Devatā देवता

Apām Napād

Ṛṣi ऋषि

Gṛtsamada Bhārgava Śaunaka

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   उपे॑मसृक्षि वाज॒युर्व॑च॒स्यां चनो॑ दधीत ना॒द्यो गिरो॑ मे ।
   अ॒पां नपा॑दाशु॒हेमा॑ कु॒वित्स सु॒पेश॑सस्करति॒ जोषि॑ष॒द्धि ॥

   उपेम् असृक्षि वाजयुर् वचस्यां चनो दधीत नाद्यो गिरो मे |
   अपां नपाद् आशुहेमा कुवित् स सुपेशसस् करति जोषिषद् धि ||

   úpemasṛkṣi vājayúrvacasyā́m cáno dadhīta nādyó gíro me ǀ
   apā́m nápādāśuhémā kuvítsá supéśasaskarati jóṣiṣaddhí ǁ

   upem asṛkṣi vājayur vacasyāṃ cano dadhīta nādyo giro me |
   apāṃ napād āśuhemā kuvit sa supeśasas karati joṣiṣad dhi ||

   उप॑ । ई॒म् । अ॒सृ॒क्षि॒ । वा॒ज॒ऽयुः । व॒च॒स्याम् । चनः॑ । द॒धी॒त॒ । ना॒द्यः । गिरः॑ । मे॒ ।
   अ॒पाम् । नपा॑त् । आ॒शु॒ऽहेमा॑ । कु॒वित् । सः । सु॒ऽपेश॑सः । क॒र॒ति॒ । जोषि॑षत् । हि ॥

   उप । ईम् । असृक्षि । वाजऽयुः । वचस्याम् । चनः । दधीत । नाद्यः । गिरः । मे ।
   अपाम् । नपात् । आशुऽहेमा । कुवित् । सः । सुऽपेशसः । करति । जोषिषत् । हि ॥

   úpa ǀ īm ǀ asṛkṣi ǀ vāja-yúḥ ǀ vacasyā́m ǀ cánaḥ ǀ dadhīta ǀ nādyáḥ ǀ gíraḥ ǀ me ǀ
   apā́m ǀ nápāt ǀ āśu-hémā ǀ kuvít ǀ sáḥ ǀ su-péśasaḥ ǀ karati ǀ jóṣiṣat ǀ hí ǁ

   upa ǀ īm ǀ asṛkṣi ǀ vāja-yuḥ ǀ vacasyām ǀ canaḥ ǀ dadhīta ǀ nādyaḥ ǀ giraḥ ǀ me ǀ
   apām ǀ napāt ǀ āśu-hemā ǀ kuvit ǀ saḥ ǀ su-peśasaḥ ǀ karati ǀ joṣiṣat ǀ hi ǁ

   2.35.1 Aṣṭaka 2.7.22.1Anuvāka 2.4.31Interpretations

2. Ṛk 2

   इ॒मं स्व॑स्मै हृ॒द आ सुत॑ष्टं॒ मंत्रं॑ वोचेम कु॒विद॑स्य॒ वेद॑त् ।
   अ॒पां नपा॑दसु॒र्य॑स्य म॒ह्ना विश्वा॑न्य॒र्यो भुव॑ना जजान ॥

   इमं स्व् अस्मै हृद आ सुतष्टम् मन्त्रं वोचेम कुविद् अस्य वेदत् |
   अपां नपाद् असुर्यस्य मह्ना विश्वान्य् अर्यो भुवना जजान ||

   imám svásmai hṛdá ā́ sútaṣṭam mántram vocema kuvídasya védat ǀ
   apā́m nápādasuryásya mahnā́ víśvānyaryó bhúvanā jajāna ǁ

   imaṃ sv asmai hṛda ā sutaṣṭam mantraṃ vocema kuvid asya vedat |
   apāṃ napād asuryasya mahnā viśvāny aryo bhuvanā jajāna ||

   इ॒मम् । सु । अ॒स्मै॒ । हृ॒दः । आ । सुऽत॑ष्टम् । मन्त्र॑म् । वो॒चे॒म॒ । कु॒वित् । अ॒स्य॒ । वेद॑त् ।
   अ॒पाम् । नपा॑त् । अ॒सु॒र्य॑स्य । म॒ह्ना । विश्वा॑नि । अ॒र्यः । भुव॑ना । ज॒जा॒न॒ ॥

   इमम् । सु । अस्मै । हृदः । आ । सुऽतष्टम् । मन्त्रम् । वोचेम । कुवित् । अस्य । वेदत् ।
   अपाम् । नपात् । असुर्यस्य । मह्ना । विश्वानि । अर्यः । भुवना । जजान ॥

   imám ǀ sú ǀ asmai ǀ hṛdáḥ ǀ ā́ ǀ sú-taṣṭam ǀ mántram ǀ vocema ǀ kuvít ǀ asya ǀ védat ǀ
   apā́m ǀ nápāt ǀ asuryásya ǀ mahnā́ ǀ víśvāni ǀ aryáḥ ǀ bhúvanā ǀ jajāna ǁ

   imam ǀ su ǀ asmai ǀ hṛdaḥ ǀ ā ǀ su-taṣṭam ǀ mantram ǀ vocema ǀ kuvit ǀ asya ǀ vedat ǀ
   apām ǀ napāt ǀ asuryasya ǀ mahnā ǀ viśvāni ǀ aryaḥ ǀ bhuvanā ǀ jajāna ǁ

   2.35.2 Aṣṭaka 2.7.22.2Anuvāka 2.4.32Interpretations

3. Ṛk 3

   सम॒न्या यंत्युप॑ यंत्य॒न्याः स॑मा॒नमू॒र्वं न॒द्यः॑ पृणंति ।
   तमू॒ शुचिं॒ शुच॑यो दीदि॒वांस॑म॒पां नपा॑तं॒ परि॑ तस्थु॒रापः॑ ॥

   सम् अन्या यन्त्य् उप यन्त्य् अन्याः समानम् ऊर्वं नद्यः पृणन्ति |
   तम् ऊ शुचिं शुचयो दीदिवांसम् अपां नपातम् परि तस्थुर् आपः ||

   sámanyā́ yántyúpa yantyanyā́ḥ samānámūrvám nadyáḥ pṛṇanti ǀ
   támū śúcim śúcayo dīdivā́ṃsamapā́m nápātam pári tasthurā́paḥ ǁ

   sam anyā yanty upa yanty anyāḥ samānam ūrvaṃ nadyaḥ pṛṇanti |
   tam ū śuciṃ śucayo dīdivāṃsam apāṃ napātam pari tasthur āpaḥ ||

   सम् । अ॒न्याः । यन्ति॑ । उप॑ । य॒न्ति॒ । अ॒न्याः । स॒मा॒नम् । ऊ॒र्वम् । न॒द्यः॑ । पृ॒ण॒न्ति॒ ।
   तम् । ऊं॒ इति॑ । शुचि॑म् । शुच॑यः । दी॒दि॒ऽवांस॑म् । अ॒पाम् । नपा॑तम् । परि॑ । त॒स्थुः॒ । आपः॑ ॥

   सम् । अन्याः । यन्ति । उप । यन्ति । अन्याः । समानम् । ऊर्वम् । नद्यः । पृणन्ति ।
   तम् । ऊं इति । शुचिम् । शुचयः । दीदिऽवांसम् । अपाम् । नपातम् । परि । तस्थुः । आपः ॥

   sám ǀ anyā́ḥ ǀ yánti ǀ úpa ǀ yanti ǀ anyā́ḥ ǀ samānám ǀ ūrvám ǀ nadyáḥ ǀ pṛṇanti ǀ
   tám ǀ ūṃ íti ǀ śúcim ǀ śúcayaḥ ǀ dīdi-vā́ṃsam ǀ apā́m ǀ nápātam ǀ pári ǀ tasthuḥ ǀ ā́paḥ ǁ

   sam ǀ anyāḥ ǀ yanti ǀ upa ǀ yanti ǀ anyāḥ ǀ samānam ǀ ūrvam ǀ nadyaḥ ǀ pṛṇanti ǀ
   tam ǀ ūṃ iti ǀ śucim ǀ śucayaḥ ǀ dīdi-vāṃsam ǀ apām ǀ napātam ǀ pari ǀ tasthuḥ ǀ āpaḥ ǁ

   2.35.3 Aṣṭaka 2.7.22.3Anuvāka 2.4.33Interpretations

4. Ṛk 4

   तमस्मे॑रा युव॒तयो॒ युवा॑नं मर्मृ॒ज्यमा॑नाः॒ परि॑ यं॒त्यापः॑ ।
   स शु॒क्रेभिः॒ शिक्व॑भी रे॒वद॒स्मे दी॒दाया॑नि॒ध्मो घृ॒तनि॑र्णिग॒प्सु ॥

   तम् अस्मेरा युवतयो युवानम् मर्मृज्यमानाः परि यन्त्य् आपः |
   स शुक्रेभिः शिक्वभी रेवद् अस्मे दीदायानिध्मो घृतनिर्णिग् अप्सु ||

   támásmerā yuvatáyo yúvānam marmṛjyámānāḥ pári yantyā́paḥ ǀ
   sá śukrébhiḥ śíkvabhī revádasmé dīdā́yānidhmó ghṛtánirṇigapsú ǁ

   tam asmerā yuvatayo yuvānam marmṛjyamānāḥ pari yanty āpaḥ |
   sa śukrebhiḥ śikvabhī revad asme dīdāyānidhmo ghṛtanirṇig apsu ||

   तम् । अस्मे॑राः । यु॒व॒तयः॑ । युवा॑नम् । म॒र्मृ॒ज्यमा॑नाः । परि॑ । य॒न्ति॒ । आपः॑ ।
   सः । शु॒क्रेभिः॑ । शिक्व॑ऽभिः । रे॒वत् । अ॒स्मे इति॑ । दी॒दाय॑ । अ॒नि॒ध्मः । घृ॒तऽनि॑र्निक् । अ॒प्ऽसु ॥

   तम् । अस्मेराः । युवतयः । युवानम् । मर्मृज्यमानाः । परि । यन्ति । आपः ।
   सः । शुक्रेभिः । शिक्वऽभिः । रेवत् । अस्मे इति । दीदाय । अनिध्मः । घृतऽनिर्निक् । अप्ऽसु ॥

   tám ǀ ásmerāḥ ǀ yuvatáyaḥ ǀ yúvānam ǀ marmṛjyámānāḥ ǀ pári ǀ yanti ǀ ā́paḥ ǀ
   sáḥ ǀ śukrébhiḥ ǀ śíkva-bhiḥ ǀ revát ǀ asmé íti ǀ dīdā́ya ǀ anidhmáḥ ǀ ghṛtá-nirnik ǀ ap-sú ǁ

   tam ǀ asmerāḥ ǀ yuvatayaḥ ǀ yuvānam ǀ marmṛjyamānāḥ ǀ pari ǀ yanti ǀ āpaḥ ǀ
   saḥ ǀ śukrebhiḥ ǀ śikva-bhiḥ ǀ revat ǀ asme iti ǀ dīdāya ǀ anidhmaḥ ǀ ghṛta-nirnik ǀ ap-su ǁ

