MuA zu RHT, 4, 22.2
Select a line for its word-by-word analysis.
घनसत्वशुल्बमाक्षिकसमभागनियोजितं घनसत्वम् अभ्रसत्वं शुल्बं ताम्रं माक्षिकं स्वर्णमाक्षिकं समभागेन तुल्यभागेन नियोजितं प्रयुक्तं तन्मिलितं सत् शुल्बाभ्रं कथितम् ॥ (२।०)
ghanasatvaśulbamākṣikasamabhāganiyojitaṃ ghanasatvam abhrasatvaṃ śulbaṃ tāmraṃ mākṣikaṃ svarṇamākṣikaṃ samabhāgena tulyabhāgena niyojitaṃ prayuktaṃ tanmilitaṃ sat śulbābhraṃ kathitam ||
द्वावर्कौ म्लेच्छनेपालौ रसे नेपाल उत्तमः । (३।२)
dvāvarkau mlecchanepālau rase nepāla uttamaḥ |
म्लेच्छस्तु क्षालितः कृष्णो रूक्षस्निग्धो घनासहः । (४।१)
mlecchastu kṣālitaḥ kṛṣṇo rūkṣasnigdho ghanāsahaḥ |
मिश्रितो नागलोहाभ्यां न श्रेष्ठो रसकर्मणि । (४।२)
miśrito nāgalohābhyāṃ na śreṣṭho rasakarmaṇi |
तच्छुल्वाभ्रं रसः क्षिप्रं चरति पुनः क्षिप्रं शीघ्रं तच्छुल्बं जीर्यति जारणमाप्नोति ॥ (५।०)
tacchulvābhraṃ rasaḥ kṣipraṃ carati punaḥ kṣipraṃ śīghraṃ tacchulbaṃ jīryati jāraṇamāpnoti ||
अत्र माक्षिकयोगः शुल्बाभ्रसत्वमेलनार्थं रसप्रीत्येति भावः ॥ (६।०)
atra mākṣikayogaḥ śulbābhrasatvamelanārthaṃ rasaprītyeti bhāvaḥ ||
इति पूर्वोक्तं ताप्यशुल्बसहितं ताप्यं स्वर्णमाक्षिकं शुल्बं ताम्रं नेपालसंज्ञकं ताभ्यां सहितं मिश्रितं घनसत्वं तप्तलोहखल्वके मृदितं कार्यं मर्दनीयं कैः कृत्वा काञ्जिकवेतसजम्बीरबीजपूराम्लैः काञ्जिकमुक्तविधानं सौवीरं वेतसं चुक्रं जम्बीरं प्रसिद्धं बीजपूरो मातुलुङ्गः एतेषामम्लैः द्रवरूपैः ॥ (८।०)
iti pūrvoktaṃ tāpyaśulbasahitaṃ tāpyaṃ svarṇamākṣikaṃ śulbaṃ tāmraṃ nepālasaṃjñakaṃ tābhyāṃ sahitaṃ miśritaṃ ghanasatvaṃ taptalohakhalvake mṛditaṃ kāryaṃ mardanīyaṃ kaiḥ kṛtvā kāñjikavetasajambīrabījapūrāmlaiḥ kāñjikamuktavidhānaṃ sauvīraṃ vetasaṃ cukraṃ jambīraṃ prasiddhaṃ bījapūro mātuluṅgaḥ eteṣāmamlaiḥ dravarūpaiḥ ||
ततः शुल्वाभ्रं रसेन्द्रः पारदश्चरति ग्रसति ॥ (९।०)
tataḥ śulvābhraṃ rasendraḥ pāradaścarati grasati ||
लोहखल्वस्य कथनात् तप्तखल्वके मर्दनं कुर्यादिति तात्पर्यार्थः ॥ (१०।०)
lohakhalvasya kathanāt taptakhalvake mardanaṃ kuryāditi tātparyārthaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.