मुग्धावबोधिनीMugdhāvabodhinī

MuA zu RHT, 2, 4.2

34 of 368 · 15 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

द्वितीयोद्दिष्टस्य मर्दनस्य साधनं स्पष्टयन्नाह गुडेत्यादि ॥ (१।०)

dvitīyoddiṣṭasya mardanasya sādhanaṃ spaṣṭayannāha guḍetyādi ||

2.0२.०

एतैर् औषधैर् दिनत्रयं परिमाणं रसस्य मर्दनं कार्यम् ॥ (२।०)

etair auṣadhair dinatrayaṃ parimāṇaṃ rasasya mardanaṃ kāryam ||

3.0३.०

एतैः कैः गुडदग्धोर्णालवणैः गुड इक्षुविकारः प्रसिद्धः दग्धोर्णा दग्धा चासौ ऊर्णा चेति समासः ऊर्णा प्रतीता मेषरोमनिचयम् इत्यर्थः लवणं सैन्धवमेकं गुडदग्धोर्णारजनी इति वा पाठः तत्र हरिद्रा ग्राह्या न सैन्धवम् ॥ (३।०)

etaiḥ kaiḥ guḍadagdhorṇālavaṇaiḥ guḍa ikṣuvikāraḥ prasiddhaḥ dagdhorṇā dagdhā cāsau ūrṇā ceti samāsaḥ ūrṇā pratītā meṣaromanicayam ityarthaḥ lavaṇaṃ saindhavamekaṃ guḍadagdhorṇārajanī iti vā pāṭhaḥ tatra haridrā grāhyā na saindhavam ||

4.0४.०

रसषोडशांशमानैः रसात्षोडशांशप्रमाणैः ॥ (४।०)

rasaṣoḍaśāṃśamānaiḥ rasātṣoḍaśāṃśapramāṇaiḥ ||

5.0५.०

अंश इत्यस्य प्रत्येकं सम्बन्धः ॥ (५।०)

aṃśa ityasya pratyekaṃ sambandhaḥ ||

6.0६.०

विशेषश्चात्र वस्त्रैश्चतुर्गुणैर् बद्धः सूतः स्थाप्यः शुभे ऽहनि ॥ (६।०)

viśeṣaścātra vastraiścaturguṇair baddhaḥ sūtaḥ sthāpyaḥ śubhe 'hani ||

7.0७.०

लोहार्काश्मजखल्वे तु तप्तेष्वेव तु मर्दयेत् ॥ (७।०)

lohārkāśmajakhalve tu tapteṣveva tu mardayet ||

8.1८.१

उद्दिष्टैर् ओषधैः सार्धं सर्वाम्लैः काञ्जिकैरपि । (८।१)

uddiṣṭair oṣadhaiḥ sārdhaṃ sarvāmlaiḥ kāñjikairapi |

8.2८.२

पेषणं मर्दनाख्यं स्यात्तद्बहिर्मलनाशनम् इति परिभाषा ॥ (८।२)

peṣaṇaṃ mardanākhyaṃ syāttadbahirmalanāśanam iti paribhāṣā ||

9.0९.०

अत्र यन्त्रं तु खल्वाख्यं ज्ञेयम् ॥ (९।०)

atra yantraṃ tu khalvākhyaṃ jñeyam ||

10.0१०.०

तल्लक्षणं तु खल्वयोग्या शिला नीला श्यामा स्निग्धा दृढा गुरुः ॥ (१०।०)

tallakṣaṇaṃ tu khalvayogyā śilā nīlā śyāmā snigdhā dṛḍhā guruḥ ||

11.0११.०

षोडशाङ्गुलिकोत्सेधा नवाङ्गुलिकविस्तरा इति ॥ (११।०)

ṣoḍaśāṅgulikotsedhā navāṅgulikavistarā iti ||

12.0१२.०

खल्वयोग्यशिलालक्षणं प्रसङ्गाद् उक्तम् ॥ (१२।०)

khalvayogyaśilālakṣaṇaṃ prasaṅgād uktam ||

13.0१३.०

उत्सेधेन नवाङ्गुलः खलु कलातुल्याङ्गुलायामवान् विस्तारेण दशाङ्गुलो ऽथ मुनिभिर् निम्नस् तथैवाङ्गुलैः ॥ (१३।०)

utsedhena navāṅgulaḥ khalu kalātulyāṅgulāyāmavān vistāreṇa daśāṅgulo 'tha munibhir nimnas tathaivāṅgulaiḥ ||

14.0१४.०

पाल्यां ह्य् अङ्गुलविस्तरश्च मसृणो ऽतीवार्धचन्द्रोपमो घर्षो द्वादशकाङ्गुलश्च तदयं खल्वो मतो मर्दने इति ॥ (१४।०)

pālyāṃ hy aṅgulavistaraśca masṛṇo 'tīvārdhacandropamo gharṣo dvādaśakāṅgulaśca tadayaṃ khalvo mato mardane iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MuA zu RHT, 2, 4.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit