YSBhā zu YS, 4, 16.1
Select a line for its word-by-word analysis.
एकचित्ततन्त्रं चेद् वस्तु स्यात् तदा चित्ते व्यग्रे निरुद्धे वास्वरूपम् एव तेनापरामृष्टम् अन्यस्याविषयीभूतम् अप्रमाणकम् अगृहीतम् अस्वभावकं केनचित् तदानीं किं तत् स्यात् । (१।१)
ekacittatantraṃ ced vastu syāt tadā citte vyagre niruddhe vāsvarūpam eva tenāparāmṛṣṭam anyasyāviṣayībhūtam apramāṇakam agṛhītam asvabhāvakaṃ kenacit tadānīṃ kiṃ tat syāt |
संबध्यमानं च पुनश्चित्तेन कुत उत्पद्येत । (१।२)
saṃbadhyamānaṃ ca punaścittena kuta utpadyeta |
ये चास्यानुपस्थिता भागास् ते चास्य न स्युर् एवं नास्ति पृष्ठम् इत्य् उदरम् अपि न गृह्येत । (१।३)
ye cāsyānupasthitā bhāgās te cāsya na syur evaṃ nāsti pṛṣṭham ity udaram api na gṛhyeta |
तस्मात् स्वतन्त्रो ऽर्थः सर्वपुरुषसाधारणः स्वतन्त्राणि च चित्तानि प्रतिपुरुषं प्रवर्तन्ते । (१।४)
tasmāt svatantro 'rthaḥ sarvapuruṣasādhāraṇaḥ svatantrāṇi ca cittāni pratipuruṣaṃ pravartante |
तयोः संबन्धाद् उपलब्धिः पुरुषस्य भोग इति ॥ (१।५)
tayoḥ saṃbandhād upalabdhiḥ puruṣasya bhoga iti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.