MuA zu RHT, 4, 1.2
Select a line for its word-by-word analysis.
अधुनाभ्रसत्त्वचारणं तत्र पीतकर्मणि गगनवर्णभेदानाह कृष्ण इत्यादि ॥ (१।०)
adhunābhrasattvacāraṇaṃ tatra pītakarmaṇi gaganavarṇabhedānāha kṛṣṇa ityādi ||
कृष्णो घनो रक्तो घनः पीतो घनश्चेति त्रिविधः पातितसत्त्वः पातितं सत्त्वं यस्येति समासः ॥ (२।०)
kṛṣṇo ghano rakto ghanaḥ pīto ghanaśceti trividhaḥ pātitasattvaḥ pātitaṃ sattvaṃ yasyeti samāsaḥ ||
एवंविधो वज्री पीतकर्मणि सुवर्णकार्ये योज्यः ॥ (३।०)
evaṃvidho vajrī pītakarmaṇi suvarṇakārye yojyaḥ ||
वज्रिणो लक्षणं ध्मातोऽपि हठाग्नौ संयोजितो ऽपि यः स्थूलतारकारहितो भवति स्थूलाश्च तास्तारकाश्च ताभी रहितः दलसमुच्चयरूपाः स्थूलतारकाः ॥ (४।०)
vajriṇo lakṣaṇaṃ dhmāto'pi haṭhāgnau saṃyojito 'pi yaḥ sthūlatārakārahito bhavati sthūlāśca tāstārakāśca tābhī rahitaḥ dalasamuccayarūpāḥ sthūlatārakāḥ ||
अनुक्तोऽपि श्वेतवर्णो घनः श्वेतकर्मणि योज्यः ग्रन्थान्तरसाम्याद् अयम् अभिप्रायः ॥ (५।०)
anukto'pi śvetavarṇo ghanaḥ śvetakarmaṇi yojyaḥ granthāntarasāmyād ayam abhiprāyaḥ ||
यथा ग्रन्थान्तरे रक्तं पीतं कृष्णं शस्तं हेमक्रियासु गगनं हि ॥ (६।०)
yathā granthāntare raktaṃ pītaṃ kṛṣṇaṃ śastaṃ hemakriyāsu gaganaṃ hi ||
तारक्रियासु शुक्लं रसायने सर्वमेव तु श्रेष्ठम् इति ॥ (७।०)
tārakriyāsu śuklaṃ rasāyane sarvameva tu śreṣṭham iti ||
अभ्रे ऽपि वृत्तिकृद्विशेषमाह कदाचिद् गिरिजा देवी हरं दृष्ट्वा मनोहरम् ॥ (८।०)
abhre 'pi vṛttikṛdviśeṣamāha kadācid girijā devī haraṃ dṛṣṭvā manoharam ||
अमोचयत् तदा वीर्यं तज्जातं श्वेतमभ्रकम् ॥ (९।०)
amocayat tadā vīryaṃ tajjātaṃ śvetamabhrakam ||
श्वेतं रक्तं तथा पीतं कृष्णं तद्भूमिसंगमात् । (१०।१)
śvetaṃ raktaṃ tathā pītaṃ kṛṣṇaṃ tadbhūmisaṃgamāt |
पिनाकं दर्दुरं नागं वज्राभ्रं च चतुर्विधम् ॥ (१०।२)
pinākaṃ darduraṃ nāgaṃ vajrābhraṃ ca caturvidham ||
ध्मातं वह्नौ दलचयं पिनाकं विसृजत्यलम् । (११।१)
dhmātaṃ vahnau dalacayaṃ pinākaṃ visṛjatyalam |
फूत्कारं भुजगः कुर्याद् दर्दुरं भेकशब्दवत् ॥ (११।२)
phūtkāraṃ bhujagaḥ kuryād darduraṃ bhekaśabdavat ||
चतुर्थं खेचरं वज्रं नैवाग्नौ विकृतिं भजेत् । (१२।१)
caturthaṃ khecaraṃ vajraṃ naivāgnau vikṛtiṃ bhajet |
तस्माद् वज्राभ्रकं श्रेष्ठं व्याधिवार्धक्यमृत्युजित् इति ॥ (१२।२)
tasmād vajrābhrakaṃ śreṣṭhaṃ vyādhivārdhakyamṛtyujit iti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.