य । अभि । नु । मा । वृषभ । चक्षमीथाः ॥

   kvá ǀ syáḥ ǀ te ǀ rudra ǀ mṛḷayā́kuḥ ǀ hástaḥ ǀ yáḥ ǀ ásti ǀ bheṣajáḥ ǀ jálāṣaḥ ǀ
   apa-bhartā́ ǀ rápasaḥ ǀ dáivyasya ǀ abhí ǀ nú ǀ mā ǀ vṛṣabha ǀ cakṣamīthāḥ ǁ

   kva ǀ syaḥ ǀ te ǀ rudra ǀ mṛḷayākuḥ ǀ hastaḥ ǀ yaḥ ǀ asti ǀ bheṣajaḥ ǀ jalāṣaḥ ǀ
   apa-bhartā ǀ rapasaḥ ǀ daivyasya ǀ abhi ǀ nu ǀ mā ǀ vṛṣabha ǀ cakṣamīthāḥ ǁ

   2.33.7 Aṣṭaka 2.7.17.2Anuvāka 2.4.7Interpretations

8. Ṛk 8

   प्र ब॒भ्रवे॑ वृष॒भाय॑ श्विती॒चे म॒हो म॒हीं सु॑ष्टु॒तिमी॑रयामि ।
   न॒म॒स्या क॑ल्मली॒किनं॒ नमो॑भिर्गृणी॒मसि॑ त्वे॒षं रु॒द्रस्य॒ नाम॑ ॥

   प्र बभ्रवे वृषभाय श्वितीचे महो महीं सुष्टुतिम् ईरयामि |
   नमस्या कल्मलीकिनं नमोभिर् गृणीमसि त्वेषं रुद्रस्य नाम ||

   prá babhráve vṛṣabhā́ya śvitīcé mahó mahī́m suṣṭutímīrayāmi ǀ
   namasyā́ kalmalīkínam námobhirgṛṇīmási tveṣám rudrásya nā́ma ǁ

   pra babhrave vṛṣabhāya śvitīce maho mahīṃ suṣṭutim īrayāmi |
   namasyā kalmalīkinaṃ namobhir gṛṇīmasi tveṣaṃ rudrasya nāma ||

   प्र । ब॒भ्रवे॑ । वृ॒ष॒भाय॑ । श्वि॒ती॒चे । म॒हः । म॒हीम् । सु॒ऽस्तु॒तिम् । ई॒र॒या॒मि॒ ।
   न॒म॒स्य । क॒ल्म॒ली॒किन॑म् । नमः॑ऽभिः । गृ॒णी॒मसि॑ । त्वे॒षम् । रु॒द्रस्य॑ । नाम॑ ॥

   प्र । बभ्रवे । वृषभाय । श्वितीचे । महः । महीम् । सुऽस्तुतिम् । ईरयामि ।
   नमस्य । कल्मलीकिनम् । नमःऽभिः । गृणीमसि । त्वेषम् । रुद्रस्य । नाम ॥

   prá ǀ babhráve ǀ vṛṣabhā́ya ǀ śvitīcé ǀ maháḥ ǀ mahī́m ǀ su-stutím ǀ īrayāmi ǀ
   namasyá ǀ kalmalīkínam ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ gṛṇīmási ǀ tveṣám ǀ rudrásya ǀ nā́ma ǁ

   pra ǀ babhrave ǀ vṛṣabhāya ǀ śvitīce ǀ mahaḥ ǀ mahīm ǀ su-stutim ǀ īrayāmi ǀ
   namasya ǀ kalmalīkinam ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ gṛṇīmasi ǀ tveṣam ǀ rudrasya ǀ nāma ǁ

