YSBhā zu YS, 4, 12.1
Select a line for its word-by-word analysis.
भविष्यद्व्यक्तिकम् अनागतम् अनुभूतव्यक्तिकम् अतीतम् स्वव्यापारोपरूढं वर्तमानम् ॥ (१।१)
bhaviṣyadvyaktikam anāgatam anubhūtavyaktikam atītam svavyāpāroparūḍhaṃ vartamānam ||
यदि चैतत् स्वरूपतो नाभविष्यन् नेदं निर्विषयं ज्ञानम् उदपत्स्यत तस्माद् अतीतानागतं स्वरूपतो ऽस्तीति ॥ (३।१)
yadi caitat svarūpato nābhaviṣyan nedaṃ nirviṣayaṃ jñānam udapatsyata tasmād atītānāgataṃ svarūpato 'stīti ||
किंच भोगभागीयस्य वापवर्गभागीयस्य वा कर्मणः फलम् उत्पित्सु यदि निरुपाख्यम् इति तद् उद्देशेन तेन निमित्तेन कुशलानुष्ठानं न युज्यते ॥ (४।१)
kiṃca bhogabhāgīyasya vāpavargabhāgīyasya vā karmaṇaḥ phalam utpitsu yadi nirupākhyam iti tad uddeśena tena nimittena kuśalānuṣṭhānaṃ na yujyate ||
सतश्च फलस्य निमित्तं वर्तमानीकरणे समर्थं नापूर्वोपजनने ॥ (५।१)
sataśca phalasya nimittaṃ vartamānīkaraṇe samarthaṃ nāpūrvopajanane ||
सिद्धं निमित्तं नैमित्तिकस्य विशेषानुग्रहं कुरुते नापूर्वम् उत्पादयतीति ॥ (६।१)
siddhaṃ nimittaṃ naimittikasya viśeṣānugrahaṃ kurute nāpūrvam utpādayatīti ||
न च यथा वर्तमानं व्यक्तिविशेषापन्नं द्रव्यतो ऽस्त्य् एवम् अतीतम् अनागतं च ॥ (९।१)
na ca yathā vartamānaṃ vyaktiviśeṣāpannaṃ dravyato 'sty evam atītam anāgataṃ ca ||
स्वेनैव व्यङ्ग्येन स्वरूपेणानागतम् अस्ति स्वेन चानुभूतव्यक्तिकेन स्वरूपेणातीतम् इति वर्तमानस्यैवाध्वनः स्वरूपव्यक्तिर् इति न सा भवत्य् अतीतानागतयोर् अध्वनोः ॥ (११।१)
svenaiva vyaṅgyena svarūpeṇānāgatam asti svena cānubhūtavyaktikena svarūpeṇātītam iti vartamānasyaivādhvanaḥ svarūpavyaktir iti na sā bhavaty atītānāgatayor adhvanoḥ ||
एकस्य चाध्वनः समये द्वाव् अध्वानौ धर्मिसमन्वागतौ भवत एवेति नाभूत्वा भावस् त्रयाणाम् अध्वनाम् इति ॥ (१२।१)
ekasya cādhvanaḥ samaye dvāv adhvānau dharmisamanvāgatau bhavata eveti nābhūtvā bhāvas trayāṇām adhvanām iti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.