YSBhā zu YS, 1, 30.1

29 of 137 · 13 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

नवान्तरायाश्चित्तस्य विक्षेपाः सहैते चित्तवृत्तिभिर् भवन्ति । (१।१)

navāntarāyāścittasya vikṣepāḥ sahaite cittavṛttibhir bhavanti |

एतेषाम् अभावे न भवन्ति पूर्वोक्ताश् चित्तवृत्तयः । (१।२)

eteṣām abhāve na bhavanti pūrvoktāś cittavṛttayaḥ |

तत्र व्याधिर् धातुरसकरणवैषम्यम् । (१।३)

tatra vyādhir dhāturasakaraṇavaiṣamyam |

स्त्यानम् अकर्मण्यता चित्तस्य । (१।४)

styānam akarmaṇyatā cittasya |

संशयः उभयकोटिस्पृग्विज्ञानं स्याद् इदम् एवं नैवं स्याद् इति । (१।५)

saṃśayaḥ ubhayakoṭispṛgvijñānaṃ syād idam evaṃ naivaṃ syād iti |

प्रमादः समाधिसाधनानाम् अभावनम् । (१।६)

pramādaḥ samādhisādhanānām abhāvanam |

आलस्यं कायस्य चित्तस्य च गुरुत्वाद् अप्रवृत्तिः । (१।७)

ālasyaṃ kāyasya cittasya ca gurutvād apravṛttiḥ |

अविरतिश्चित्तस्य विषयसंप्रयोगात्मा गर्धः । (१।८)

aviratiścittasya viṣayasaṃprayogātmā gardhaḥ |

भ्रान्तिदर्शनं विपर्ययज्ञानम् । (१।९)

bhrāntidarśanaṃ viparyayajñānam |

अलब्धभूमिकत्वं समाधिभूमेर् अलाभः । (१।१०)

alabdhabhūmikatvaṃ samādhibhūmer alābhaḥ |

अनवस्थितत्वं लब्धायां भूमौ चित्तस्याप्रतिष्ठा । (१।११)

anavasthitatvaṃ labdhāyāṃ bhūmau cittasyāpratiṣṭhā |

समाधिप्रतिलम्भे हि सति तदवस्थितं स्याद् इति । (१।१२)

samādhipratilambhe hi sati tadavasthitaṃ syād iti |

एते चित्तविक्षेपा नव योगमला योगप्रतिपक्षा योगान्तराया इत्य् अभिधीयन्ते ॥ (१।१३)

ete cittavikṣepā nava yogamalā yogapratipakṣā yogāntarāyā ity abhidhīyante ||