   2.35.4 Aṣṭaka 2.7.22.4Anuvāka 2.4.34Interpretations

5. Ṛk 5

   अ॒स्मै ति॒स्रो अ॑व्य॒थ्याय॒ नारी॑र्दे॒वाय॑ दे॒वीर्दि॑धिषं॒त्यन्नं॑ ।
   कृता॑ इ॒वोप॒ हि प्र॑स॒र्स्रे अ॒प्सु स पी॒यूषं॑ धयति पूर्व॒सूनां॑ ॥

   अस्मै तिस्रो अव्यथ्याय नारीर् देवाय देवीर् दिधिषन्त्य् अन्नम् |
   कृता इवोप हि प्रसर्स्रे अप्सु स पीयूषं धयति पूर्वसूनाम् ||

   asmái tisró avyathyā́ya nā́rīrdevā́ya devī́rdidhiṣantyánnam ǀ
   kṛ́tā ivópa hí prasarsré apsú sá pīyū́ṣam dhayati pūrvasū́nām ǁ

   asmai tisro avyathyāya nārīr devāya devīr didhiṣanty annam |
   kṛtā ivopa hi prasarsre apsu sa pīyūṣaṃ dhayati pūrvasūnām ||

   अ॒स्मै । ति॒स्रः । अ॒व्य॒थ्याय॑ । नारीः॑ । दे॒वाय॑ । दे॒वीः । दि॒धि॒ष॒न्ति॒ । अन्न॑म् ।
   कृताः॑ऽइव । उप॑ । हि । प्र॒ऽस॒र्स्रे । अ॒प्ऽसु । सः । पी॒यूष॑म् । ध॒य॒ति॒ । पू॒र्व॒ऽसूना॑म् ॥

   अस्मै । तिस्रः । अव्यथ्याय । नारीः । देवाय । देवीः । दिधिषन्ति । अन्नम् ।
   कृताःऽइव । उप । हि । प्रऽसर्स्रे । अप्ऽसु । सः । पीयूषम् । धयति । पूर्वऽसूनाम् ॥

   asmái ǀ tisráḥ ǀ avyathyā́ya ǀ nā́rīḥ ǀ devā́ya ǀ devī́ḥ ǀ didhiṣanti ǀ ánnam ǀ
   kṛ́tāḥ-iva ǀ úpa ǀ hí ǀ pra-sarsré ǀ ap-sú ǀ sáḥ ǀ pīyū́ṣam ǀ dhayati ǀ pūrva-sū́nām ǁ

   asmai ǀ tisraḥ ǀ avyathyāya ǀ nārīḥ ǀ devāya ǀ devīḥ ǀ didhiṣanti ǀ annam ǀ
   kṛtāḥ-iva ǀ upa ǀ hi ǀ pra-sarsre ǀ ap-su ǀ saḥ ǀ pīyūṣam ǀ dhayati ǀ pūrva-sūnām ǁ

   2.35.5 Aṣṭaka 2.7.22.5Anuvāka 2.4.35Interpretations

6. Ṛk 6

   अश्व॒स्यात्र॒ जनि॑मा॒स्य च॒ स्व॑र्द्रु॒हो रि॒षः सं॒पृचः॑ पाहि सू॒रीन् ।
   आ॒मासु॑ पू॒र्षु प॒रो अ॑प्रमृ॒ष्यं नारा॑तयो॒ वि न॑श॒न्नानृ॑तानि ॥

   अश्वस्यात्र जनिमास्य च स्वर् द्रुहो रिषः सम्पृचः पाहि सूरीन् |
   आमासु पूर्षु परो अप्रमृष्यं नारातयो वि नशन् नानृतानि ||

   áśvasyā́tra jánimāsyá ca svárdruhó riṣáḥ sampṛ́caḥ pāhi sūrī́n ǀ
   āmā́su pūrṣú paró apramṛṣyám nā́rātayo ví naśannā́nṛtāni ǁ

   aśvasyātra janimāsya ca svar druho riṣaḥ sampṛcaḥ pāhi sūrīn |
   āmāsu pūrṣu paro apramṛṣyaṃ nārātayo vi naśan nānṛtāni ||

   अश्व॑स्य । अत्र॑ । जनि॑म । अ॒स्य । च॒ । स्वः॑ । द्रु॒हः । रि॒षः । स॒म्ऽपृचः॑ । पा॒हि॒ । सू॒रीन् ।
   आ॒मासु॑ । पू॒र्षु । प॒रः । अ॒प्र॒ऽमृ॒ष्यम् । न । अरा॑तयः । वि । न॒श॒न् । न । अनृ॑तानि ॥

   अश्वस्य । अत्र । जनिम । अस्य । च । स्वः । द्रुहः । रिषः । सम्ऽपृचः । पाहि । सूरीन् ।
   आमासु । पूर्षु । परः । अप्रऽमृष्यम् । न । अरातयः । वि । नशन् । न । अनृतानि ॥

