योगसूत्रभाष्यYogasūtrabhāṣya

YSBhā zu YS, 1, 1.1

1 of 137 · 9 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथ इति अयम् अधिकारार्थः ॥ (१।१)

atha iti ayam adhikārārthaḥ ||

2.1२.१

योगानुशासनं शास्त्रम् अधिकृतं वेदितव्यम् ॥ (२।१)

yogānuśāsanaṃ śāstram adhikṛtaṃ veditavyam ||

3.1३.१

योगः समाधिः स च सार्वभौमश्चित्तस्य धर्मः ॥ (३।१)

yogaḥ samādhiḥ sa ca sārvabhaumaścittasya dharmaḥ ||

4.1४.१

क्षिप्तं मूढं विक्षिप्तं एकाग्रं निरुद्धम् इति चित्तभूमयः ॥ (४।१)

kṣiptaṃ mūḍhaṃ vikṣiptaṃ ekāgraṃ niruddham iti cittabhūmayaḥ ||

5.1५.१

तत्र विक्षिप्ते चेतसि विक्षेपोपसर्जनीभूतः समाधिर् न योगपक्षे वर्तते ॥ (५।१)

tatra vikṣipte cetasi vikṣepopasarjanībhūtaḥ samādhir na yogapakṣe vartate ||

6.1६.१

यस् त्व् एकाग्रे चेतसि सद्भूतम् अर्थं प्रद्योतयति क्षिणोति च क्लेशान् कर्मबन्धनानि श्लथयति निरोधम् अभिमुखं करोति स सम्प्रज्ञातो योग इत्य् आख्यायते ॥ (६।१)

yas tv ekāgre cetasi sadbhūtam arthaṃ pradyotayati kṣiṇoti ca kleśān karmabandhanāni ślathayati nirodham abhimukhaṃ karoti sa samprajñāto yoga ity ākhyāyate ||

7.1७.१

स च वितर्कानुगतो विचारानुगत आनन्दानुगतो ऽस्मितानुगत इति उपरिष्टात् प्रवेदयिष्यामः ॥ (७।१)

sa ca vitarkānugato vicārānugata ānandānugato 'smitānugata iti upariṣṭāt pravedayiṣyāmaḥ ||

8.1८.१

सर्ववृत्तिनिरोधे तु असंप्रज्ञातः समाधिः ॥ (८।१)

sarvavṛttinirodhe tu asaṃprajñātaḥ samādhiḥ ||

9.1९.१

तस्य लक्षणाभिधित्सयेदं सूत्रं प्रववृते ॥ (९।१)

tasya lakṣaṇābhidhitsayedaṃ sūtraṃ pravavṛte ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

YSBhā zu YS, 1, 1.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit