Devatā देवता

1: Divaḥ, Pṛthivī; 2, 3: Indra Or Tvaṣṭṛ; 4, 5: Rākā; 6, 7: Sinīvālī; 8: Indrāṇī, Rākā, Varuṇānī, Sarasvatī, Sinīvālī

Ṛṣi ऋषि

Gṛtsamada Bhārgava Śaunaka

Chandas छन्दस्

Jagatī, Anuṣṭubh

1. Ṛk 1

   अ॒स्य मे॑ द्यावापृथिवी ऋताय॒तो भू॒तम॑वि॒त्री वच॑सः॒ सिषा॑सतः ।
   ययो॒रायुः॑ प्रत॒रं ते इ॒दं पु॒र उप॑स्तुते वसू॒युर्वां॑ म॒हो द॑धे ॥

   अस्य मे द्यावापृथिवी ऋतायतो भूतम् अवित्री वचसः सिषासतः |
   ययोर् आयुः प्रतरं ते इदम् पुर उपस्तुते वसूयुर् वाम् महो दधे ||

   asyá me dyāvāpṛthivī ṛtāyató bhūtámavitrī́ vácasaḥ síṣāsataḥ ǀ
   yáyorā́yuḥ pratarám té idám purá úpastute vasūyúrvām mahó dadhe ǁ

   asya me dyāvāpṛthivī ṛtāyato bhūtam avitrī vacasaḥ siṣāsataḥ |
   yayor āyuḥ prataraṃ te idam pura upastute vasūyur vām maho dadhe ||

   अ॒स्य । मे॒ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । ऋ॒त॒ऽय॒तः । भू॒तम् । अ॒वि॒त्री इति॑ । वच॑सः । सिसा॑सतः ।
   ययोः॑ । आयुः॑ । प्र॒ऽत॒रम् । ते इति॑ । इ॒दम् । पु॒रः । उप॑स्तुते॒ इत्युप॑ऽस्तुते । व॒सु॒ऽयुः । वा॒ । म॒हः । द॒धे॒ ॥

   अस्य । मे । द्यावापृथिवी इति । ऋतऽयतः । भूतम् । अवित्री इति । वचसः । सिसासतः ।
   ययोः । आयुः । प्रऽतरम् । ते इति । इदम् । पुरः । उपस्तुते इत्युपऽस्तुते । वसुऽयुः । वा । महः । दधे ॥

   asyá ǀ me ǀ dyāvāpṛthivī íti ǀ ṛta-yatáḥ ǀ bhūtám ǀ avitrī́ íti ǀ vácasaḥ ǀ sísāsataḥ ǀ
   yáyoḥ ǀ ā́yuḥ ǀ pra-tarám ǀ té íti ǀ idám ǀ puráḥ ǀ úpastute ítyúpa-stute ǀ vasu-yúḥ ǀ vā ǀ maháḥ ǀ dadhe ǁ

   asya ǀ me ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ ṛta-yataḥ ǀ bhūtam ǀ avitrī iti ǀ vacasaḥ ǀ sisāsataḥ ǀ
   yayoḥ ǀ āyuḥ ǀ pra-taram ǀ te iti ǀ idam ǀ puraḥ ǀ upastute ityupa-stute ǀ vasu-yuḥ ǀ vā ǀ mahaḥ ǀ dadhe ǁ

   2.32.1 Aṣṭaka 2.7.15.1Anuvāka 2.3.98Interpretations

2. Ṛk 2

   मा नो॒ गुह्या॒ रिप॑ आ॒योरहं॑दभ॒न्मा न॑ आ॒भ्यो री॑रधो दु॒च्छुना॑भ्यः ।
   मा नो॒ वि यौः॑ स॒ख्या वि॒द्धि तस्य॑ नः सुम्नाय॒ता मन॑सा॒ तत्त्वे॑महे ॥

   मा नो गुह्या रिप आयोर् अहन् दभन् मा न आभ्यो रीरधो दुच्छुनाभ्यः |
   मा नो वि यौः सख्या विद्धि तस्य नः सुम्नायता मनसा तत् त्वेमहे ||

   mā́ no gúhyā rípa āyóráhandabhanmā́ na ābhyó rīradho ducchúnābhyaḥ ǀ
   mā́ no ví yauḥ sakhyā́ viddhí tásya naḥ sumnāyatā́ mánasā táttvemahe ǁ

   mā no guhyā ripa āyor ahan dabhan mā na ābhyo rīradho ducchunābhyaḥ |
   mā no vi yauḥ sakhyā viddhi tasya naḥ sumnāyatā manasā tat tvemahe ||