   áśvasya ǀ átra ǀ jánima ǀ asyá ǀ ca ǀ sváḥ ǀ druháḥ ǀ riṣáḥ ǀ sam-pṛ́caḥ ǀ pāhi ǀ sūrī́n ǀ
   āmā́su ǀ pūrṣú ǀ paráḥ ǀ apra-mṛṣyám ǀ ná ǀ árātayaḥ ǀ ví ǀ naśan ǀ ná ǀ ánṛtāni ǁ

   aśvasya ǀ atra ǀ janima ǀ asya ǀ ca ǀ svaḥ ǀ druhaḥ ǀ riṣaḥ ǀ sam-pṛcaḥ ǀ pāhi ǀ sūrīn ǀ
   āmāsu ǀ pūrṣu ǀ paraḥ ǀ apra-mṛṣyam ǀ na ǀ arātayaḥ ǀ vi ǀ naśan ǀ na ǀ anṛtāni ǁ

   2.35.6 Aṣṭaka 2.7.23.1Anuvāka 2.4.36Interpretations

7. Ṛk 7

   स्व आ दमे॑ सु॒दुघा॒ यस्य॑ धे॒नुः स्व॒धां पी॑पाय सु॒भ्वन्न॑मत्ति ।
   सो अ॒पां नपा॑दू॒र्जय॑न्न॒प्स्वं१॒॑तर्व॑सु॒देया॑य विध॒ते वि भा॑ति ॥

   स्व आ दमे सुदुघा यस्य धेनुः स्वधाम् पीपाय सुभ्व् अन्नम् अत्ति |
   सो अपां नपाद् ऊर्जयन्न् अप्स्व् अन्तर् वसुदेयाय विधते वि भाति ||

   svá ā́ dáme sudúghā yásya dhenúḥ svadhā́m pīpāya subhvánnamatti ǀ
   só apā́m nápādūrjáyannapsvántárvasudéyāya vidhaté ví bhāti ǁ

   sva ā dame sudughā yasya dhenuḥ svadhām pīpāya subhv annam atti |
   so apāṃ napād ūrjayann apsv antar vasudeyāya vidhate vi bhāti ||

   स्वे । आ । दमे॑ । सु॒ऽदुघा॑ । यस्य॑ । धे॒नुः । स्व॒धाम् । पी॒पा॒य॒ । सु॒ऽभु । अन्न॑म् । अ॒त्ति॒ ।
   सः । अ॒पाम् । नपा॑त् । ऊ॒र्जय॑न् । अ॒प्ऽसु । अ॒न्तः । व॒सु॒ऽदेया॑य । वि॒ध॒ते । वि । भा॒ति॒ ॥

   स्वे । आ । दमे । सुऽदुघा । यस्य । धेनुः । स्वधाम् । पीपाय । सुऽभु । अन्नम् । अत्ति ।
   सः । अपाम् । नपात् । ऊर्जयन् । अप्ऽसु । अन्तः । वसुऽदेयाय । विधते । वि । भाति ॥

   své ǀ ā́ ǀ dáme ǀ su-dúghā ǀ yásya ǀ dhenúḥ ǀ svadhā́m ǀ pīpāya ǀ su-bhú ǀ ánnam ǀ atti ǀ
   sáḥ ǀ apā́m ǀ nápāt ǀ ūrjáyan ǀ ap-sú ǀ antáḥ ǀ vasu-déyāya ǀ vidhaté ǀ ví ǀ bhāti ǁ

   sve ǀ ā ǀ dame ǀ su-dughā ǀ yasya ǀ dhenuḥ ǀ svadhām ǀ pīpāya ǀ su-bhu ǀ annam ǀ atti ǀ
   saḥ ǀ apām ǀ napāt ǀ ūrjayan ǀ ap-su ǀ antaḥ ǀ vasu-deyāya ǀ vidhate ǀ vi ǀ bhāti ǁ

   2.35.7 Aṣṭaka 2.7.23.2Anuvāka 2.4.37Interpretations

8. Ṛk 8

   यो अ॒प्स्वा शुचि॑ना॒ दैव्ये॑न ऋ॒तावाज॑स्र उर्वि॒या वि॒भाति॑ ।
   व॒या इद॒न्या भुव॑नान्यस्य॒ प्र जा॑यंते वी॒रुध॑श्च प्र॒जाभिः॑ ॥

   यो अप्स्व् आ शुचिना दैव्येन ऋतावाजस्र उर्विया विभाति |
   वया इद् अन्या भुवनान्य् अस्य प्र जायन्ते वीरुधश् च प्रजाभिः ||

   yó apsvā́ śúcinā dáivyena ṛtā́vā́jasra urviyā́ vibhā́ti ǀ
   vayā́ ídanyā́ bhúvanānyasya prá jāyante vīrúdhaśca prajā́bhiḥ ǁ

   yo apsv ā śucinā daivyena ṛtāvājasra urviyā vibhāti |
   vayā id anyā bhuvanāny asya pra jāyante vīrudhaś ca prajābhiḥ ||

   यः । अ॒प्ऽसु । आ । शुचि॑ना । दैव्ये॑न । ऋ॒तऽवा॑ । अज॑स्रः । उ॒र्वि॒या । वि॒ऽभाति॑ ।
   व॒याः । इत् । अ॒न्या । भुव॑नानि । अ॒स्य॒ । प्र । जा॒य॒न्ते॒ । वी॒रुधः॑ । च॒ । प्र॒ऽजाभिः॑ ॥

