YSBhā zu YS, 2, 28.1
Select a line for its word-by-word analysis.
तेषाम् अनुष्ठानात् पञ्चपर्वणो विपर्ययस्याशुद्धिरूपस्य क्षयो नाशः ॥ (२।१)
teṣām anuṣṭhānāt pañcaparvaṇo viparyayasyāśuddhirūpasya kṣayo nāśaḥ ||
यथा यथा च साधनान्य् अनुष्ठीयन्ते तथा तथा तनुत्वम् अशुद्धिर् आपद्यते ॥ (४।१)
yathā yathā ca sādhanāny anuṣṭhīyante tathā tathā tanutvam aśuddhir āpadyate ||
यथा यथा च क्षीयते तथा तथा क्षयक्रमानुरोधिनी ज्ञानस्यापि दीप्तिर् विवर्धते ॥ (५।१)
yathā yathā ca kṣīyate tathā tathā kṣayakramānurodhinī jñānasyāpi dīptir vivardhate ||
सा खल्व् एषा विवृद्धिः प्रकर्षम् अनुभवत्य् आ विवेकख्यातेः ॥ (६।१)
sā khalv eṣā vivṛddhiḥ prakarṣam anubhavaty ā vivekakhyāteḥ ||
योगाङ्गानुष्ठानम् अशुद्धेर् वियोगकारणम् यथा परशुश्छेद्यस्य ॥ (८।१)
yogāṅgānuṣṭhānam aśuddher viyogakāraṇam yathā paraśuśchedyasya ||
विवेकख्यातेस् तु प्राप्तिकारणं यथा धर्मः सुखस्य नान्यथा कारणम् ॥ (९।१)
vivekakhyātes tu prāptikāraṇaṃ yathā dharmaḥ sukhasya nānyathā kāraṇam ||
उत्पत्तिस्थित्यभिव्यक्तिविकारप्रत्ययाप्तयः । (१२।२)
utpattisthityabhivyaktivikārapratyayāptayaḥ |
स्थितिकारणं मनसः पुरुषार्थता शरीरस्येवाहार इति ॥ (१५।१)
sthitikāraṇaṃ manasaḥ puruṣārthatā śarīrasyevāhāra iti ||
अभिव्यक्तिकारणं यथा रूपस्यालोकस् तथा रूपज्ञानम् ॥ (१६।१)
abhivyaktikāraṇaṃ yathā rūpasyālokas tathā rūpajñānam ||
विकारकारणं मनसो विषयान्तरम् यथाग्निः पाक्यस्य ॥ (१७।१)
vikārakāraṇaṃ manaso viṣayāntaram yathāgniḥ pākyasya ||
प्राप्तिकारणं योगाङ्गानुष्ठानं विवेकख्यातेः ॥ (१९।१)
prāptikāraṇaṃ yogāṅgānuṣṭhānaṃ vivekakhyāteḥ ||
अन्यत्वकारणं यथा सुवर्णस्य सुवर्णकारः ॥ (२१।१)
anyatvakāraṇaṃ yathā suvarṇasya suvarṇakāraḥ ||
एवम् एकस्य स्त्रीप्रत्ययस्याविद्या मूढत्वे द्वेषो दुःखत्वे रागः सुखत्वे तत्त्वज्ञानं माध्यस्थ्ये ॥ (२२।१)
evam ekasya strīpratyayasyāvidyā mūḍhatve dveṣo duḥkhatve rāgaḥ sukhatve tattvajñānaṃ mādhyasthye ||
धृतिकारणं शरीरम् इन्द्रियाणाम् तानि च तस्य ॥ (२३।१)
dhṛtikāraṇaṃ śarīram indriyāṇām tāni ca tasya ||
महाभूतानि शरीराणाम् तानि च परस्परं सर्वेषाम् ॥ (२४।१)
mahābhūtāni śarīrāṇām tāni ca parasparaṃ sarveṣām ||
तैर्यग्यौनमानुषदैवतानि च परस्परार्थत्वाद् इति ॥ (२५।१)
tairyagyaunamānuṣadaivatāni ca parasparārthatvād iti ||
तानि च यथासंभवं पदार्थान्तरेष्व् अपि योज्यानि ॥ (२७।१)
tāni ca yathāsaṃbhavaṃ padārthāntareṣv api yojyāni ||
योगाङ्गानुष्ठानं तु द्विधैव कारणत्वं लभत इति ॥ (२८।१)
yogāṅgānuṣṭhānaṃ tu dvidhaiva kāraṇatvaṃ labhata iti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.