   मा । नः॒ । गुह्याः॑ । रिपः॑ । आ॒योः । अह॑न् । द॒भ॒न् । मा । नः॒ । आ॒भ्यः । री॒र॒धः॒ । दु॒च्छुना॑भ्यः ।
   मा । नः॒ । वि । यौः॒ । स॒ख्या । वि॒द्धि । तस्य॑ । नः॒ । सु॒म्न॒ऽय॒ता । मन॑सा । तत् । त्वा॒ । ई॒म॒हे॒ ॥

   मा । नः । गुह्याः । रिपः । आयोः । अहन् । दभन् । मा । नः । आभ्यः । रीरधः । दुच्छुनाभ्यः ।
   मा । नः । वि । यौः । सख्या । विद्धि । तस्य । नः । सुम्नऽयता । मनसा । तत् । त्वा । ईमहे ॥

   mā́ ǀ naḥ ǀ gúhyāḥ ǀ rípaḥ ǀ āyóḥ ǀ áhan ǀ dabhan ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ ābhyáḥ ǀ rīradhaḥ ǀ ducchúnābhyaḥ ǀ
   mā́ ǀ naḥ ǀ ví ǀ yauḥ ǀ sakhyā́ ǀ viddhí ǀ tásya ǀ naḥ ǀ sumna-yatā́ ǀ mánasā ǀ tát ǀ tvā ǀ īmahe ǁ

   mā ǀ naḥ ǀ guhyāḥ ǀ ripaḥ ǀ āyoḥ ǀ ahan ǀ dabhan ǀ mā ǀ naḥ ǀ ābhyaḥ ǀ rīradhaḥ ǀ ducchunābhyaḥ ǀ
   mā ǀ naḥ ǀ vi ǀ yauḥ ǀ sakhyā ǀ viddhi ǀ tasya ǀ naḥ ǀ sumna-yatā ǀ manasā ǀ tat ǀ tvā ǀ īmahe ǁ

   2.32.2 Aṣṭaka 2.7.15.2Anuvāka 2.3.99Interpretations

3. Ṛk 3

   अहे॑ळता॒ मन॑सा श्रु॒ष्टिमा व॑ह॒ दुहा॑नां धे॒नुं पि॒प्युषी॑मस॒श्चतं॑ ।
   पद्या॑भिरा॒शुं वच॑सा च वा॒जिनं॒ त्वां हि॑नोमि पुरुहूत वि॒श्वहा॑ ॥

   अहेऌअता मनसा श्रुष्टिम् आ वह दुहानां धेनुम् पिप्युषीम् असश्चतम् |
   पद्याभिर् आशुं वचसा च वाजिनं त्वां हिनोमि पुरुहूत विश्वहा ||

   áheḷatā mánasā śruṣṭímā́ vaha dúhānām dhenúm pipyúṣīmasaścátam ǀ
   pádyābhirāśúm vácasā ca vājínam tvā́m hinomi puruhūta viśváhā ǁ

   aheḷatā manasā śruṣṭim ā vaha duhānāṃ dhenum pipyuṣīm asaścatam |
   padyābhir āśuṃ vacasā ca vājinaṃ tvāṃ hinomi puruhūta viśvahā ||

   अहे॑ळता । मन॑सा । श्रु॒ष्टिम् । आ । व॒ह॒ । दुहा॑नाम् । धे॒नुम् । पि॒प्युषी॑म् । अ॒स॒श्चत॑म् ।
   पद्या॑भिः । आ॒शुम् । वच॑सा । च॒ । वा॒जिन॑म् । त्वाम् । हि॒नो॒मि॒ । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । वि॒श्वहा॑ ॥

   अहेळता । मनसा । श्रुष्टिम् । आ । वह । दुहानाम् । धेनुम् । पिप्युषीम् । असश्चतम् ।
   पद्याभिः । आशुम् । वचसा । च । वाजिनम् । त्वाम् । हिनोमि । पुरुऽहूत । विश्वहा ॥

   áheḷatā ǀ mánasā ǀ śruṣṭím ǀ ā́ ǀ vaha ǀ dúhānām ǀ dhenúm ǀ pipyúṣīm ǀ asaścátam ǀ
   pádyābhiḥ ǀ āśúm ǀ vácasā ǀ ca ǀ vājínam ǀ tvā́m ǀ hinomi ǀ puru-hūta ǀ viśváhā ǁ

   aheḷatā ǀ manasā ǀ śruṣṭim ǀ ā ǀ vaha ǀ duhānām ǀ dhenum ǀ pipyuṣīm ǀ asaścatam ǀ
   padyābhiḥ ǀ āśum ǀ vacasā ǀ ca ǀ vājinam ǀ tvām ǀ hinomi ǀ puru-hūta ǀ viśvahā ǁ

   2.32.3 Aṣṭaka 2.7.15.3Anuvāka 2.3.100Interpretations

4. Ṛk 4

   रा॒काम॒हं सु॒हवां॑ सुष्टु॒ती हु॑वे शृ॒णोतु॑ नः सु॒भगा॒ बोध॑तु॒ त्मना॑ ।
   सीव्य॒त्वपः॑ सू॒च्याच्छि॑द्यमानया॒ ददा॑तु वी॒रं श॒तदा॑यमु॒क्थ्यं॑ ॥

   राकाम् अहं सुहवां सुष्टुती हुवे शृणोतु नः सुभगा बोधतु त्मना |
   सीव्यत्व् अपः सूच्याच्छिद्यमानया ददातु वीरं शतदायम् उक्थ्यम् ||

   rākā́mahám suhávām suṣṭutī́ huve śṛṇótu naḥ subhágā bódhatu tmánā ǀ
   sī́vyatvápaḥ sūcyā́cchidyamānayā dádātu vīrám śatádāyamukthyám ǁ

   rākām ahaṃ suhavāṃ suṣṭutī huve śṛṇotu naḥ subhagā bodhatu tmanā |
   sīvyatv apaḥ sūcyācchidyamānayā dadātu vīraṃ śatadāyam ukthyam ||

   रा॒काम् । अ॒हम् । सु॒ऽहवा॑म् । सु॒ऽस्तु॒ती । हु॒वे॒ । शृ॒णोतु॑ । नः॒ । सु॒ऽभगा॑ । बोध॑तु । त्मना॑ ।
   सीव्य॑तु । अपः॑ । सू॒च्या । अच्छि॑द्यमानया । ददा॑तु । वी॒रम् । श॒तऽदा॑यम् । उ॒क्थ्य॑म् ॥

   राकाम् । अहम् । सुऽहवाम् । सुऽस्तुती । हुवे । शृणोतु । नः । सुऽभगा । बोधतु । त्मना ।
   सीव्यतु । अपः । सूच्या । अच्छिद्यमानया । ददातु । वीरम् । शतऽदायम् । उक्थ्यम् ॥

   rākā́m ǀ ahám ǀ su-hávām ǀ su-stutī́ ǀ huve ǀ śṛṇótu ǀ naḥ ǀ su-bhágā ǀ bódhatu ǀ tmánā ǀ
   sī́vyatu ǀ ápaḥ ǀ sūcyā́ ǀ ácchidyamānayā ǀ dádātu ǀ vīrám ǀ śatá-dāyam ǀ ukthyám ǁ

   rākām ǀ aham ǀ su-havām ǀ su-stutī ǀ huve ǀ śṛṇotu ǀ naḥ ǀ su-bhagā ǀ bodhatu ǀ tmanā ǀ
   sīvyatu ǀ apaḥ ǀ sūcyā ǀ acchidyamānayā ǀ dadātu ǀ vīram ǀ śata-dāyam ǀ ukthyam ǁ

   2.32.4 Aṣṭaka 2.7.15.4Anuvāka 2.3.101Interpretations

5. Ṛk 5

   यास्ते॑ राके सुम॒तयः॑ सु॒पेश॑सो॒ याभि॒र्ददा॑सि दा॒शुषे॒ वसू॑नि ।
   ताभि॑र्नो अ॒द्य सु॒मना॑ उ॒पाग॑हि सहस्रपो॒षं सु॑भगे॒ ररा॑णा ॥

   यास् ते राके सुमतयः सुपेशसो याभिर् ददासि दाशुषे वसूनि |
   ताभिर् नो अद्य सुमना उपागहि सहस्रपोषं सुभगे रराणा ||

   yā́ste rāke sumatáyaḥ supéśaso yā́bhirdádāsi dāśúṣe vásūni ǀ
   tā́bhirno adyá sumánā upā́gahi sahasrapoṣám subhage rárāṇā ǁ

   yās te rāke sumatayaḥ supeśaso yābhir dadāsi dāśuṣe vasūni |
   tābhir no adya sumanā upāgahi sahasrapoṣaṃ subhage rarāṇā ||

   याः । ते॒ । रा॒के॒ । सु॒ऽम॒तयः॑ । सु॒ऽपेश॑सः । याभिः॑ । ददा॑सि । दा॒शुषे॑ । वसू॑नि ।
   ताभिः॑ । नः॒ । अ॒द्य । सु॒ऽमनाः॑ । उ॒प॒ऽआग॑हि । स॒ह॒स्र॒ऽपो॒षम् । सु॒ऽभ॒गे॒ । ररा॑णा ॥

   याः । ते । राके । सुऽमतयः । सुऽपेशसः । याभिः । ददासि । दाशुषे । वसूनि ।
   ताभिः । नः । अद्य । सुऽमनाः । उपऽआगहि । सहस्रऽपोषम् । सुऽभगे । रराणा ॥

   yā́ḥ ǀ te ǀ rāke ǀ su-matáyaḥ ǀ su-péśasaḥ ǀ yā́bhiḥ ǀ dádāsi ǀ dāśúṣe ǀ vásūni ǀ
   tā́bhiḥ ǀ naḥ ǀ adyá ǀ su-mánāḥ ǀ upa-ā́gahi ǀ sahasra-poṣám ǀ su-bhage ǀ rárāṇā ǁ

   yāḥ ǀ te ǀ rāke ǀ su-matayaḥ ǀ su-peśasaḥ ǀ yābhiḥ ǀ dadāsi ǀ dāśuṣe ǀ vasūni ǀ
   tābhiḥ ǀ naḥ ǀ adya ǀ su-manāḥ ǀ upa-āgahi ǀ sahasra-poṣam ǀ su-bhage ǀ rarāṇā ǁ

   2.32.5 Aṣṭaka 2.7.15.5Anuvāka 2.3.102Interpretations

6. Ṛk 6

   सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ या दे॒वाना॒मसि॒ स्वसा॑ ।
   जु॒षस्व॑ ह॒व्यमाहु॑तं प्र॒जां दे॑वि दिदिड्ढि नः ॥

   सिनीवालि पृथुष्टुके या देवानाम् असि स्वसा |
   जुषस्व हव्यम् आहुतम् प्रजां देवि दिदिड्ढि नः ||

   sínīvāli pṛ́thuṣṭuke yā́ devā́nāmási svásā ǀ
   juṣásva havyámā́hutam prajā́m devi didiḍḍhi naḥ ǁ

   sinīvāli pṛthuṣṭuke yā devānām asi svasā |
   juṣasva havyam āhutam prajāṃ devi didiḍḍhi naḥ ||

   सिनी॑वालि । पृथु॑ऽस्तुके । या । दे॒वाना॑म् । असि॑ । स्वसा॑ ।
   जु॒षस्व॑ । ह॒व्यम् । आऽहु॑तम् । प्र॒ऽजाम् । दे॒वि॒ । दि॒दि॒ड्ढि॒ । नः॒ ॥

   सिनीवालि । पृथुऽस्तुके । या । देवानाम् । असि । स्वसा ।
   जुषस्व । हव्यम् । आऽहुतम् । प्रऽजाम् । देवि । दिदिड्ढि । नः ॥

   sínīvāli ǀ pṛ́thu-stuke ǀ yā́ ǀ devā́nām ǀ ási ǀ svásā ǀ
   juṣásva ǀ havyám ǀ ā́-hutam ǀ pra-jā́m ǀ devi ǀ didiḍḍhi ǀ naḥ ǁ

   sinīvāli ǀ pṛthu-stuke ǀ yā ǀ devānām ǀ asi ǀ svasā ǀ
   juṣasva ǀ havyam ǀ ā-hutam ǀ pra-jām ǀ devi ǀ didiḍḍhi ǀ naḥ ǁ

