MuA zu RHT, 2, 3.2
Select a line for its word-by-word analysis.
तत्र प्रथमोद्दिष्टस्य स्वेदनसंस्कारस्य साधनं स्पष्टयन्नाह आसुरीत्यादि ॥ (२।०)
tatra prathamoddiṣṭasya svedanasaṃskārasya sādhanaṃ spaṣṭayannāha āsurītyādi ||
सूतस्य पारदस्य त्रिदिनं दिनत्रयपरिमाणं यथा स्यात्तथा मृदुवह्निना स्वल्पाग्निना स्वेदः स्वेदनं कार्यम् ॥ (३।०)
sūtasya pāradasya tridinaṃ dinatrayaparimāṇaṃ yathā syāttathā mṛduvahninā svalpāgninā svedaḥ svedanaṃ kāryam ||
कैः सह आसुरीपटुकटुकत्रयचित्रार्द्रकमूलकैः सह ॥ (५।०)
kaiḥ saha āsurīpaṭukaṭukatrayacitrārdrakamūlakaiḥ saha ||
आसुरी राजिका पटु सैन्धवं लवणविशेषः केचित्पटुशब्देन क्षारमपि व्याचक्षते कटुकत्रयं शुण्ठीमरिचपिप्पल्यः चित्रकं प्रतीतम् आर्द्रकं कन्दविशेषो नागरहेतुः मूलकं कन्दविशेषः प्रसिद्धः ॥ (६।०)
āsurī rājikā paṭu saindhavaṃ lavaṇaviśeṣaḥ kecitpaṭuśabdena kṣāramapi vyācakṣate kaṭukatrayaṃ śuṇṭhīmaricapippalyaḥ citrakaṃ pratītam ārdrakaṃ kandaviśeṣo nāgarahetuḥ mūlakaṃ kandaviśeṣaḥ prasiddhaḥ ||
किंविशिष्टैरेतैः कलांशैः षोडशांशैः षोडशांशः प्रत्येकं संयुज्यते ॥ (७।०)
kiṃviśiṣṭairetaiḥ kalāṃśaiḥ ṣoḍaśāṃśaiḥ ṣoḍaśāṃśaḥ pratyekaṃ saṃyujyate ||
अत्र विशेषः काञ्जिके सर्वधान्याम्लसंधानं तुषवर्ज्ये तु कारयेत् ॥ (९।०)
atra viśeṣaḥ kāñjike sarvadhānyāmlasaṃdhānaṃ tuṣavarjye tu kārayet ||
तेन युक्तं रसस्विन्नं त्रिदिनं मृदुवह्निना ॥ (११।०)
tena yuktaṃ rasasvinnaṃ tridinaṃ mṛduvahninā ||
दोलायन्त्रेण तीव्रेण मर्दयित्वा पुनः पुनः । (१२।१)
dolāyantreṇa tīvreṇa mardayitvā punaḥ punaḥ |
क्षाराम्लैर् ओषधैर् वापि दोलायन्त्रे स्थितस्य हि । (१३।१)
kṣārāmlair oṣadhair vāpi dolāyantre sthitasya hi |
पाचनं स्वेदनाख्यं स्यान्मलशैथिल्यकारकम् । (१३।२)
pācanaṃ svedanākhyaṃ syānmalaśaithilyakārakam |
द्रवद्रव्येण भाण्डस्य पूरितार्धोदरस्य च । (१४।१)
dravadravyeṇa bhāṇḍasya pūritārdhodarasya ca |
मुखस्योभयतो द्वारद्वयं कृत्वा प्रयत्नतः ॥ (१४।२)
mukhasyobhayato dvāradvayaṃ kṛtvā prayatnataḥ ||
तस्योपरि क्षिपेद्दण्डं तन्मध्ये रसपोटलीम् । (१५।१)
tasyopari kṣipeddaṇḍaṃ tanmadhye rasapoṭalīm |
बद्ध्वा तु स्वेदयेदेतद्दोलायन्त्रमिति स्मृतम् । (१५।२)
baddhvā tu svedayedetaddolāyantramiti smṛtam |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.