Sūkta 20
- Devatā देवता
- Indra
- Ṛṣi ऋषि
- Gṛtsamada Bhārgava Śaunaka
- Chandas छन्दस्
- Triṣṭubh, Virāḍrūpā
Metres by ṛk
1st set of styles virāṭtrisṭup (1, 6, 8); bhurikpaṅkti (4, 5, 7); bṛhatī (2); paṅktiḥ (3); triṣṭup (9)
2nd set of styles triṣṭubh (1-2, 4-9); virāḍrūpā (3)
-
Ṛk 1
व॒यं ते॒ वय॑ इंद्र वि॒द्धि षु णः॒ प्र भ॑रामहे वाज॒युर्न रथं॑ ।
वि॒प॒न्यवो॒ दीध्य॑तो मनी॒षा सु॒म्नमिय॑क्षंत॒स्त्वाव॑तो॒ नॄन् ॥वयं ते वय इन्द्र विद्धि षु णः प्र भरामहे वाजयुर् न रथम् |
विपन्यवो दीध्यतो मनीषा सुम्नम् इयक्षन्तस् त्वावतो नॄन् ||vayám te váya indra viddhí ṣú ṇaḥ prá bharāmahe vājayúrná rátham ǀ
vipanyávo dī́dhyato manīṣā́ sumnámíyakṣantastvā́vato nṝ́n ǁvayaṃ te vaya indra viddhi ṣu ṇaḥ pra bharāmahe vājayur na ratham |
vipanyavo dīdhyato manīṣā sumnam iyakṣantas tvāvato nṝn ||व॒यम् । ते॒ । वयः॑ । इ॒न्द्र॒ । वि॒द्धि । सु । नः॒ । प्र । भ॒रा॒म॒हे॒ । वा॒ज॒ऽयुः । न । रथ॑म् ।
वि॒प॒न्यवः॑ । दीध्य॑तः । म॒नी॒षा । सु॒म्नम् । इय॑क्षन्तः । त्वाऽव॑तः । नॄन् ॥वयम् । ते । वयः । इन्द्र । विद्धि । सु । नः । प्र । भरामहे । वाजऽयुः । न । रथम् ।
विपन्यवः । दीध्यतः । मनीषा । सुम्नम् । इयक्षन्तः । त्वाऽवतः । नॄन् ॥vayám ǀ te ǀ váyaḥ ǀ indra ǀ viddhí ǀ sú ǀ naḥ ǀ prá ǀ bharāmahe ǀ vāja-yúḥ ǀ ná ǀ rátham ǀ
vipanyávaḥ ǀ dī́dhyataḥ ǀ manīṣā́ ǀ sumnám ǀ íyakṣantaḥ ǀ tvā́-vataḥ ǀ nṝ́n ǁvayam ǀ te ǀ vayaḥ ǀ indra ǀ viddhi ǀ su ǀ naḥ ǀ pra ǀ bharāmahe ǀ vāja-yuḥ ǀ na ǀ ratham ǀ
vipanyavaḥ ǀ dīdhyataḥ ǀ manīṣā ǀ sumnam ǀ iyakṣantaḥ ǀ tvā-vataḥ ǀ nṝn ǁ2.20.1 Aṣṭaka 2.6.25.1Anuvāka 2.2.87
-
Ṛk 2
त्वं न॑ इंद्र॒ त्वाभि॑रू॒ती त्वा॑य॒तो अ॑भिष्टि॒पासि॒ जना॑न् ।
त्वमि॒नो दा॒शुषो॑ वरू॒तेत्थाधी॑र॒भि यो नक्ष॑ति त्वा ॥त्वं न इन्द्र त्वाभिर् ऊती त्वायतो अभिष्टिपासि जनान् |
त्वम् इनो दाशुषो वरूतेत्थाधीर् अभि यो नक्षति त्वा ||tvám na indra tvā́bhirūtī́ tvāyató abhiṣṭipā́si jánān ǀ
tváminó dāśúṣo varūtétthā́dhīrabhí yó nákṣati tvā ǁtvaṃ na indra tvābhir ūtī tvāyato abhiṣṭipāsi janān |
tvam ino dāśuṣo varūtetthādhīr abhi yo nakṣati tvā ||त्वम् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । त्वाभिः॑ । ऊ॒ती । त्वा॒ऽय॒तः । अ॒भि॒ष्टि॒ऽपा । अ॒सि॒ । जना॑न् ।
त्वम् । इ॒नः । दा॒शुषः॑ । व॒रू॒ता । इ॒त्थाऽधीः॑ । अ॒भि । यः । नक्ष॑ति । त्वा॒ ॥त्वम् । नः । इन्द्र । त्वाभिः । ऊती । त्वाऽयतः । अभिष्टिऽपा । असि । जनान् ।
त्वम् । इनः । दाशुषः । वरूता । इत्थाऽधीः । अभि । यः । नक्षति । त्वा ॥tvám ǀ naḥ ǀ indra ǀ tvā́bhiḥ ǀ ūtī́ ǀ tvā-yatáḥ ǀ abhiṣṭi-pā́ ǀ asi ǀ jánān ǀ
tvám ǀ ináḥ ǀ dāśúṣaḥ ǀ varūtā́ ǀ itthā́-dhīḥ ǀ abhí ǀ yáḥ ǀ nákṣati ǀ tvā ǁtvam ǀ naḥ ǀ indra ǀ tvābhiḥ ǀ ūtī ǀ tvā-yataḥ ǀ abhiṣṭi-pā ǀ asi ǀ janān ǀ
tvam ǀ inaḥ ǀ dāśuṣaḥ ǀ varūtā ǀ itthā-dhīḥ ǀ abhi ǀ yaḥ ǀ nakṣati ǀ tvā ǁ2.20.2 Aṣṭaka 2.6.25.2Anuvāka 2.2.88
-
Ṛk 3
स नो॒ युवेंद्रो॑ जो॒हूत्रः॒ सखा॑ शि॒वो न॒राम॑स्तु पा॒ता ।
यः शंसं॑तं॒ यः श॑शमा॒नमू॒ती पचं॑तं च स्तु॒वंतं॑ च प्र॒णेष॑त् ॥स नो युवेन्द्रो जोहूत्रः सखा शिवो नराम् अस्तु पाता |
यः शंसन्तं यः शशमानम् ऊती पचन्तं च स्तुवन्तं च प्रणेषत् ||sá no yúvéndro johū́traḥ sákhā śivó narā́mastu pātā́ ǀ
yáḥ śáṃsantam yáḥ śaśamānámūtī́ pácantam ca stuvántam ca praṇéṣat ǁsa no yuvendro johūtraḥ sakhā śivo narām astu pātā |
yaḥ śaṃsantaṃ yaḥ śaśamānam ūtī pacantaṃ ca stuvantaṃ ca praṇeṣat ||सः । नः॒ । युवा॑ । इन्द्रः॑ । जो॒हूत्रः॑ । सखा॑ । शि॒वः । न॒राम् । अ॒स्तु॒ । पा॒ता ।
यः । शंस॑न्तम् । यः । श॒श॒मा॒नम् । ऊ॒ती । पच॑न्तम् । च॒ । स्तु॒वन्त॑म् । च॒ । प्र॒ऽनेष॑त् ॥सः । नः । युवा । इन्द्रः । जोहूत्रः । सखा । शिवः । नराम् । अस्तु । पाता ।
यः । शंसन्तम् । यः । शशमानम् । ऊती । पचन्तम् । च । स्तुवन्तम् । च । प्रऽनेषत् ॥sáḥ ǀ naḥ ǀ yúvā ǀ índraḥ ǀ johū́traḥ ǀ sákhā ǀ śiváḥ ǀ narā́m ǀ astu ǀ pātā́ ǀ
yáḥ ǀ śáṃsantam ǀ yáḥ ǀ śaśamānám ǀ ūtī́ ǀ pácantam ǀ ca ǀ stuvántam ǀ ca ǀ pra-néṣat ǁsaḥ ǀ naḥ ǀ yuvā ǀ indraḥ ǀ johūtraḥ ǀ sakhā ǀ śivaḥ ǀ narām ǀ astu ǀ pātā ǀ
yaḥ ǀ śaṃsantam ǀ yaḥ ǀ śaśamānam ǀ ūtī ǀ pacantam ǀ ca ǀ stuvantam ǀ ca ǀ pra-neṣat ǁ2.20.3 Aṣṭaka 2.6.25.3Anuvāka 2.2.89