   2.33.8 Aṣṭaka 2.7.17.3Anuvāka 2.4.8Interpretations

9. Ṛk 9

   स्थि॒रेभि॒रंगैः॑ पुरु॒रूप॑ उ॒ग्रो ब॒भ्रुः शु॒क्रेभिः॑ पिपिशे॒ हिर॑ण्यैः ।
   ईशा॑नाद॒स्य भुव॑नस्य॒ भूरे॒र्न वा उ॑ योषद्रु॒द्राद॑सु॒र्यं॑ ॥

   स्थिरेभिर् अङ्गैः पुरुरूप उग्रो बभ्रुः शुक्रेभिः पिपिशे हिरण्यैः |
   ईशानाद् अस्य भुवनस्य भूरेर् न वा उ योषद् रुद्राद् असुर्यम् ||

   sthirébhiráṅgaiḥ pururū́pa ugró babhrúḥ śukrébhiḥ pipiśe híraṇyaiḥ ǀ
   ī́śānādasyá bhúvanasya bhū́rerná vā́ u yoṣadrudrā́dasuryám ǁ

   sthirebhir aṅgaiḥ pururūpa ugro babhruḥ śukrebhiḥ pipiśe hiraṇyaiḥ |
   īśānād asya bhuvanasya bhūrer na vā u yoṣad rudrād asuryam ||

   स्थि॒रेभिः॑ । अङ्गैः॑ । पु॒रु॒ऽरूपः॑ । उ॒ग्रः । ब॒भ्रुः । शु॒क्रेभिः॑ । पि॒पि॒शे॒ । हिर॑ण्यैः ।
   ईशा॑नात् । अ॒स्य । भुव॑नस्य । भूरेः॑ । न । वै । ऊं॒ इति॑ । यो॒ष॒त् । रु॒द्रात् । अ॒सु॒र्य॑म् ॥

   स्थिरेभिः । अङ्गैः । पुरुऽरूपः । उग्रः । बभ्रुः । शुक्रेभिः । पिपिशे । हिरण्यैः ।
   ईशानात् । अस्य । भुवनस्य । भूरेः । न । वै । ऊं इति । योषत् । रुद्रात् । असुर्यम् ॥

   sthirébhiḥ ǀ áṅgaiḥ ǀ puru-rū́paḥ ǀ ugráḥ ǀ babhrúḥ ǀ śukrébhiḥ ǀ pipiśe ǀ híraṇyaiḥ ǀ
   ī́śānāt ǀ asyá ǀ bhúvanasya ǀ bhū́reḥ ǀ ná ǀ vái ǀ ūṃ íti ǀ yoṣat ǀ rudrā́t ǀ asuryám ǁ

   sthirebhiḥ ǀ aṅgaiḥ ǀ puru-rūpaḥ ǀ ugraḥ ǀ babhruḥ ǀ śukrebhiḥ ǀ pipiśe ǀ hiraṇyaiḥ ǀ
   īśānāt ǀ asya ǀ bhuvanasya ǀ bhūreḥ ǀ na ǀ vai ǀ ūṃ iti ǀ yoṣat ǀ rudrāt ǀ asuryam ǁ

   2.33.9 Aṣṭaka 2.7.17.4Anuvāka 2.4.9Interpretations

10. Ṛk 10

    अर्ह॑न्बिभर्षि॒ साय॑कानि॒ धन्वार्ह॑न्नि॒ष्कं य॑ज॒तं वि॒श्वरू॑पं ।
    अर्ह॑न्नि॒दं द॑यसे॒ विश्व॒मभ्वं॒ न वा ओजी॑यो रुद्र॒ त्वद॑स्ति ॥

    अर्हन् बिभर्षि सायकानि धन्वार्हन् निष्कं यजतं विश्वरूपम् |
    अर्हन्न् इदं दयसे विश्वम् अभ्वं न वा ओजीयो रुद्र त्वद् अस्ति ||

