YSBhā zu YS, 4, 19.1

134 of 137 · 11 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

यथेतराणीन्द्रियाणि शब्दादयश्च दृश्यत्वान् न स्वाभासानि तथा मनो ऽपि प्रत्येतव्यम् । (१।१)

yathetarāṇīndriyāṇi śabdādayaśca dṛśyatvān na svābhāsāni tathā mano 'pi pratyetavyam |

न चाग्निर् अत्र दृष्टान्तः । (१।२)

na cāgnir atra dṛṣṭāntaḥ |

न ह्य् अग्निर् आत्मस्वरूपम् अप्रकाशं प्रकाशयति । (१।३)

na hy agnir ātmasvarūpam aprakāśaṃ prakāśayati |

प्रकाशश्चायं प्रकाश्यप्रकाशकसंयोगे दृष्टः । (१।४)

prakāśaścāyaṃ prakāśyaprakāśakasaṃyoge dṛṣṭaḥ |

न च स्वरूपमात्रे ऽस्ति संयोगः । (१।५)

na ca svarūpamātre 'sti saṃyogaḥ |

किंच स्वाभासं चित्तम् इत्य् अग्राह्यम् एव कस्यचिद् इति शब्दार्थः । (१।६)

kiṃca svābhāsaṃ cittam ity agrāhyam eva kasyacid iti śabdārthaḥ |

तद् यथा । (१।७)

tad yathā |

स्वात्मप्रतिष्ठम् आकाशं न परप्रतिष्ठम् इत्य् अर्थः । (१।८)

svātmapratiṣṭham ākāśaṃ na parapratiṣṭham ity arthaḥ |

स्वबुद्धिप्रचारप्रतिसंवेदनात् सत्त्वानां प्रवृत्तिर् दृश्यते । (१।९)

svabuddhipracārapratisaṃvedanāt sattvānāṃ pravṛttir dṛśyate |

क्रुद्धो ऽहं भीतो ऽहम् अमुत्र मे रागो ऽमुत्र मे क्रोध इति । (१।१०)

kruddho 'haṃ bhīto 'ham amutra me rāgo 'mutra me krodha iti |

एतत् स्वबुद्धेर् अग्रहणे न युक्तम् इति ॥ (१।११)

etat svabuddher agrahaṇe na yuktam iti ||