-
Ṛk 4
तमु॑ स्तुष॒ इंद्रं॒ तं गृ॑णीषे॒ यस्मि॑न्पु॒रा वा॑वृ॒धुः शा॑श॒दुश्च॑ ।
स वस्वः॒ कामं॑ पीपरदिया॒नो ब्र॑ह्मण्य॒तो नूत॑नस्या॒योः ॥तम् उ स्तुष इन्द्रं तं गृणीषे यस्मिन् पुरा वावृधुः शाशदुश् च |
स वस्वः कामम् पीपरद् इयानो ब्रह्मण्यतो नूतनस्यायोः ||támu stuṣa índram tám gṛṇīṣe yásminpurā́ vāvṛdhúḥ śāśadúśca ǀ
sá vásvaḥ kā́mam pīparadiyānó brahmaṇyató nū́tanasyāyóḥ ǁtam u stuṣa indraṃ taṃ gṛṇīṣe yasmin purā vāvṛdhuḥ śāśaduś ca |
sa vasvaḥ kāmam pīparad iyāno brahmaṇyato nūtanasyāyoḥ ||तम् । ऊं॒ इति॑ । स्तु॒षे॒ । इन्द्र॑म् । तम् । गृ॒णी॒षे॒ । यस्मि॑न् । पु॒रा । व॒वृ॒धुः । शा॒श॒दुः । च॒ ।
सः । वस्वः॑ । काम॑म् । पी॒प॒र॒त् । इ॒या॒नः । ब्र॒ह्म॒ण्य॒तः । नूत॑नस्य । आ॒योः ॥तम् । ऊं इति । स्तुषे । इन्द्रम् । तम् । गृणीषे । यस्मिन् । पुरा । ववृधुः । शाशदुः । च ।
सः । वस्वः । कामम् । पीपरत् । इयानः । ब्रह्मण्यतः । नूतनस्य । आयोः ॥tám ǀ ūṃ íti ǀ stuṣe ǀ índram ǀ tám ǀ gṛṇīṣe ǀ yásmin ǀ purā́ ǀ vavṛdhúḥ ǀ śāśadúḥ ǀ ca ǀ
sáḥ ǀ vásvaḥ ǀ kā́mam ǀ pīparat ǀ iyānáḥ ǀ brahmaṇyatáḥ ǀ nū́tanasya ǀ āyóḥ ǁtam ǀ ūṃ iti ǀ stuṣe ǀ indram ǀ tam ǀ gṛṇīṣe ǀ yasmin ǀ purā ǀ vavṛdhuḥ ǀ śāśaduḥ ǀ ca ǀ
saḥ ǀ vasvaḥ ǀ kāmam ǀ pīparat ǀ iyānaḥ ǀ brahmaṇyataḥ ǀ nūtanasya ǀ āyoḥ ǁ2.20.4 Aṣṭaka 2.6.25.4Anuvāka 2.2.90
-
Ṛk 5
सो अंगि॑रसामु॒चथा॑ जुजु॒ष्वान्ब्रह्मा॑ तूतो॒दिंद्रो॑ गा॒तुमि॒ष्णन् ।
मु॒ष्णन्नु॒षसः॒ सूर्ये॑ण स्त॒वानश्न॑स्य चिच्छिश्नथत्पू॒र्व्याणि॑ ॥सो अङ्गिरसाम् उचथा जुजुष्वान् ब्रह्मा तूतोद् इन्द्रो गातुम् इष्णन् |
मुष्णन्न् उषसः सूर्येण स्तवान् अश्नस्य चिच् छिश्नथत् पूर्व्याणि ||só áṅgirasāmucáthā jujuṣvā́nbráhmā tūtodíndro gātúmiṣṇán ǀ
muṣṇánnuṣásaḥ sū́ryeṇa stavā́náśnasya cicchiśnathatpūrvyā́ṇi ǁso aṅgirasām ucathā jujuṣvān brahmā tūtod indro gātum iṣṇan |
muṣṇann uṣasaḥ sūryeṇa stavān aśnasya cic chiśnathat pūrvyāṇi ||सः । अङ्गि॑रसाम् । उ॒चथा॑ । जु॒जु॒ष्वान् । ब्रह्मा॑ । तू॒तो॒त् । इन्द्रः॑ । गा॒तुम् । इ॒ष्णन् ।