    árhanbibharṣi sā́yakāni dhánvā́rhanniṣkám yajatám viśvárūpam ǀ
    árhannidám dayase víśvamábhvam ná vā́ ójīyo rudra tvádasti ǁ

    arhan bibharṣi sāyakāni dhanvārhan niṣkaṃ yajataṃ viśvarūpam |
    arhann idaṃ dayase viśvam abhvaṃ na vā ojīyo rudra tvad asti ||

    अर्ह॑न् । बि॒भ॒र्षि॒ । साय॑कानि । धन्व॑ । अर्ह॑न् । नि॒ष्कम् । य॒ज॒तम् । वि॒श्वऽरू॑पम् ।
    अर्ह॑न् । इ॒दम् । द॒य॒से॒ । विश्व॑म् । अभ्व॑म् । न । वै । ओजी॑यः । रु॒द्र॒ । त्वत् । अ॒स्ति॒ ॥

    अर्हन् । बिभर्षि । सायकानि । धन्व । अर्हन् । निष्कम् । यजतम् । विश्वऽरूपम् ।
    अर्हन् । इदम् । दयसे । विश्वम् । अभ्वम् । न । वै । ओजीयः । रुद्र । त्वत् । अस्ति ॥

    árhan ǀ bibharṣi ǀ sā́yakāni ǀ dhánva ǀ árhan ǀ niṣkám ǀ yajatám ǀ viśvá-rūpam ǀ
    árhan ǀ idám ǀ dayase ǀ víśvam ǀ ábhvam ǀ ná ǀ vái ǀ ójīyaḥ ǀ rudra ǀ tvát ǀ asti ǁ

    arhan ǀ bibharṣi ǀ sāyakāni ǀ dhanva ǀ arhan ǀ niṣkam ǀ yajatam ǀ viśva-rūpam ǀ
    arhan ǀ idam ǀ dayase ǀ viśvam ǀ abhvam ǀ na ǀ vai ǀ ojīyaḥ ǀ rudra ǀ tvat ǀ asti ǁ

    2.33.10 Aṣṭaka 2.7.17.5Anuvāka 2.4.10Interpretations

11. Ṛk 11

    स्तु॒हि श्रु॒तं ग॑र्त॒सदं॒ युवा॑नं मृ॒गं न भी॒ममु॑पह॒त्नुमु॒ग्रं ।
    मृ॒ळा ज॑रि॒त्रे रु॑द्र॒ स्तवा॑नो॒ऽन्यं ते॑ अ॒स्मन्नि व॑पंतु॒ सेनाः॑ ॥

    स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानम् मृगं न भीमम् उपहत्नुम् उग्रम् |
    मृऌआ जरित्रे रुद्र स्तवानो ऽन्यं ते अस्मन् नि वपन्तु सेनाः ||

    stuhí śrutám gartasádam yúvānam mṛgám ná bhīmámupahatnúmugrám ǀ
    mṛḷā́ jaritré rudra stávāno’nyám te asmánní vapantu sénāḥ ǁ

    stuhi śrutaṃ gartasadaṃ yuvānam mṛgaṃ na bhīmam upahatnum ugram |
    mṛḷā jaritre rudra stavāno 'nyaṃ te asman ni vapantu senāḥ ||

    स्तु॒हि । श्रु॒तम् । ग॒र्त॒ऽसद॑म् । युवा॑नम् । मृ॒गम् । न । भी॒मम् । उ॒प॒ऽह॒त्नुम् । उ॒ग्रम् ।
    मृ॒ळ । ज॒रि॒त्रे । रु॒द्र॒ । स्तवा॑नः । अ॒न्यम् । ते॒ । अ॒स्मत् । नि । व॒प॒न्तु॒ । सेनाः॑ ॥

    स्तुहि । श्रुतम् । गर्तऽसदम् । युवानम् । मृगम् । न । भीमम् । उपऽहत्नुम् । उग्रम् ।
    मृळ । जरित्रे । रुद्र । स्तवानः । अन्यम् । ते । अस्मत् । नि । वपन्तु । सेनाः ॥

    stuhí ǀ śrutám ǀ garta-sádam ǀ yúvānam ǀ mṛgám ǀ ná ǀ bhīmám ǀ upa-hatnúm ǀ ugrám ǀ
    mṛḷá ǀ jaritré ǀ rudra ǀ stávānaḥ ǀ anyám ǀ te ǀ asmát ǀ ní ǀ vapantu ǀ sénāḥ ǁ

    stuhi ǀ śrutam ǀ garta-sadam ǀ yuvānam ǀ mṛgam ǀ na ǀ bhīmam ǀ upa-hatnum ǀ ugram ǀ
    mṛḷa ǀ jaritre ǀ rudra ǀ stavānaḥ ǀ anyam ǀ te ǀ asmat ǀ ni ǀ vapantu ǀ senāḥ ǁ

    2.33.11 Aṣṭaka 2.7.18.1Anuvāka 2.4.11Interpretations

12. Ṛk 12

    कु॒मा॒रश्चि॑त्पि॒तरं॒ वंद॑मानं॒ प्रति॑ नानाम रुद्रोप॒यंतं॑ ।
    भूरे॑र्दा॒तारं॒ सत्प॑तिं गृणीषे स्तु॒तस्त्वं भे॑ष॒जा रा॑स्य॒स्मे ॥

    कुमारश् चित् पितरं वन्दमानम् प्रति नानाम रुद्रोपयन्तम् |
    भूरेर् दातारं सत्पतिं गृणीषे स्तुतस् त्वम् भेषजा रास्य् अस्मे ||

    kumāráścitpitáram vándamānam práti nānāma rudropayántam ǀ
    bhū́rerdātā́ram sátpatim gṛṇīṣe stutástvám bheṣajā́ rāsyasmé ǁ

    kumāraś cit pitaraṃ vandamānam prati nānāma rudropayantam |
    bhūrer dātāraṃ satpatiṃ gṛṇīṣe stutas tvam bheṣajā rāsy asme ||

    कु॒मा॒रः । चि॒त् । पि॒तर॑म् । वन्द॑मानम् । प्रति॑ । न॒ना॒म॒ । रु॒द्र॒ । उ॒प॒ऽयन्त॑म् ।
    भूरेः॑ । दा॒तार॑म् । सत्ऽप॑तिम् । गृ॒णी॒षे॒ । स्तु॒तः । त्वम् । भे॒ष॒जा । रा॒सि॒ । अ॒स्मे इति॑ ॥

    कुमारः । चित् । पितरम् । वन्दमानम् । प्रति । ननाम । रुद्र । उपऽयन्तम् ।
    भूरेः । दातारम् । सत्ऽपतिम् । गृणीषे । स्तुतः । त्वम् । भेषजा । रासि । अस्मे इति ॥

    kumāráḥ ǀ cit ǀ pitáram ǀ vándamānam ǀ práti ǀ nanāma ǀ rudra ǀ upa-yántam ǀ
    bhū́reḥ ǀ dātā́ram ǀ sát-patim ǀ gṛṇīṣe ǀ stutáḥ ǀ tvám ǀ bheṣajā́ ǀ rāsi ǀ asmé íti ǁ

    kumāraḥ ǀ cit ǀ pitaram ǀ vandamānam ǀ prati ǀ nanāma ǀ rudra ǀ upa-yantam ǀ
    bhūreḥ ǀ dātāram ǀ sat-patim ǀ gṛṇīṣe ǀ stutaḥ ǀ tvam ǀ bheṣajā ǀ rāsi ǀ asme iti ǁ

    2.33.12 Aṣṭaka 2.7.18.2Anuvāka 2.4.12Interpretations

13. Ṛk 13

    या वो॑ भेष॒जा म॑रुतः॒ शुची॑नि॒ या शंत॑मा वृषणो॒ या म॑यो॒भु ।
    यानि॒ मनु॒रवृ॑णीता पि॒ता न॒स्ता शं च॒ योश्च॑ रु॒द्रस्य॑ वश्मि ॥

