MuA zu RHT, 1, 20.2

18 of 368 · 8 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

यस्य जीवस्य योगवशात्संवित्तिर्जाता स कीदृश इत्याह गलितेत्यादि ॥ (१।०)

yasya jīvasya yogavaśātsaṃvittirjātā sa kīdṛśa ityāha galitetyādi ||

गलितानल्पविकल्प इति गलितो दूरीभूतो ऽनल्पो बहुतरो विकल्पो मिथ्याज्ञानं यस्य ईदृक् स्यात् ॥ (२।०)

galitānalpavikalpa iti galito dūrībhūto 'nalpo bahutaro vikalpo mithyājñānaṃ yasya īdṛk syāt ||

पुनः कीदृक् सर्वार्थविवर्जितः सर्वे च ते अर्थाश्च तैर् विवर्जिताः सम्यग्रहितो भवति कार्याणां स्मरणकरणयोरभाव इत्यर्थः ॥ (३।०)

punaḥ kīdṛk sarvārthavivarjitaḥ sarve ca te arthāśca tair vivarjitāḥ samyagrahito bhavati kāryāṇāṃ smaraṇakaraṇayorabhāva ityarthaḥ ||

पुनः कथंभूतः चिदानन्दश् चिदा प्रकाशेन आनन्दः सुखसम्पत्तिर् यस्य स तथोक्तः ॥ (४।०)

punaḥ kathaṃbhūtaḥ cidānandaś cidā prakāśena ānandaḥ sukhasampattir yasya sa tathoktaḥ ||

प्रकाशहेतुना आनन्दता भवेत् जडहेतुना तद्विपर्ययः ॥ (५।०)

prakāśahetunā ānandatā bhavet jaḍahetunā tadviparyayaḥ ||

ईदृक् सः स्फुरितोऽपि प्रकाशमानोऽपि अस्फुरिततनोर्जन्तुवर्गस्य अप्रकाशशरीरस्य जीवसमूहस्य किं करोति पृच्छां करोति ॥ (६।०)

īdṛk saḥ sphurito'pi prakāśamāno'pi asphuritatanorjantuvargasya aprakāśaśarīrasya jīvasamūhasya kiṃ karoti pṛcchāṃ karoti ||

किमिति पृच्छाजुगुप्सयोः इति प्रसादः ॥ (७।०)

kimiti pṛcchājugupsayoḥ iti prasādaḥ ||

पृच्छति च हसति च रोदिति प्रमत्तवन् मानवोऽपि तल्लीन इति ॥ (८।०)

pṛcchati ca hasati ca roditi pramattavan mānavo'pi tallīna iti ||