MuA zu RHT, 8, 2.2
Select a line for its word-by-word analysis.
द्योतते दिवि चन्द्रो ऽसौ जीर्णेऽभ्रे कान्तिमत्तया । (१।१)
dyotate divi candro 'sau jīrṇe'bhre kāntimattayā |
अभ्रस्य छायाविशेषम् आह जीर्णाभ्रक इत्यादि ॥ (३।०)
abhrasya chāyāviśeṣam āha jīrṇābhraka ityādi ||
रसेन्द्रो यदा जीर्णाभ्रो भवति तदा घनानुरूपिणीं जीर्णाभ्रसमवर्णां छायां दर्शयति ॥ (४।०)
rasendro yadā jīrṇābhro bhavati tadā ghanānurūpiṇīṃ jīrṇābhrasamavarṇāṃ chāyāṃ darśayati ||
कृष्णे जीर्णे कृष्णां रक्तेऽभ्रे जीर्णे रक्तां पीते पीतां तथा सिते शुभ्रे सितां एवं चतुर्विधां छायां दर्शयति ॥ (५।०)
kṛṣṇe jīrṇe kṛṣṇāṃ rakte'bhre jīrṇe raktāṃ pīte pītāṃ tathā site śubhre sitāṃ evaṃ caturvidhāṃ chāyāṃ darśayati ||
पुनर्द्वयोस्त्रयाणां वा चतुर्णां संकरे मेलापे सति द्वित्रिचतुर्णाम् अनुरूपिणीं छायां दर्शयतीत्यर्थः ॥ (६।०)
punardvayostrayāṇāṃ vā caturṇāṃ saṃkare melāpe sati dvitricaturṇām anurūpiṇīṃ chāyāṃ darśayatītyarthaḥ ||
कृष्णाभ्रकेण जीर्णेन रसो बलवान् भवेत् तु पुनः असितरागैः कृष्णरागैर्युज्यते ॥ (८।०)
kṛṣṇābhrakeṇa jīrṇena raso balavān bhavet tu punaḥ asitarāgaiḥ kṛṣṇarāgairyujyate ||
तथा श्वेतेन श्वेतै रागैर् युज्यते रक्तेन रक्तैः पीतेन पीतैः कपिलाग्नेर्दिव्यस्यापि सर्वस्यादर्शनरूपं क्षयकरस्य बलैर्द्रव्याणां तादृशो वर्णो रसवर्णतो वर्णकोविदैर्ज्ञेयः ॥ (९।०)
tathā śvetena śvetai rāgair yujyate raktena raktaiḥ pītena pītaiḥ kapilāgnerdivyasyāpi sarvasyādarśanarūpaṃ kṣayakarasya balairdravyāṇāṃ tādṛśo varṇo rasavarṇato varṇakovidairjñeyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.