   यः । अप्ऽसु । आ । शुचिना । दैव्येन । ऋतऽवा । अजस्रः । उर्विया । विऽभाति ।
   वयाः । इत् । अन्या । भुवनानि । अस्य । प्र । जायन्ते । वीरुधः । च । प्रऽजाभिः ॥

   yáḥ ǀ ap-sú ǀ ā́ ǀ śúcinā ǀ dáivyena ǀ ṛtá-vā ǀ ájasraḥ ǀ urviyā́ ǀ vi-bhā́ti ǀ
   vayā́ḥ ǀ ít ǀ anyā́ ǀ bhúvanāni ǀ asya ǀ prá ǀ jāyante ǀ vīrúdhaḥ ǀ ca ǀ pra-jā́bhiḥ ǁ

   yaḥ ǀ ap-su ǀ ā ǀ śucinā ǀ daivyena ǀ ṛta-vā ǀ ajasraḥ ǀ urviyā ǀ vi-bhāti ǀ
   vayāḥ ǀ it ǀ anyā ǀ bhuvanāni ǀ asya ǀ pra ǀ jāyante ǀ vīrudhaḥ ǀ ca ǀ pra-jābhiḥ ǁ

   2.35.8 Aṣṭaka 2.7.23.3Anuvāka 2.4.38Interpretations

9. Ṛk 9

   अ॒पां नपा॒दा ह्यस्था॑दु॒पस्थं॑ जि॒ह्माना॑मू॒र्ध्वो वि॒द्युतं॒ वसा॑नः ।
   तस्य॒ ज्येष्ठं॑ महि॒मानं॒ वहं॑ती॒र्हिर॑ण्यवर्णाः॒ परि॑ यंति य॒ह्वीः ॥

   अपां नपाद् आ ह्य् अस्थाद् उपस्थं जिह्मानाम् ऊर्ध्वो विद्युतं वसानः |
   तस्य ज्येष्ठम् महिमानं वहन्तीर् हिरण्यवर्णाः परि यन्ति यह्वीः ||

   apā́m nápādā́ hyásthādupástham jihmā́nāmūrdhvó vidyútam vásānaḥ ǀ
   tásya jyéṣṭham mahimā́nam váhantīrhíraṇyavarṇāḥ pári yanti yahvī́ḥ ǁ

   apāṃ napād ā hy asthād upasthaṃ jihmānām ūrdhvo vidyutaṃ vasānaḥ |
   tasya jyeṣṭham mahimānaṃ vahantīr hiraṇyavarṇāḥ pari yanti yahvīḥ ||

   अ॒पाम् । नपा॑त् । आ । हि । अस्था॑त् । उ॒पऽस्थ॑म् । जि॒ह्माना॑म् । ऊ॒र्ध्वः । वि॒ऽद्युत॑म् । वसा॑नः ।
   तस्य॑ । ज्येष्ठ॑म् । म॒हि॒मान॑म् । वह॑न्तीः । हिर॑ण्यऽवर्णाः । परि॑ । य॒न्ति॒ । य॒ह्वीः ॥

   अपाम् । नपात् । आ । हि । अस्थात् । उपऽस्थम् । जिह्मानाम् । ऊर्ध्वः । विऽद्युतम् । वसानः ।
   तस्य । ज्येष्ठम् । महिमानम् । वहन्तीः । हिरण्यऽवर्णाः । परि । यन्ति । यह्वीः ॥

   apā́m ǀ nápāt ǀ ā́ ǀ hí ǀ ásthāt ǀ upá-stham ǀ jihmā́nām ǀ ūrdhváḥ ǀ vi-dyútam ǀ vásānaḥ ǀ
   tásya ǀ jyéṣṭham ǀ mahimā́nam ǀ váhantīḥ ǀ híraṇya-varṇāḥ ǀ pári ǀ yanti ǀ yahvī́ḥ ǁ

   apām ǀ napāt ǀ ā ǀ hi ǀ asthāt ǀ upa-stham ǀ jihmānām ǀ ūrdhvaḥ ǀ vi-dyutam ǀ vasānaḥ ǀ
   tasya ǀ jyeṣṭham ǀ mahimānam ǀ vahantīḥ ǀ hiraṇya-varṇāḥ ǀ pari ǀ yanti ǀ yahvīḥ ǁ

   2.35.9 Aṣṭaka 2.7.23.4Anuvāka 2.4.39Interpretations

10. Ṛk 10

    हिर॑ण्यरूपः॒ स हिर॑ण्यसंदृग॒पां नपा॒त्सेदु॒ हिर॑ण्यवर्णः ।
    हि॒र॒ण्यया॒त्परि॒ योने॑र्नि॒षद्या॑ हिरण्य॒दा द॑द॒त्यन्न॑मस्मै ॥

    हिरण्यरूपः स हिरण्यसंदृग् अपां नपात् सेद् उ हिरण्यवर्णः |
    हिरण्ययात् परि योनेर् निषद्या हिरण्यदा ददत्य् अन्नम् अस्मै ||

    híraṇyarūpaḥ sá híraṇyasaṃdṛgapā́m nápātsédu híraṇyavarṇaḥ ǀ
    hiraṇyáyātpári yónerniṣádyā hiraṇyadā́ dadatyánnamasmai ǁ

    hiraṇyarūpaḥ sa hiraṇyasaṃdṛg apāṃ napāt sed u hiraṇyavarṇaḥ |
    hiraṇyayāt pari yoner niṣadyā hiraṇyadā dadaty annam asmai ||

    हिर॑ण्यऽरूपः । सः । हिर॑ण्यऽसन्दृक् । अ॒पाम् । नपा॑त् । सः । इत् । ऊं॒ इति॑ । हिर॑ण्यऽवर्णः ।
    हि॒र॒ण्यया॑त् । परि॑ । योनेः॑ । नि॒ऽसद्य॑ । हि॒र॒ण्य॒ऽदाः । द॒द॒ति॒ । अन्न॑म् । अ॒स्मै॒ ॥

    हिरण्यऽरूपः । सः । हिरण्यऽसन्दृक् । अपाम् । नपात् । सः । इत् । ऊं इति । हिरण्यऽवर्णः ।
    हिरण्ययात् । परि । योनेः । निऽसद्य । हिरण्यऽदाः । ददति । अन्नम् । अस्मै ॥

    híraṇya-rūpaḥ ǀ sáḥ ǀ híraṇya-sandṛk ǀ apā́m ǀ nápāt ǀ sáḥ ǀ ít ǀ ūṃ íti ǀ híraṇya-varṇaḥ ǀ
    hiraṇyáyāt ǀ pári ǀ yóneḥ ǀ ni-sádya ǀ hiraṇya-dā́ḥ ǀ dadati ǀ ánnam ǀ asmai ǁ

    hiraṇya-rūpaḥ ǀ saḥ ǀ hiraṇya-sandṛk ǀ apām ǀ napāt ǀ saḥ ǀ it ǀ ūṃ iti ǀ hiraṇya-varṇaḥ ǀ
    hiraṇyayāt ǀ pari ǀ yoneḥ ǀ ni-sadya ǀ hiraṇya-dāḥ ǀ dadati ǀ annam ǀ asmai ǁ

    2.35.10 Aṣṭaka 2.7.23.5Anuvāka 2.4.40Interpretations

11. Ṛk 11

    तद॒स्यानी॑कमु॒त चारु॒ नामा॑पी॒च्यं॑ वर्धते॒ नप्तु॑र॒पां ।
    यमिं॒धते॑ युव॒तयः॒ समि॒त्था हिर॑ण्यवर्णं घृ॒तमन्न॑मस्य ॥

    तद् अस्यानीकम् उत चारु नामापीच्यं वर्धते नप्तुर् अपाम् |
    यम् इन्धते युवतयः सम् इत्था हिरण्यवर्णं घृतम् अन्नम् अस्य ||

    tádasyā́nīkamutá cā́ru nā́māpīcyám vardhate nápturapā́m ǀ
    yámindháte yuvatáyaḥ sámitthā́ híraṇyavarṇam ghṛtámánnamasya ǁ

    tad asyānīkam uta cāru nāmāpīcyaṃ vardhate naptur apām |
    yam indhate yuvatayaḥ sam itthā hiraṇyavarṇaṃ ghṛtam annam asya ||

    तत् । अ॒स्य॒ । अनी॑कम् । उ॒त । चारु॑ । नाम॑ । अ॒पी॒च्य॑म् । व॒र्ध॒ते॒ । नप्तुः॑ । अ॒पाम् ।
    यम् । इ॒न्धते॑ । यु॒व॒तयः॑ । सम् । इ॒त्था । हिर॑ण्यऽवर्णम् । घृ॒तम् । अन्न॑म् । अ॒स्य॒ ॥

    तत् । अस्य । अनीकम् । उत । चारु । नाम । अपीच्यम् । वर्धते । नप्तुः । अपाम् ।
    यम् । इन्धते । युवतयः । सम् । इत्था । हिरण्यऽवर्णम् । घृतम् । अन्नम् । अस्य ॥

    tát ǀ asya ǀ ánīkam ǀ utá ǀ cā́ru ǀ nā́ma ǀ apīcyám ǀ vardhate ǀ náptuḥ ǀ apā́m ǀ
    yám ǀ indháte ǀ yuvatáyaḥ ǀ sám ǀ itthā́ ǀ híraṇya-varṇam ǀ ghṛtám ǀ ánnam ǀ asya ǁ

    tat ǀ asya ǀ anīkam ǀ uta ǀ cāru ǀ nāma ǀ apīcyam ǀ vardhate ǀ naptuḥ ǀ apām ǀ
    yam ǀ indhate ǀ yuvatayaḥ ǀ sam ǀ itthā ǀ hiraṇya-varṇam ǀ ghṛtam ǀ annam ǀ asya ǁ

    2.35.11 Aṣṭaka 2.7.24.1Anuvāka 2.4.41Interpretations

12. Ṛk 12

    अ॒स्मै ब॑हू॒नाम॑व॒माय॒ सख्ये॑ य॒ज्ञैर्वि॑धेम॒ नम॑सा ह॒विर्भिः॑ ।
    सं सानु॒ मार्ज्मि॒ दिधि॑षामि॒ बिल्मै॒र्दधा॒म्यन्नैः॒ परि॑ वंद ऋ॒ग्भिः ॥

