मुग्धावबोधिनीMugdhāvabodhinī

MuA zu RHT, 8, 2.2

140 of 368 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

द्योतते दिवि चन्द्रो ऽसौ जीर्णेऽभ्रे कान्तिमत्तया । (१।१)

dyotate divi candro 'sau jīrṇe'bhre kāntimattayā |

1.2१.२

तथेह तामुपाश्रित्य शालते मनुजेषु च ॥ (१।२)

tatheha tāmupāśritya śālate manujeṣu ca ||

2.1२.१

सुसिद्धबिडधात्वादिजारणेन रसस्य हि । (२।१)

susiddhabiḍadhātvādijāraṇena rasasya hi |

2.2२.२

पीतादिरागजननं रञ्जनं परिकीर्तितम् । (२।२)

pītādirāgajananaṃ rañjanaṃ parikīrtitam |

2.3२.३

इति परिभाषा ॥ (२।३)

iti paribhāṣā ||

3.0३.०

अभ्रस्य छायाविशेषम् आह जीर्णाभ्रक इत्यादि ॥ (३।०)

abhrasya chāyāviśeṣam āha jīrṇābhraka ityādi ||

4.0४.०

रसेन्द्रो यदा जीर्णाभ्रो भवति तदा घनानुरूपिणीं जीर्णाभ्रसमवर्णां छायां दर्शयति ॥ (४।०)

rasendro yadā jīrṇābhro bhavati tadā ghanānurūpiṇīṃ jīrṇābhrasamavarṇāṃ chāyāṃ darśayati ||

5.0५.०

कृष्णे जीर्णे कृष्णां रक्तेऽभ्रे जीर्णे रक्तां पीते पीतां तथा सिते शुभ्रे सितां एवं चतुर्विधां छायां दर्शयति ॥ (५।०)

kṛṣṇe jīrṇe kṛṣṇāṃ rakte'bhre jīrṇe raktāṃ pīte pītāṃ tathā site śubhre sitāṃ evaṃ caturvidhāṃ chāyāṃ darśayati ||

6.0६.०

पुनर्द्वयोस्त्रयाणां वा चतुर्णां संकरे मेलापे सति द्वित्रिचतुर्णाम् अनुरूपिणीं छायां दर्शयतीत्यर्थः ॥ (६।०)

punardvayostrayāṇāṃ vā caturṇāṃ saṃkare melāpe sati dvitricaturṇām anurūpiṇīṃ chāyāṃ darśayatītyarthaḥ ||

7.0७.०

अभ्रयोगाद् वर्णविशेषमाह कृष्णेत्यादि ॥ (७।०)

abhrayogād varṇaviśeṣamāha kṛṣṇetyādi ||

8.0८.०

कृष्णाभ्रकेण जीर्णेन रसो बलवान् भवेत् तु पुनः असितरागैः कृष्णरागैर्युज्यते ॥ (८।०)

kṛṣṇābhrakeṇa jīrṇena raso balavān bhavet tu punaḥ asitarāgaiḥ kṛṣṇarāgairyujyate ||

9.0९.०

तथा श्वेतेन श्वेतै रागैर् युज्यते रक्तेन रक्तैः पीतेन पीतैः कपिलाग्नेर्दिव्यस्यापि सर्वस्यादर्शनरूपं क्षयकरस्य बलैर्द्रव्याणां तादृशो वर्णो रसवर्णतो वर्णकोविदैर्ज्ञेयः ॥ (९।०)

tathā śvetena śvetai rāgair yujyate raktena raktaiḥ pītena pītaiḥ kapilāgnerdivyasyāpi sarvasyādarśanarūpaṃ kṣayakarasya balairdravyāṇāṃ tādṛśo varṇo rasavarṇato varṇakovidairjñeyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MuA zu RHT, 8, 2.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit