YSBhā zu YS, 4, 3.1
Select a line for its word-by-word analysis.
न हि धर्मादिनिमित्तं तत्प्रयोजकं प्रकृतीनां भवति ॥ (१।१)
na hi dharmādinimittaṃ tatprayojakaṃ prakṛtīnāṃ bhavati ||
कथं तर्हि वरणभेदस् तु ततः क्षेत्रिकवत् ॥ (३।१)
kathaṃ tarhi varaṇabhedas tu tataḥ kṣetrikavat ||
यथा क्षेत्रिकः केदाराद् अपां पूरणात् केदारान्तरं पिप्लावयिषुः समं निम्नं निम्नतरं वा नापः पाणिनापकर्षत्य् आवरणं त्व् आसां भिनत्ति तस्मिन् भिन्ने स्वयम् एवापः केदारान्तरम् आप्लावयन्ति तथा धर्मः प्रकृतीनाम् आवरणम् अधर्मं भिनत्ति तस्मिन् भिन्ने स्वयम् एव प्रकृतयः स्वं विकारम् आप्लावयन्ति ॥ (४।१)
yathā kṣetrikaḥ kedārād apāṃ pūraṇāt kedārāntaraṃ piplāvayiṣuḥ samaṃ nimnaṃ nimnataraṃ vā nāpaḥ pāṇināpakarṣaty āvaraṇaṃ tv āsāṃ bhinatti tasmin bhinne svayam evāpaḥ kedārāntaram āplāvayanti tathā dharmaḥ prakṛtīnām āvaraṇam adharmaṃ bhinatti tasmin bhinne svayam eva prakṛtayaḥ svaṃ vikāram āplāvayanti ||
यथा वा स एव क्षेत्रिकस् तस्मिन्न् एव केदारे न प्रभवत्य् औदकान् भौमान् वा रसान् धान्यमूलान्य् अनुप्रवेशयितुम् ॥ (५।१)
yathā vā sa eva kṣetrikas tasminn eva kedāre na prabhavaty audakān bhaumān vā rasān dhānyamūlāny anupraveśayitum ||
यदा तु योगी बहून् कायान् निर्मिमीते तदा किम् एकमनस्कास् ते भवन्त्य् अथानेकमनस्का इति ॥ (१०।१)
yadā tu yogī bahūn kāyān nirmimīte tadā kim ekamanaskās te bhavanty athānekamanaskā iti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.