    अस्मै बहूनाम् अवमाय सख्ये यज्ञैर् विधेम नमसा हविर्भिः |
    सं सानु मार्ज्मि दिधिषामि बिल्मैर् दधाम्य् अन्नैः परि वन्द ऋग्भिः ||

    asmái bahūnā́mavamā́ya sákhye yajñáirvidhema námasā havírbhiḥ ǀ
    sám sā́nu mā́rjmi dídhiṣāmi bílmairdádhāmyánnaiḥ pári vanda ṛgbhíḥ ǁ

    asmai bahūnām avamāya sakhye yajñair vidhema namasā havirbhiḥ |
    saṃ sānu mārjmi didhiṣāmi bilmair dadhāmy annaiḥ pari vanda ṛgbhiḥ ||

    अ॒स्मै । ब॒हू॒नाम् । अ॒व॒माय॑ । सख्ये॑ । य॒ज्ञैः । वि॒धे॒म॒ । नम॑सा । ह॒विःऽभिः॑ ।
    सम् । सानु॑ । मार्ज्मि॑ । दिधि॑षामि । बिल्मैः॑ । दधा॑मि । अन्नैः॑ । परि॑ । व॒न्दे॒ । ऋ॒क्ऽभिः ॥

    अस्मै । बहूनाम् । अवमाय । सख्ये । यज्ञैः । विधेम । नमसा । हविःऽभिः ।
    सम् । सानु । मार्ज्मि । दिधिषामि । बिल्मैः । दधामि । अन्नैः । परि । वन्दे । ऋक्ऽभिः ॥

    asmái ǀ bahūnā́m ǀ avamā́ya ǀ sákhye ǀ yajñáiḥ ǀ vidhema ǀ námasā ǀ havíḥ-bhiḥ ǀ
    sám ǀ sā́nu ǀ mā́rjmi ǀ dídhiṣāmi ǀ bílmaiḥ ǀ dádhāmi ǀ ánnaiḥ ǀ pári ǀ vande ǀ ṛk-bhíḥ ǁ

    asmai ǀ bahūnām ǀ avamāya ǀ sakhye ǀ yajñaiḥ ǀ vidhema ǀ namasā ǀ haviḥ-bhiḥ ǀ
    sam ǀ sānu ǀ mārjmi ǀ didhiṣāmi ǀ bilmaiḥ ǀ dadhāmi ǀ annaiḥ ǀ pari ǀ vande ǀ ṛk-bhiḥ ǁ

    2.35.12 Aṣṭaka 2.7.24.2Anuvāka 2.4.42Interpretations

13. Ṛk 13

    स ईं॒ वृषा॑जनय॒त्तासु॒ गर्भं॒ स ईं॒ शिशु॑र्धयति॒ तं रि॑हंति ।
    सो अ॒पां नपा॒दन॑भिम्लातवर्णो॒ऽन्यस्ये॑वे॒ह त॒न्वा॑ विवेष ॥

    स ईं वृषाजनयत् तासु गर्भं स ईं शिशुर् धयति तं रिहन्ति |
    सो अपां नपाद् अनभिम्लातवर्णो ऽन्यस्येवेह तन्वा विवेष ||

    sá īm vṛ́ṣājanayattā́su gárbham sá īm śíśurdhayati tám rihanti ǀ
    só apā́m nápādánabhimlātavarṇo’nyásyevehá tanvā́ viveṣa ǁ

    sa īṃ vṛṣājanayat tāsu garbhaṃ sa īṃ śiśur dhayati taṃ rihanti |
    so apāṃ napād anabhimlātavarṇo 'nyasyeveha tanvā viveṣa ||

    सः । ई॒म् । वृषा॑ । अ॒ज॒न॒य॒त् । तासु॑ । गर्भ॑म् । सः । ई॒म् । शिशुः॑ । ध॒य॒ति॒ । तम् । रि॒ह॒न्ति॒ ।
    सः । अ॒पाम् । नपा॑त् । अन॑भिम्लातऽवर्णः । अ॒न्यस्य॑ऽइव । इ॒ह । त॒न्वा॑ । वि॒वे॒ष॒ ॥

    सः । ईम् । वृषा । अजनयत् । तासु । गर्भम् । सः । ईम् । शिशुः । धयति । तम् । रिहन्ति ।
    सः । अपाम् । नपात् । अनभिम्लातऽवर्णः । अन्यस्यऽइव । इह । तन्वा । विवेष ॥

    sáḥ ǀ īm ǀ vṛ́ṣā ǀ ajanayat ǀ tā́su ǀ gárbham ǀ sáḥ ǀ īm ǀ śíśuḥ ǀ dhayati ǀ tám ǀ rihanti ǀ
    sáḥ ǀ apā́m ǀ nápāt ǀ ánabhimlāta-varṇaḥ ǀ anyásya-iva ǀ ihá ǀ tanvā́ ǀ viveṣa ǁ

    saḥ ǀ īm ǀ vṛṣā ǀ ajanayat ǀ tāsu ǀ garbham ǀ saḥ ǀ īm ǀ śiśuḥ ǀ dhayati ǀ tam ǀ rihanti ǀ
    saḥ ǀ apām ǀ napāt ǀ anabhimlāta-varṇaḥ ǀ anyasya-iva ǀ iha ǀ tanvā ǀ viveṣa ǁ

