MuA zu RHT, 18, 46.2
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रागपीति पूर्वाध्यायेऽपि प्रोक्तं इति शेषः ॥ (२।०)
prāgapīti pūrvādhyāye'pi proktaṃ iti śeṣaḥ ||
पुनरेतद्वक्ष्यमाणं क्रामणगुणं कुर्याद् इत्यध्याहारः ॥ (३।०)
punaretadvakṣyamāṇaṃ krāmaṇaguṇaṃ kuryād ityadhyāhāraḥ ||
माक्षिकं ताप्यं दरदं हिङ्गुलं गन्धकः प्रतीतः शिला मनोह्वा ताभिः ॥ (५।०)
mākṣikaṃ tāpyaṃ daradaṃ hiṅgulaṃ gandhakaḥ pratītaḥ śilā manohvā tābhiḥ ||
राजावर्तकं लाजवरद इति भाषायां विमलं सितमाक्षिकं प्रवालं विद्रुमं कङ्कुष्ठं विरङ्गं तुत्थकं शिखिग्रीवं विषं सक्तुकादिकन्दजं एतैश्च ॥ (७।०)
rājāvartakaṃ lājavarada iti bhāṣāyāṃ vimalaṃ sitamākṣikaṃ pravālaṃ vidrumaṃ kaṅkuṣṭhaṃ viraṅgaṃ tutthakaṃ śikhigrīvaṃ viṣaṃ saktukādikandajaṃ etaiśca ||
कान्तेत्यादि कान्तं चुम्बकं गैरिकं प्रतीतं टङ्कणं सौभाग्यं भूमिलता भूनागः रुधिरं शक्रगोपः रसो विषं पुनरुक्ताद्विषमत्र द्विगुणं तैः ॥ (८।०)
kāntetyādi kāntaṃ cumbakaṃ gairikaṃ pratītaṃ ṭaṅkaṇaṃ saubhāgyaṃ bhūmilatā bhūnāgaḥ rudhiraṃ śakragopaḥ raso viṣaṃ punaruktādviṣamatra dviguṇaṃ taiḥ ||
च पुनर् महिषीणां कर्णमलैर् हयारिपत्नीनां श्रवणयोर् मलानि तैः सह मृतलोहं मृतं च तल्लोहं चेति वायसस्य काकस्य विष्ठा शकृत् ॥ (९।०)
ca punar mahiṣīṇāṃ karṇamalair hayāripatnīnāṃ śravaṇayor malāni taiḥ saha mṛtalohaṃ mṛtaṃ ca tallohaṃ ceti vāyasasya kākasya viṣṭhā śakṛt ||
पारावतस्य विष्ठा कपोतशकृत् स्त्रीपयो नारीक्षीरं एतत्सर्वं माक्षिकादिस्त्रीक्षीरान्तम् एकतः कृत्वा मिश्रितं विधाय च पुनरेतत्क्रामणकल्कं रक्तपीतगणैः किंशुकादिहरिद्राद्यैः शतवारान् भावयेदित्यागामिश्लोकसंबन्धात् ॥ (१०।०)
pārāvatasya viṣṭhā kapotaśakṛt strīpayo nārīkṣīraṃ etatsarvaṃ mākṣikādistrīkṣīrāntam ekataḥ kṛtvā miśritaṃ vidhāya ca punaretatkrāmaṇakalkaṃ raktapītagaṇaiḥ kiṃśukādiharidrādyaiḥ śatavārān bhāvayedityāgāmiślokasaṃbandhāt ||
पूर्वोक्तसारणकल्कं कङ्गुणीतैले ज्योतिष्मतीस्नेहे भाव्यं ततः क्रौञ्चीपित्तभावनाः सप्त देयाः दातव्याः ॥ (१२।०)
pūrvoktasāraṇakalkaṃ kaṅguṇītaile jyotiṣmatīsnehe bhāvyaṃ tataḥ krauñcīpittabhāvanāḥ sapta deyāḥ dātavyāḥ ||
पुनः सारितपिष्टिं सारिता या रसेन्द्रबीजपिष्टिस् ताम् अनेन कल्केन हण्डिकायां पचेत् वह्निना पाकः कर्तव्यः ॥ (१३।०)
punaḥ sāritapiṣṭiṃ sāritā yā rasendrabījapiṣṭis tām anena kalkena haṇḍikāyāṃ pacet vahninā pākaḥ kartavyaḥ ||
पूर्वकल्कसंयुतां पिष्टिं कियत्कालं पचेत् यावद्रक्ता भवति नागं च गच्छति नागनाशः स्यात् नागे गच्छति सति समुत्तार्य पुनस्तावत्सर्वस्मिन्सारणादौ च क्षेपक्रमेण क्षेपं क्षिपेत् ॥ (१५।०)
pūrvakalkasaṃyutāṃ piṣṭiṃ kiyatkālaṃ pacet yāvadraktā bhavati nāgaṃ ca gacchati nāganāśaḥ syāt nāge gacchati sati samuttārya punastāvatsarvasminsāraṇādau ca kṣepakrameṇa kṣepaṃ kṣipet ||
पुंस्त्वाद्यान् आकाशगमनपर्यन्तान् भोगान् ददातीत्यभिप्रायः ॥ (१६।०)
puṃstvādyān ākāśagamanaparyantān bhogān dadātītyabhiprāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.