मु॒ष्णन् । उ॒षसः॑ । सूर्ये॑ण । स्त॒वान् । अश्न॑स्य । चि॒त् । शि॒श्न॒थ॒त् । पू॒र्व्याणि॑ ॥सः । अङ्गिरसाम् । उचथा । जुजुष्वान् । ब्रह्मा । तूतोत् । इन्द्रः । गातुम् । इष्णन् ।
मुष्णन् । उषसः । सूर्येण । स्तवान् । अश्नस्य । चित् । शिश्नथत् । पूर्व्याणि ॥sáḥ ǀ áṅgirasām ǀ ucáthā ǀ jujuṣvā́n ǀ bráhmā ǀ tūtot ǀ índraḥ ǀ gātúm ǀ iṣṇán ǀ
muṣṇán ǀ uṣásaḥ ǀ sū́ryeṇa ǀ stavā́n ǀ áśnasya ǀ cit ǀ śiśnathat ǀ pūrvyā́ṇi ǁsaḥ ǀ aṅgirasām ǀ ucathā ǀ jujuṣvān ǀ brahmā ǀ tūtot ǀ indraḥ ǀ gātum ǀ iṣṇan ǀ
muṣṇan ǀ uṣasaḥ ǀ sūryeṇa ǀ stavān ǀ aśnasya ǀ cit ǀ śiśnathat ǀ pūrvyāṇi ǁ2.20.5 Aṣṭaka 2.6.25.5Anuvāka 2.2.91
-
Ṛk 6
स ह॑ श्रु॒त इंद्रो॒ नाम॑ दे॒व ऊ॒र्ध्वो भु॑व॒न्मनु॑षे द॒स्मत॑मः ।
अव॑ प्रि॒यम॑र्शसा॒नस्य॑ सा॒ह्वांछिरो॑ भरद्दा॒सस्य॑ स्व॒धावा॑न् ॥स ह श्रुत इन्द्रो नाम देव ऊर्ध्वो भुवन् मनुषे दस्मतमः |
अव प्रियम् अर्शसानस्य साह्वाञ् छिरो भरद् दासस्य स्वधावान् ||sá ha śrutá índro nā́ma devá ūrdhvó bhuvanmánuṣe dasmátamaḥ ǀ
áva priyámarśasānásya sāhvā́ñchíro bharaddāsásya svadhā́vān ǁsa ha śruta indro nāma deva ūrdhvo bhuvan manuṣe dasmatamaḥ |
ava priyam arśasānasya sāhvāñ chiro bharad dāsasya svadhāvān ||सः । ह॒ । श्रु॒तः । इन्द्रः॑ । नाम॑ । दे॒वः । ऊ॒र्ध्वः । भु॒व॒त् । मनु॑षे । द॒स्मऽत॑मः ।
अव॑ । प्रि॒यम् । अ॒र्श॒सा॒नस्य॑ । स॒ह्वान् । शिरः॑ । भ॒र॒त् । दा॒सस्य॑ । स्व॒धाऽवा॑न् ॥सः । ह । श्रुतः । इन्द्रः । नाम । देवः । ऊर्ध्वः । भुवत् । मनुषे । दस्मऽतमः ।
अव । प्रियम् । अर्शसानस्य । सह्वान् । शिरः । भरत् । दासस्य । स्वधाऽवान् ॥sáḥ ǀ ha ǀ śrutáḥ ǀ índraḥ ǀ nā́ma ǀ deváḥ ǀ ūrdhváḥ ǀ bhuvat ǀ mánuṣe ǀ dasmá-tamaḥ ǀ
áva ǀ priyám ǀ arśasānásya ǀ sahvā́n ǀ śíraḥ ǀ bharat ǀ dāsásya ǀ svadhā́-vān ǁsaḥ ǀ ha ǀ śrutaḥ ǀ indraḥ ǀ nāma ǀ devaḥ ǀ ūrdhvaḥ ǀ bhuvat ǀ manuṣe ǀ dasma-tamaḥ ǀ
ava ǀ priyam ǀ arśasānasya ǀ sahvān ǀ śiraḥ ǀ bharat ǀ dāsasya ǀ svadhā-vān ǁ2.20.6 Aṣṭaka 2.6.26.1Anuvāka 2.2.92
-
Ṛk 7
स वृ॑त्र॒हेंद्रः॑ कृ॒ष्णयो॑नीः पुरंद॒रो दासी॑रैरय॒द्वि ।
