Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Gṛtsamada Bhārgava Śaunaka

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   नि होता॑ होतृ॒षद॑ने॒ विदा॑नस्त्वे॒षो दी॑दि॒वाँ अ॑सदत्सु॒दक्षः॑ ।
   अद॑ब्धव्रतप्रमति॒र्वसि॑ष्ठः सहस्रंभ॒रः शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः ॥

   नि होता होतृषदने विदानस् त्वेषो दीदिवां असदत् सुदक्षः |
   अदब्धव्रतप्रमतिर् वसिष्ठः सहस्रम्भरः शुचिजिह्वो अग्निः ||

   ní hótā hotṛṣádane vídānastveṣó dīdivā́m̐ asadatsudákṣaḥ ǀ
   ádabdhavratapramatirvásiṣṭhaḥ sahasrambharáḥ śúcijihvo agníḥ ǁ

   ni hotā hotṛṣadane vidānas tveṣo dīdivāṃ asadat sudakṣaḥ |
   adabdhavratapramatir vasiṣṭhaḥ sahasrambharaḥ śucijihvo agniḥ ||

   नि । होता॑ । हो॒तृ॒ऽसद॑ने । विदा॑नः । त्वे॒षः । दी॒दि॒ऽवान् । अ॒स॒द॒त् । सु॒ऽदक्षः॑ ।
   अद॑ब्धव्रतऽप्रमतिः । वसि॑ष्ठः । स॒ह॒स्र॒म्ऽभ॒रः । शुचि॑ऽजिह्वः । अ॒ग्निः ॥

   नि । होता । होतृऽसदने । विदानः । त्वेषः । दीदिऽवान् । असदत् । सुऽदक्षः ।
   अदब्धव्रतऽप्रमतिः । वसिष्ठः । सहस्रम्ऽभरः । शुचिऽजिह्वः । अग्निः ॥

   ní ǀ hótā ǀ hotṛ-sádane ǀ vídānaḥ ǀ tveṣáḥ ǀ dīdi-vā́n ǀ asadat ǀ su-dákṣaḥ ǀ
   ádabdhavrata-pramatiḥ ǀ vásiṣṭhaḥ ǀ sahasram-bharáḥ ǀ śúci-jihvaḥ ǀ agníḥ ǁ

   ni ǀ hotā ǀ hotṛ-sadane ǀ vidānaḥ ǀ tveṣaḥ ǀ dīdi-vān ǀ asadat ǀ su-dakṣaḥ ǀ
   adabdhavrata-pramatiḥ ǀ vasiṣṭhaḥ ǀ sahasram-bharaḥ ǀ śuci-jihvaḥ ǀ agniḥ ǁ

   2.9.1 Aṣṭaka 2.6.1.1Anuvāka 2.1.78Interpretations

2. Ṛk 2

   त्वं दू॒तस्त्वमु॑ नः पर॒स्पास्त्वं वस्य॒ आ वृ॑षभ प्रणे॒ता ।
   अग्ने॑ तो॒कस्य॑ न॒स्तने॑ त॒नूना॒मप्र॑युच्छं॒दीद्य॑द्बोधि गो॒पाः ॥

   त्वं दूतस् त्वम् उ नः परस्पास् त्वं वस्य आ वृषभ प्रणेता |
   अग्ने तोकस्य नस् तने तनूनाम् अप्रयुच्छन् दीद्यद् बोधि गोपाः ||

   tvám dūtástvámu naḥ paraspā́stvám vásya ā́ vṛṣabha praṇetā́ ǀ
   ágne tokásya nastáne tanū́nāmáprayucchandī́dyadbodhi gopā́ḥ ǁ

   tvaṃ dūtas tvam u naḥ paraspās tvaṃ vasya ā vṛṣabha praṇetā |
   agne tokasya nas tane tanūnām aprayucchan dīdyad bodhi gopāḥ ||

   त्वम् । दू॒तः । त्वम् । ऊं॒ इति॑ । नः॒ । प॒रः॒ऽपाः । त्वम् । वस्यः॑ । आ । वृ॒ष॒भ॒ । प्र॒ऽने॒ता ।
   अग्ने॑ । तो॒कस्य॑ । नः॒ । तने॑ । त॒नूना॑म् । अप्र॑ऽयुच्छन् । दीद्य॑त् । बो॒धि॒ । गो॒पाः ॥

   त्वम् । दूतः । त्वम् । ऊं इति । नः । परःऽपाः । त्वम् । वस्यः । आ । वृषभ । प्रऽनेता ।
   अग्ने । तोकस्य । नः । तने । तनूनाम् । अप्रऽयुच्छन् । दीद्यत् । बोधि । गोपाः ॥

   tvám ǀ dūtáḥ ǀ tvám ǀ ūṃ íti ǀ naḥ ǀ paraḥ-pā́ḥ ǀ tvám ǀ vásyaḥ ǀ ā́ ǀ vṛṣabha ǀ pra-netā́ ǀ
   ágne ǀ tokásya ǀ naḥ ǀ táne ǀ tanū́nām ǀ ápra-yucchan ǀ dī́dyat ǀ bodhi ǀ gopā́ḥ ǁ

   tvam ǀ dūtaḥ ǀ tvam ǀ ūṃ iti ǀ naḥ ǀ paraḥ-pāḥ ǀ tvam ǀ vasyaḥ ǀ ā ǀ vṛṣabha ǀ pra-netā ǀ
   agne ǀ tokasya ǀ naḥ ǀ tane ǀ tanūnām ǀ apra-yucchan ǀ dīdyat ǀ bodhi ǀ gopāḥ ǁ

   2.9.2 Aṣṭaka 2.6.1.2Anuvāka 2.1.79Interpretations

3. Ṛk 3

   वि॒धेम॑ ते पर॒मे जन्म॑न्नग्ने वि॒धेम॒ स्तोमै॒रव॑रे स॒धस्थे॑ ।
   यस्मा॒द्योने॑रु॒दारि॑था॒ यजे॒ तं प्र त्वे ह॒वींषि॑ जुहुरे॒ समि॑द्धे ॥

   विधेम ते परमे जन्मन्न् अग्ने विधेम स्तोमैर् अवरे सधस्थे |
   यस्माद् योनेर् उदारिथा यजे तम् प्र त्वे हवींषि जुहुरे समिद्धे ||

   vidhéma te paramé jánmannagne vidhéma stómairávare sadhásthe ǀ
   yásmādyónerudā́rithā yáje tám prá tvé havī́ṃṣi juhure sámiddhe ǁ

   vidhema te parame janmann agne vidhema stomair avare sadhasthe |
   yasmād yoner udārithā yaje tam pra tve havīṃṣi juhure samiddhe ||

   वि॒धेम॑ । ते॒ । प॒र॒मे । जन्म॑न् । अ॒ग्ने॒ । वि॒धेम॑ । स्तोमैः॑ । अव॑रे । स॒धऽस्थे॑ ।
   यस्मा॑त् । योनेः॑ । उ॒त्ऽआरि॑थ । यजे॑ । तम् । प्र । त्वे इति॑ । ह॒वींषि॑ । जु॒हु॒रे॒ । सम्ऽइ॑द्धे ॥

   विधेम । ते । परमे । जन्मन् । अग्ने । विधेम । स्तोमैः । अवरे । सधऽस्थे ।
   यस्मात् । योनेः । उत्ऽआरिथ । यजे । तम् । प्र । त्वे इति । हवींषि । जुहुरे । सम्ऽइद्धे ॥

   vidhéma ǀ te ǀ paramé ǀ jánman ǀ agne ǀ vidhéma ǀ stómaiḥ ǀ ávare ǀ sadhá-sthe ǀ
   yásmāt ǀ yóneḥ ǀ ut-ā́ritha ǀ yáje ǀ tám ǀ prá ǀ tvé íti ǀ havī́ṃṣi ǀ juhure ǀ sám-iddhe ǁ

   vidhema ǀ te ǀ parame ǀ janman ǀ agne ǀ vidhema ǀ stomaiḥ ǀ avare ǀ sadha-sthe ǀ
   yasmāt ǀ yoneḥ ǀ ut-āritha ǀ yaje ǀ tam ǀ pra ǀ tve iti ǀ havīṃṣi ǀ juhure ǀ sam-iddhe ǁ

