YSBhā zu YS, 2, 50.1
Select a line for its word-by-word analysis.
यत्र श्वासपूर्वको गत्यभावः स आभ्यन्तरः ॥ (२।१)
yatra śvāsapūrvako gatyabhāvaḥ sa ābhyantaraḥ ||
तृतीयः स्तम्भवृत्तिर् यत्रोभयाभावः सकृत्प्रयत्नाद् भवति ॥ (३।१)
tṛtīyaḥ stambhavṛttir yatrobhayābhāvaḥ sakṛtprayatnād bhavati ||
यथा तप्ते न्यस्तम् उपले जलं सर्वतः संकोचम् आपद्यते तथा द्वयोर् युगपद्गत्यभाव इति ॥ (४।१)
yathā tapte nyastam upale jalaṃ sarvataḥ saṃkocam āpadyate tathā dvayor yugapadgatyabhāva iti ||
त्रयो ऽप्य् एते देशेन परिदृष्टा इयान् अस्य विषयो देश इति ॥ (५।१)
trayo 'py ete deśena paridṛṣṭā iyān asya viṣayo deśa iti ||
कालेन परिदृष्टाः क्षणानाम् इयत्तावधारणेनावच्छिन्ना इत्यर्थः ॥ (६।१)
kālena paridṛṣṭāḥ kṣaṇānām iyattāvadhāraṇenāvacchinnā ityarthaḥ ||
संख्याभिः परिदृष्टा एतावद्भिः श्वासप्रश्वासैः प्रथम उद्घातस् तद्वन् निगृहीतस्यैतावद्भिर् द्वितीय उद्घात एवं तृतीयः एवं मृदुर् एवं मध्य एवं तीव्र इति संख्यापरिदृष्टः ॥ (७।१)
saṃkhyābhiḥ paridṛṣṭā etāvadbhiḥ śvāsapraśvāsaiḥ prathama udghātas tadvan nigṛhītasyaitāvadbhir dvitīya udghāta evaṃ tṛtīyaḥ evaṃ mṛdur evaṃ madhya evaṃ tīvra iti saṃkhyāparidṛṣṭaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.