    या वो भेषजा मरुतः शुचीनि या शन्तमा वृषणो या मयोभु |
    यानि मनुर् अवृणीता पिता नस् ता शं च योश् च रुद्रस्य वश्मि ||

    yā́ vo bheṣajā́ marutaḥ śúcīni yā́ śáṃtamā vṛṣaṇo yā́ mayobhú ǀ
    yā́ni mánurávṛṇītā pitā́ nastā́ śám ca yóśca rudrásya vaśmi ǁ

    yā vo bheṣajā marutaḥ śucīni yā śantamā vṛṣaṇo yā mayobhu |
    yāni manur avṛṇītā pitā nas tā śaṃ ca yoś ca rudrasya vaśmi ||

    या । वः॒ । भे॒ष॒जा । म॒रु॒तः॒ । शुची॑नि । या । शम्ऽत॑मा । वृ॒ष॒णः॒ । या । म॒यः॒ऽभु ।
    यानि॑ । मनुः॑ । अवृ॑णीत । पि॒ता । नः॒ । ता । शम् । च॒ । योः । च॒ । रु॒द्रस्य॑ । व॒श्मि॒ ॥

    या । वः । भेषजा । मरुतः । शुचीनि । या । शम्ऽतमा । वृषणः । या । मयःऽभु ।
    यानि । मनुः । अवृणीत । पिता । नः । ता । शम् । च । योः । च । रुद्रस्य । वश्मि ॥

    yā́ ǀ vaḥ ǀ bheṣajā́ ǀ marutaḥ ǀ śúcīni ǀ yā́ ǀ śám-tamā ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ yā́ ǀ mayaḥ-bhú ǀ
    yā́ni ǀ mánuḥ ǀ ávṛṇīta ǀ pitā́ ǀ naḥ ǀ tā́ ǀ śám ǀ ca ǀ yóḥ ǀ ca ǀ rudrásya ǀ vaśmi ǁ

    yā ǀ vaḥ ǀ bheṣajā ǀ marutaḥ ǀ śucīni ǀ yā ǀ śam-tamā ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ yā ǀ mayaḥ-bhu ǀ
    yāni ǀ manuḥ ǀ avṛṇīta ǀ pitā ǀ naḥ ǀ tā ǀ śam ǀ ca ǀ yoḥ ǀ ca ǀ rudrasya ǀ vaśmi ǁ

    2.33.13 Aṣṭaka 2.7.18.3Anuvāka 2.4.13Interpretations

14. Ṛk 14

    परि॑ णो हे॒ती रु॒द्रस्य॑ वृज्याः॒ परि॑ त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर्म॒ही गा॑त् ।
    अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यस्तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृळ ॥

    परि णो हेती रुद्रस्य वृज्याः परि त्वेषस्य दुर्मतिर् मही गात् |
    अव स्थिरा मघवद्भ्यस् तनुष्व मीढ्वस् तोकाय तनयाय मृऌअ ||

    pári ṇo hetī́ rudrásya vṛjyāḥ pári tveṣásya durmatírmahī́ gāt ǀ
    áva sthirā́ maghávadbhyastanuṣva mī́ḍhvastokā́ya tánayāya mṛḷa ǁ

    pari ṇo hetī rudrasya vṛjyāḥ pari tveṣasya durmatir mahī gāt |
    ava sthirā maghavadbhyas tanuṣva mīḍhvas tokāya tanayāya mṛḷa ||

    परि॑ । नः॒ । हे॒तिः । रु॒द्रस्य॑ । वृ॒ज्याः॒ । परि॑ । त्वे॒षस्य॑ । दुः॒ऽम॒तिः । म॒ही । गा॒त् ।
    अव॑ । स्थि॒रा । म॒घव॑त्ऽभ्यः । त॒नु॒ष्व॒ । मीढ्वः॑ । तो॒काय॑ । तन॑याय । मृ॒ळ॒ ॥

