YSBhā zu YS, 1, 10.1

9 of 137 · 9 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

सा च संप्रबोधे प्रत्यवमर्शात् प्रत्ययविशेषः । (१।१)

sā ca saṃprabodhe pratyavamarśāt pratyayaviśeṣaḥ |

कथम् । (१।२)

katham |

सुखम् अहम् अस्वाप्सम् प्रसन्नं मे मनः प्रज्ञां मे विशारदीकरोति । (१।३)

sukham aham asvāpsam prasannaṃ me manaḥ prajñāṃ me viśāradīkaroti |

दुःखम् अहम् अस्वाप्सम् स्त्यानं मे मनो भ्रमत्य् अनवस्थितम् । (१।४)

duḥkham aham asvāpsam styānaṃ me mano bhramaty anavasthitam |

गाढं मूढो ऽहम् अस्वाप्सम् गुरूणि मे गात्राणि क्लान्तं मे चित्तम् आलसं मुषिटम् इव तिष्ठतीति । (१।५)

gāḍhaṃ mūḍho 'ham asvāpsam gurūṇi me gātrāṇi klāntaṃ me cittam ālasaṃ muṣiṭam iva tiṣṭhatīti |

स खल्व् अयं प्रत्यवमर्शो न स्याद् असति प्रत्ययानुभवे । (१।६)

sa khalv ayaṃ pratyavamarśo na syād asati pratyayānubhave |

तदाश्रिताः स्मृतयश्च तद्विषया न स्युः । (१।७)

tadāśritāḥ smṛtayaśca tadviṣayā na syuḥ |

तस्मात् प्रत्ययविशेषो निद्रा । (१।८)

tasmāt pratyayaviśeṣo nidrā |

सा च समाधाव् इतरप्रत्ययवन् निरोद्धव्या इति ॥ (१।९)

sā ca samādhāv itarapratyayavan niroddhavyā iti ||