   2.9.3 Aṣṭaka 2.6.1.3Anuvāka 2.1.80Interpretations

4. Ṛk 4

   अग्ने॒ यज॑स्व ह॒विषा॒ यजी॑यांछ्रु॒ष्टी दे॒ष्णम॒भि गृ॑णीहि॒ राधः॑ ।
   त्वं ह्यसि॑ रयि॒पती॑ रयी॒णां त्वं शु॒क्रस्य॒ वच॑सो म॒नोता॑ ॥

   अग्ने यजस्व हविषा यजीयाञ् छ्रुष्टी देष्णम् अभि गृणीहि राधः |
   त्वं ह्य् असि रयिपती रयीणां त्वं शुक्रस्य वचसो मनोता ||

   ágne yájasva havíṣā yájīyāñchruṣṭī́ deṣṇámabhí gṛṇīhi rā́dhaḥ ǀ
   tvám hyási rayipátī rayīṇā́m tvám śukrásya vácaso manótā ǁ

   agne yajasva haviṣā yajīyāñ chruṣṭī deṣṇam abhi gṛṇīhi rādhaḥ |
   tvaṃ hy asi rayipatī rayīṇāṃ tvaṃ śukrasya vacaso manotā ||

   अग्ने॑ । यज॑स्व । ह॒विषा॑ । यजी॑यान् । श्रु॒ष्टी । दे॒ष्णम् । अ॒भि । गृ॒णी॒हि॒ । राधः॑ ।
   त्वम् । हि । असि॑ । र॒यि॒ऽपतिः॑ । र॒यी॒णाम् । त्वम् । शु॒क्रस्य॑ । वच॑सः । म॒नोता॑ ॥

   अग्ने । यजस्व । हविषा । यजीयान् । श्रुष्टी । देष्णम् । अभि । गृणीहि । राधः ।
   त्वम् । हि । असि । रयिऽपतिः । रयीणाम् । त्वम् । शुक्रस्य । वचसः । मनोता ॥

   ágne ǀ yájasva ǀ havíṣā ǀ yájīyān ǀ śruṣṭī́ ǀ deṣṇám ǀ abhí ǀ gṛṇīhi ǀ rā́dhaḥ ǀ
   tvám ǀ hí ǀ ási ǀ rayi-pátiḥ ǀ rayīṇā́m ǀ tvám ǀ śukrásya ǀ vácasaḥ ǀ manótā ǁ

   agne ǀ yajasva ǀ haviṣā ǀ yajīyān ǀ śruṣṭī ǀ deṣṇam ǀ abhi ǀ gṛṇīhi ǀ rādhaḥ ǀ
   tvam ǀ hi ǀ asi ǀ rayi-patiḥ ǀ rayīṇām ǀ tvam ǀ śukrasya ǀ vacasaḥ ǀ manotā ǁ

   2.9.4 Aṣṭaka 2.6.1.4Anuvāka 2.1.81Interpretations

5. Ṛk 5

   उ॒भयं॑ ते॒ न क्षी॑यते वस॒व्यं॑ दि॒वेदि॑वे॒ जाय॑मानस्य दस्म ।
   कृ॒धि क्षु॒मंतं॑ जरि॒तार॑मग्ने कृ॒धि पतिं॑ स्वप॒त्यस्य॑ रा॒यः ॥

   उभयं ते न क्षीयते वसव्यं दिवे-दिवे जायमानस्य दस्म |
   कृधि क्षुमन्तं जरितारम् अग्ने कृधि पतिं स्वपत्यस्य रायः ||

   ubháyam te ná kṣīyate vasavyám divédive jā́yamānasya dasma ǀ
   kṛdhí kṣumántam jaritā́ramagne kṛdhí pátim svapatyásya rāyáḥ ǁ

   ubhayaṃ te na kṣīyate vasavyaṃ dive-dive jāyamānasya dasma |
   kṛdhi kṣumantaṃ jaritāram agne kṛdhi patiṃ svapatyasya rāyaḥ ||

   उ॒भय॑म् । ते॒ । न । क्षी॒य॒ते॒ । व॒स॒व्य॑म् । दि॒वेऽदि॑वे । जाय॑मानस्य । द॒स्म॒ ।
   कृ॒धि । क्षु॒ऽमन्त॑म् । ज॒रि॒तार॑म् । अ॒ग्ने॒ । कृ॒धि । पति॑म् । सु॒ऽअ॒प॒त्यस्य॑ । रा॒यः ॥