    परि । नः । हेतिः । रुद्रस्य । वृज्याः । परि । त्वेषस्य । दुःऽमतिः । मही । गात् ।
    अव । स्थिरा । मघवत्ऽभ्यः । तनुष्व । मीढ्वः । तोकाय । तनयाय । मृळ ॥

    pári ǀ naḥ ǀ hetíḥ ǀ rudrásya ǀ vṛjyāḥ ǀ pári ǀ tveṣásya ǀ duḥ-matíḥ ǀ mahī́ ǀ gāt ǀ
    áva ǀ sthirā́ ǀ maghávat-bhyaḥ ǀ tanuṣva ǀ mī́ḍhvaḥ ǀ tokā́ya ǀ tánayāya ǀ mṛḷa ǁ

    pari ǀ naḥ ǀ hetiḥ ǀ rudrasya ǀ vṛjyāḥ ǀ pari ǀ tveṣasya ǀ duḥ-matiḥ ǀ mahī ǀ gāt ǀ
    ava ǀ sthirā ǀ maghavat-bhyaḥ ǀ tanuṣva ǀ mīḍhvaḥ ǀ tokāya ǀ tanayāya ǀ mṛḷa ǁ

    2.33.14 Aṣṭaka 2.7.18.4Anuvāka 2.4.14Interpretations

15. Ṛk 15

    ए॒वा ब॑भ्रो वृषभ चेकितान॒ यथा॑ देव॒ न हृ॑णी॒षे न हंसि॑ ।
    ह॒व॒न॒श्रुन्नो॑ रुद्रे॒ह बो॑धि बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥

    एवा बभ्रो वृषभ चेकितान यथा देव न हृणीषे न हंसि |
    हवनश्रुन् नो रुद्रेह बोधि बृहद् वदेम विदथे सुवीराः ||

    evā́ babhro vṛṣabha cekitāna yáthā deva ná hṛṇīṣé ná háṃsi ǀ
    havanaśrúnno rudrehá bodhi bṛhádvadema vidáthe suvī́rāḥ ǁ

    evā babhro vṛṣabha cekitāna yathā deva na hṛṇīṣe na haṃsi |
    havanaśrun no rudreha bodhi bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ ||

    ए॒व । ब॒भ्रो॒ इति॑ । वृ॒ष॒भ॒ । चे॒कि॒ता॒न॒ । यथा॑ । दे॒व॒ । न । हृ॒णी॒षे । न । हंसि॑ ।
    ह॒व॒न॒ऽश्रुत् । नः॒ । रु॒द्र॒ । इ॒ह । बो॒धि॒ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥

    एव । बभ्रो इति । वृषभ । चेकितान । यथा । देव । न । हृणीषे । न । हंसि ।
    हवनऽश्रुत् । नः । रुद्र । इह । बोधि । बृहत् । वदेम । विदथे । सुऽवीराः ॥

    evá ǀ babhro íti ǀ vṛṣabha ǀ cekitāna ǀ yáthā ǀ deva ǀ ná ǀ hṛṇīṣé ǀ ná ǀ háṃsi ǀ
    havana-śrút ǀ naḥ ǀ rudra ǀ ihá ǀ bodhi ǀ bṛhát ǀ vadema ǀ vidáthe ǀ su-vī́rāḥ ǁ

    eva ǀ babhro iti ǀ vṛṣabha ǀ cekitāna ǀ yathā ǀ deva ǀ na ǀ hṛṇīṣe ǀ na ǀ haṃsi ǀ
    havana-śrut ǀ naḥ ǀ rudra ǀ iha ǀ bodhi ǀ bṛhat ǀ vadema ǀ vidathe ǀ su-vīrāḥ ǁ

    2.33.15 Aṣṭaka 2.7.18.5Anuvāka 2.4.15Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.