अज॑नय॒न्मन॑वे॒ क्षाम॒पश्च॑ स॒त्रा शंसं॒ यज॑मानस्य तूतोत् ॥स वृत्रहेन्द्रः कृष्णयोनीः पुरन्दरो दासीर् ऐरयद् वि |
अजनयन् मनवे क्षाम् अपश् च सत्रा शंसं यजमानस्य तूतोत् ||sá vṛtrahéndraḥ kṛṣṇáyonīḥ puraṃdaró dā́sīrairayadví ǀ
ájanayanmánave kṣā́mapáśca satrā́ śáṃsam yájamānasya tūtot ǁsa vṛtrahendraḥ kṛṣṇayonīḥ purandaro dāsīr airayad vi |
ajanayan manave kṣām apaś ca satrā śaṃsaṃ yajamānasya tūtot ||सः । वृ॒त्र॒ऽहा । इन्द्रः॑ । कृ॒ष्णऽयो॑नीः । पु॒र॒म्ऽद॒रः । दासीः॑ । ऐ॒र॒य॒त् । वि ।
अज॑नयत् । मन॑वे । क्षाम् । अ॒पः । च॒ । स॒त्रा । शंस॑म् । यज॑मानस्य । तू॒तो॒त् ॥सः । वृत्रऽहा । इन्द्रः । कृष्णऽयोनीः । पुरम्ऽदरः । दासीः । ऐरयत् । वि ।
अजनयत् । मनवे । क्षाम् । अपः । च । सत्रा । शंसम् । यजमानस्य । तूतोत् ॥sáḥ ǀ vṛtra-hā́ ǀ índraḥ ǀ kṛṣṇá-yonīḥ ǀ puram-daráḥ ǀ dā́sīḥ ǀ airayat ǀ ví ǀ
ájanayat ǀ mánave ǀ kṣā́m ǀ apáḥ ǀ ca ǀ satrā́ ǀ śáṃsam ǀ yájamānasya ǀ tūtot ǁsaḥ ǀ vṛtra-hā ǀ indraḥ ǀ kṛṣṇa-yonīḥ ǀ puram-daraḥ ǀ dāsīḥ ǀ airayat ǀ vi ǀ
ajanayat ǀ manave ǀ kṣām ǀ apaḥ ǀ ca ǀ satrā ǀ śaṃsam ǀ yajamānasya ǀ tūtot ǁ2.20.7 Aṣṭaka 2.6.26.2Anuvāka 2.2.93
-
Ṛk 8
तस्मै॑ तव॒स्य१॒॑मनु॑ दायि स॒त्रेंद्रा॑य दे॒वेभि॒रर्ण॑सातौ ।
प्रति॒ यद॑स्य॒ वज्रं॑ बा॒ह्वोर्धुर्ह॒त्वी दस्यू॒न्पुर॒ आय॑सी॒र्नि ता॑रीत् ॥तस्मै तवस्यम् अनु दायि सत्रेन्द्राय देवेभिर् अर्णसातौ |
प्रति यद् अस्य वज्रम् बाह्वोर् धुर् हत्वी दस्यून् पुर आयसीर् नि तारीत् ||tásmai tavasyámánu dāyi satréndrāya devébhirárṇasātau ǀ
práti yádasya vájram bāhvórdhúrhatvī́ dásyūnpúra ā́yasīrní tārīt ǁtasmai tavasyam anu dāyi satrendrāya devebhir arṇasātau |
prati yad asya vajram bāhvor dhur hatvī dasyūn pura āyasīr ni tārīt ||तस्मै॑ । त॒व॒स्य॑म् । अनु॑ । दा॒यि॒ । स॒त्रा । इन्द्रा॑य । दे॒वेभिः॑ । अर्ण॑ऽसातौ ।
प्रति॑ । यत् । अ॒स्य॒ । वज्र॑म् । बा॒ह्वोः । धुः । ह॒त्वी । दस्यू॑न् । पुरः॑ । आय॑सीः । नि । ता॒री॒त् ॥तस्मै । तवस्यम् । अनु । दायि । सत्रा । इन्द्राय । देवेभिः । अर्णऽसातौ ।