   उभयम् । ते । न । क्षीयते । वसव्यम् । दिवेऽदिवे । जायमानस्य । दस्म ।
   कृधि । क्षुऽमन्तम् । जरितारम् । अग्ने । कृधि । पतिम् । सुऽअपत्यस्य । रायः ॥

   ubháyam ǀ te ǀ ná ǀ kṣīyate ǀ vasavyám ǀ divé-dive ǀ jā́yamānasya ǀ dasma ǀ
   kṛdhí ǀ kṣu-mántam ǀ jaritā́ram ǀ agne ǀ kṛdhí ǀ pátim ǀ su-apatyásya ǀ rāyáḥ ǁ

   ubhayam ǀ te ǀ na ǀ kṣīyate ǀ vasavyam ǀ dive-dive ǀ jāyamānasya ǀ dasma ǀ
   kṛdhi ǀ kṣu-mantam ǀ jaritāram ǀ agne ǀ kṛdhi ǀ patim ǀ su-apatyasya ǀ rāyaḥ ǁ

   2.9.5 Aṣṭaka 2.6.1.5Anuvāka 2.1.82Interpretations

6. Ṛk 6

   सैनानी॑केन सुवि॒दत्रो॑ अ॒स्मे यष्टा॑ दे॒वाँ आय॑जिष्ठः स्व॒स्ति ।
   अद॑ब्धो गो॒पा उ॒त नः॑ पर॒स्पा अग्ने॑ द्यु॒मदु॒त रे॒वद्दि॑दीहि ॥

   सैनानीकेन सुविदत्रो अस्मे यष्टा देवां आयजिष्ठः स्वस्ति |
   अदब्धो गोपा उत नः परस्पा अग्ने द्युमद् उत रेवद् दिदीहि ||

   sáinā́nīkena suvidátro asmé yáṣṭā devā́m̐ ā́yajiṣṭhaḥ svastí ǀ
   ádabdho gopā́ utá naḥ paraspā́ ágne dyumádutá reváddidīhi ǁ

   sainānīkena suvidatro asme yaṣṭā devāṃ āyajiṣṭhaḥ svasti |
   adabdho gopā uta naḥ paraspā agne dyumad uta revad didīhi ||

   सः । ए॒ना । अनी॑केन । सु॒ऽवि॒दत्रः॑ । अ॒स्मे इति॑ । यष्टा॑ । दे॒वान् । आऽय॑जिष्ठः । स्व॒स्ति ।
   अद॑ब्धः । गो॒पाः । उ॒त । नः॒ । प॒रः॒ऽपाः । अग्ने॑ । द्यु॒ऽमत् । उ॒त । रे॒वत् । दि॒दी॒हि॒ ॥

   सः । एना । अनीकेन । सुऽविदत्रः । अस्मे इति । यष्टा । देवान् । आऽयजिष्ठः । स्वस्ति ।
   अदब्धः । गोपाः । उत । नः । परःऽपाः । अग्ने । द्युऽमत् । उत । रेवत् । दिदीहि ॥

   sáḥ ǀ enā́ ǀ ánīkena ǀ su-vidátraḥ ǀ asmé íti ǀ yáṣṭā ǀ devā́n ǀ ā́-yajiṣṭhaḥ ǀ svastí ǀ
   ádabdhaḥ ǀ gopā́ḥ ǀ utá ǀ naḥ ǀ paraḥ-pā́ḥ ǀ ágne ǀ dyu-mát ǀ utá ǀ revát ǀ didīhi ǁ

   saḥ ǀ enā ǀ anīkena ǀ su-vidatraḥ ǀ asme iti ǀ yaṣṭā ǀ devān ǀ ā-yajiṣṭhaḥ ǀ svasti ǀ
   adabdhaḥ ǀ gopāḥ ǀ uta ǀ naḥ ǀ paraḥ-pāḥ ǀ agne ǀ dyu-mat ǀ uta ǀ revat ǀ didīhi ǁ

   2.9.6 Aṣṭaka 2.6.1.6Anuvāka 2.1.83Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.