YSBhā zu YS, 2, 51.1

95 of 137 · 6 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

देशकालसंख्याभिर् बाह्यविषयपरिदृष्ट आक्षिप्तः ॥ (१।१)

deśakālasaṃkhyābhir bāhyaviṣayaparidṛṣṭa ākṣiptaḥ ||

तथाभ्यन्तरविषयपरिदृष्ट आक्षिप्तः ॥ (२।१)

tathābhyantaraviṣayaparidṛṣṭa ākṣiptaḥ ||

उभयथा दीर्घसूक्ष्मः ॥ (३।१)

ubhayathā dīrghasūkṣmaḥ ||

तत्पूर्वको भूमिजयात् क्रमेणोभयोर् गत्यभावश्चतुर्थः प्राणायामः ॥ (४।१)

tatpūrvako bhūmijayāt krameṇobhayor gatyabhāvaścaturthaḥ prāṇāyāmaḥ ||

तृतीयस् तु विषयानालोचितो गत्यभावः सकृदारब्ध एव देशकालसंख्याभिः परिदृष्टो दीर्घसूक्ष्मः ॥ (५।१)

tṛtīyas tu viṣayānālocito gatyabhāvaḥ sakṛdārabdha eva deśakālasaṃkhyābhiḥ paridṛṣṭo dīrghasūkṣmaḥ ||

चतुर्थस् तु श्वासप्रश्वासयोर् विषयावधारणात् क्रमेण भूमिजयाद् उभयाक्षेपपूर्वको गत्यभावश्चतुर्थः प्राणायाम इत्य् अयं विशेषः ॥ (६।१)

caturthas tu śvāsapraśvāsayor viṣayāvadhāraṇāt krameṇa bhūmijayād ubhayākṣepapūrvako gatyabhāvaścaturthaḥ prāṇāyāma ity ayaṃ viśeṣaḥ ||