प्रति । यत् । अस्य । वज्रम् । बाह्वोः । धुः । हत्वी । दस्यून् । पुरः । आयसीः । नि । तारीत् ॥tásmai ǀ tavasyám ǀ ánu ǀ dāyi ǀ satrā́ ǀ índrāya ǀ devébhiḥ ǀ árṇa-sātau ǀ
práti ǀ yát ǀ asya ǀ vájram ǀ bāhvóḥ ǀ dhúḥ ǀ hatvī́ ǀ dásyūn ǀ púraḥ ǀ ā́yasīḥ ǀ ní ǀ tārīt ǁtasmai ǀ tavasyam ǀ anu ǀ dāyi ǀ satrā ǀ indrāya ǀ devebhiḥ ǀ arṇa-sātau ǀ
prati ǀ yat ǀ asya ǀ vajram ǀ bāhvoḥ ǀ dhuḥ ǀ hatvī ǀ dasyūn ǀ puraḥ ǀ āyasīḥ ǀ ni ǀ tārīt ǁ2.20.8 Aṣṭaka 2.6.26.3Anuvāka 2.2.94
-
Ṛk 9
नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदिं॑द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ।
शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयद् इन्द्र दक्षिणा मघोनी |
शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग् भगो नो बृहद् वदेम विदथे सुवीराः ||nūnám sā́ te práti váram jaritré duhīyádindra dákṣiṇā maghónī ǀ
śíkṣā stotṛ́bhyo mā́ti dhagbhágo no bṛhádvadema vidáthe suvī́rāḥ ǁnūnaṃ sā te prati varaṃ jaritre duhīyad indra dakṣiṇā maghonī |
śikṣā stotṛbhyo māti dhag bhago no bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ ||नू॒नम् । सा । ते॒ । प्रति॑ । वर॑म् । ज॒रि॒त्रे । दु॒ही॒यत् । इ॒न्द्र॒ । दक्षि॑णा । म॒घोनी॑ ।
शिक्ष॑ । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । मा । अति॑ । ध॒क् । भगः॑ । नः॒ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥नूनम् । सा । ते । प्रति । वरम् । जरित्रे । दुहीयत् । इन्द्र । दक्षिणा । मघोनी ।
शिक्ष । स्तोतृऽभ्यः । मा । अति । धक् । भगः । नः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुऽवीराः ॥nūnám ǀ sā́ ǀ te ǀ práti ǀ váram ǀ jaritré ǀ duhīyát ǀ indra ǀ dákṣiṇā ǀ maghónī ǀ
śíkṣa ǀ stotṛ́-bhyaḥ ǀ mā́ ǀ áti ǀ dhak ǀ bhágaḥ ǀ naḥ ǀ bṛhát ǀ vadema ǀ vidáthe ǀ su-vī́rāḥ ǁnūnam ǀ sā ǀ te ǀ prati ǀ varam ǀ jaritre ǀ duhīyat ǀ indra ǀ dakṣiṇā ǀ maghonī ǀ
śikṣa ǀ stotṛ-bhyaḥ ǀ mā ǀ ati ǀ dhak ǀ bhagaḥ ǀ naḥ ǀ bṛhat ǀ vadema ǀ vidathe ǀ su-vīrāḥ ǁ2.20.9 Aṣṭaka 2.6.26.4Anuvāka 2.2.95
Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.