    2.35.13 Aṣṭaka 2.7.24.3Anuvāka 2.4.43Interpretations

14. Ṛk 14

    अ॒स्मिन्प॒दे प॑र॒मे त॑स्थि॒वांस॑मध्व॒स्मभि॑र्वि॒श्वहा॑ दीदि॒वांसं॑ ।
    आपो॒ नप्त्रे॑ घृ॒तमन्नं॒ वहं॑तीः स्व॒यमत्कैः॒ परि॑ दीयंति य॒ह्वीः ॥

    अस्मिन् पदे परमे तस्थिवांसम् अध्वस्मभिर् विश्वहा दीदिवांसम् |
    आपो नप्त्रे घृतम् अन्नं वहन्तीः स्वयम् अत्कैः परि दीयन्ति यह्वीः ||

    asmínpadé paramé tasthivā́ṃsamadhvasmábhirviśváhā dīdivā́ṃsam ǀ
    ā́po náptre ghṛtámánnam váhantīḥ svayámátkaiḥ pári dīyanti yahvī́ḥ ǁ

    asmin pade parame tasthivāṃsam adhvasmabhir viśvahā dīdivāṃsam |
    āpo naptre ghṛtam annaṃ vahantīḥ svayam atkaiḥ pari dīyanti yahvīḥ ||

    अ॒स्मिन् । प॒दे । प॒र॒मे । त॒स्थि॒ऽवांस॑म् । अ॒ध्व॒स्मऽभिः॑ । वि॒श्वहा॑ । दी॒दि॒ऽवांस॑म् ।
    आपः॑ । नप्त्रे॑ । घृ॒तम् । अन्न॑म् । वह॑न्तीः । स्व॒यम् । अत्कैः॑ । परि॑ । दी॒य॒न्ति॒ । य॒ह्वीः ॥

    अस्मिन् । पदे । परमे । तस्थिऽवांसम् । अध्वस्मऽभिः । विश्वहा । दीदिऽवांसम् ।
    आपः । नप्त्रे । घृतम् । अन्नम् । वहन्तीः । स्वयम् । अत्कैः । परि । दीयन्ति । यह्वीः ॥

    asmín ǀ padé ǀ paramé ǀ tasthi-vā́ṃsam ǀ adhvasmá-bhiḥ ǀ viśváhā ǀ dīdi-vā́ṃsam ǀ
    ā́paḥ ǀ náptre ǀ ghṛtám ǀ ánnam ǀ váhantīḥ ǀ svayám ǀ átkaiḥ ǀ pári ǀ dīyanti ǀ yahvī́ḥ ǁ

    asmin ǀ pade ǀ parame ǀ tasthi-vāṃsam ǀ adhvasma-bhiḥ ǀ viśvahā ǀ dīdi-vāṃsam ǀ
    āpaḥ ǀ naptre ǀ ghṛtam ǀ annam ǀ vahantīḥ ǀ svayam ǀ atkaiḥ ǀ pari ǀ dīyanti ǀ yahvīḥ ǁ

    2.35.14 Aṣṭaka 2.7.24.4Anuvāka 2.4.44Interpretations

15. Ṛk 15

    अयां॑समग्ने सुक्षि॒तिं जना॒यायां॑समु म॒घव॑द्भ्यः सुवृ॒क्तिं ।
    विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदवं॑ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥

    अयांसम् अग्ने सुक्षितिं जनायायांसम् उ मघवद्भ्यः सुवृक्तिम् |
    विश्वं तद् भद्रं यद् अवन्ति देवा बृहद् वदेम विदथे सुवीराः ||

    áyāṃsamagne sukṣitím jánāyā́yāṃsamu maghávadbhyaḥ suvṛktím ǀ
    víśvam tádbhadrám yádávanti devā́ bṛhádvadema vidáthe suvī́rāḥ ǁ

    ayāṃsam agne sukṣitiṃ janāyāyāṃsam u maghavadbhyaḥ suvṛktim |
    viśvaṃ tad bhadraṃ yad avanti devā bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ ||

    अयां॑सम् । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽक्षि॒तिम् । जना॑य । अयां॑सम् । ऊं॒ इति॑ । म॒घव॑त्ऽभ्यः । सु॒ऽवृ॒क्तिम् ।
    विश्व॑म् । तत् । भ॒द्रम् । यत् । अव॑न्ति । दे॒वाः । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥

    अयांसम् । अग्ने । सुऽक्षितिम् । जनाय । अयांसम् । ऊं इति । मघवत्ऽभ्यः । सुऽवृक्तिम् ।
    विश्वम् । तत् । भद्रम् । यत् । अवन्ति । देवाः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुऽवीराः ॥

    áyāṃsam ǀ agne ǀ su-kṣitím ǀ jánāya ǀ áyāṃsam ǀ ūṃ íti ǀ maghávat-bhyaḥ ǀ su-vṛktím ǀ
    víśvam ǀ tát ǀ bhadrám ǀ yát ǀ ávanti ǀ devā́ḥ ǀ bṛhát ǀ vadema ǀ vidáthe ǀ su-vī́rāḥ ǁ

    ayāṃsam ǀ agne ǀ su-kṣitim ǀ janāya ǀ ayāṃsam ǀ ūṃ iti ǀ maghavat-bhyaḥ ǀ su-vṛktim ǀ
    viśvam ǀ tat ǀ bhadram ǀ yat ǀ avanti ǀ devāḥ ǀ bṛhat ǀ vadema ǀ vidathe ǀ su-vīrāḥ ǁ

    2.35.15 Aṣṭaka 2.7.24.5Anuvāka 2.4.45Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.