   2.32.6 Aṣṭaka 2.7.15.6Anuvāka 2.3.103Interpretations

7. Ṛk 7

   या सु॑बा॒हुः स्वं॑गु॒रिः सु॒षूमा॑ बहु॒सूव॑री ।
   तस्यै॑ वि॒श्पत्न्यै॑ ह॒विः सि॑नीवा॒ल्यै जु॑होतन ॥

   या सुबाहुः स्वङ्गुरिः सुषूमा बहुसूवरी |
   तस्यै विश्पत्न्यै हविः सिनीवाल्यै जुहोतन ||

   yā́ subāhúḥ svaṅguríḥ suṣū́mā bahusū́varī ǀ
   tásyai viśpátnyai havíḥ sinīvālyái juhotana ǁ

   yā subāhuḥ svaṅguriḥ suṣūmā bahusūvarī |
   tasyai viśpatnyai haviḥ sinīvālyai juhotana ||

   या । सु॒ऽबा॒हुः । सु॒ऽअ॒ङ्गु॒रिः । सु॒ऽसूमा॑ । ब॒हु॒ऽसूव॑री ।
   तस्यै॑ । वि॒श्पत्न्यै॑ । ह॒विः । सि॒नी॒वा॒ल्यै । जु॒हो॒त॒न॒ ॥

   या । सुऽबाहुः । सुऽअङ्गुरिः । सुऽसूमा । बहुऽसूवरी ।
   तस्यै । विश्पत्न्यै । हविः । सिनीवाल्यै । जुहोतन ॥

   yā́ ǀ su-bāhúḥ ǀ su-aṅguríḥ ǀ su-sū́mā ǀ bahu-sū́varī ǀ
   tásyai ǀ viśpátnyai ǀ havíḥ ǀ sinīvālyái ǀ juhotana ǁ

   yā ǀ su-bāhuḥ ǀ su-aṅguriḥ ǀ su-sūmā ǀ bahu-sūvarī ǀ
   tasyai ǀ viśpatnyai ǀ haviḥ ǀ sinīvālyai ǀ juhotana ǁ

   2.32.7 Aṣṭaka 2.7.15.7Anuvāka 2.3.104Interpretations

8. Ṛk 8

   या गुं॒गूर्या सि॑नीवा॒ली या रा॒का या सर॑स्वती ।
   इं॒द्रा॒णीम॑ह्व ऊ॒तये॑ वरुणा॒नीं स्व॒स्तये॑ ॥

   या गुङ्गूर् या सिनीवाली या राका या सरस्वती |
   इन्द्राणीम् अह्व ऊतये वरुणानीं स्वस्तये ||

   yā́ guṅgū́ryā́ sinīvālī́ yā́ rākā́ yā́ sárasvatī ǀ
   indrāṇī́mahva ūtáye varuṇānī́m svastáye ǁ

   yā guṅgūr yā sinīvālī yā rākā yā sarasvatī |
   indrāṇīm ahva ūtaye varuṇānīṃ svastaye ||

   या । गु॒ङ्गूः । या । सि॒नी॒वा॒ली । या । रा॒का । या । सर॑स्वती ।
   इ॒न्द्रा॒णीम् । अ॒ह्वे॒ । ऊ॒तये॑ । व॒रु॒णा॒नीम् । स्व॒स्तये॑ ॥

   या । गुङ्गूः । या । सिनीवाली । या । राका । या । सरस्वती ।
   इन्द्राणीम् । अह्वे । ऊतये । वरुणानीम् । स्वस्तये ॥

   yā́ ǀ guṅgū́ḥ ǀ yā́ ǀ sinīvālī́ ǀ yā́ ǀ rākā́ ǀ yā́ ǀ sárasvatī ǀ
   indrāṇī́m ǀ ahve ǀ ūtáye ǀ varuṇānī́m ǀ svastáye ǁ

   yā ǀ guṅgūḥ ǀ yā ǀ sinīvālī ǀ yā ǀ rākā ǀ yā ǀ sarasvatī ǀ
   indrāṇīm ǀ ahve ǀ ūtaye ǀ varuṇānīm ǀ svastaye ǁ

   2.32.8 Aṣṭaka 2.7.15.8Anuvāka 2.3.105Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.