मुग्धावबोधिनीMugdhāvabodhinī

MuA zu RHT, 1, 6.2

6 of 368 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

मूर्छितबद्धमृतस्यावस्थया त्रिविधं सूतराजस्य बन्धनं प्रशंसति कविः रस इत्यादि ॥ (१।०)

mūrchitabaddhamṛtasyāvasthayā trividhaṃ sūtarājasya bandhanaṃ praśaṃsati kaviḥ rasa ityādi ||

2.0२.०

भो जनाः रसबन्धः पारदबन्धनं धन्यः यस्य प्रारम्भे सततं निरन्तरं करुणा जायत इति शेषः ॥ (२।०)

bho janāḥ rasabandhaḥ pāradabandhanaṃ dhanyaḥ yasya prārambhe satataṃ nirantaraṃ karuṇā jāyata iti śeṣaḥ ||

3.0३.०

किंरूपा अहं गोविन्दनामा रसे सिद्धे सति सम्यग्बन्धनत्वं प्राप्ते सति महीं मेदिनीं निर्जरामरणं यथा तथा करिष्ये ॥ (३।०)

kiṃrūpā ahaṃ govindanāmā rase siddhe sati samyagbandhanatvaṃ prāpte sati mahīṃ medinīṃ nirjarāmaraṇaṃ yathā tathā kariṣye ||

4.0४.०

अतिसामीप्याद्वर्तमान एव ᄆट् ॥ (४।०)

atisāmīpyādvartamāna eva ᄆṭ ||

5.0५.०

निर्जरामरणमिति क्रियाविशेषणम् ॥ (५।०)

nirjarāmaraṇamiti kriyāviśeṣaṇam ||

6.0६.०

जरा पालित्यं मरणं प्राणत्याग आभ्यां रहितं यथा मह्यां जरामरणं न युक्तम् ॥ (६।०)

jarā pālityaṃ maraṇaṃ prāṇatyāga ābhyāṃ rahitaṃ yathā mahyāṃ jarāmaraṇaṃ na yuktam ||

7.0७.०

अत्र महीपदेन महीमधिकृत्य निवसन्ति ये मनुजादयस् त एव लक्षणावृत्तित्वात् ॥ (७।०)

atra mahīpadena mahīmadhikṛtya nivasanti ye manujādayas ta eva lakṣaṇāvṛttitvāt ||

8.0८.०

पुना रसायनवशाज्जरानिषेधो भवेद् इति युक्तम् ॥ (८।०)

punā rasāyanavaśājjarāniṣedho bhaved iti yuktam ||

9.1९.१

हितोपदेशे यथा । (९।१)

hitopadeśe yathā |

9.2९.२

यज्जराव्याधिविध्वंसि भेषजं तद् रसायनम् । (९।२)

yajjarāvyādhividhvaṃsi bheṣajaṃ tad rasāyanam |

9.3९.३

आद्ये वयसि मध्ये वा शुद्धकायः समाचरेद् । (९।३)

ādye vayasi madhye vā śuddhakāyaḥ samācared |

9.4९.४

इति ॥ (९।४)

iti ||

10.0१०.०

मरणनिषेधः कथमौषधेन अन्यौषधिशक्तिह्रासतो न युक्तः रसेश्वरशक्त्याधिक्याद् युक्तः ॥ (१०।०)

maraṇaniṣedhaḥ kathamauṣadhena anyauṣadhiśaktihrāsato na yuktaḥ raseśvaraśaktyādhikyād yuktaḥ ||

11.1११.१

रसरत्नाकरे यथा । (११।१)

rasaratnākare yathā |

11.2११.२

मृत्योर्जराविषधरस्य च वैनतेय तुभ्यं नमामि सुरवन्दितसूतराज । (११।२)

mṛtyorjarāviṣadharasya ca vainateya tubhyaṃ namāmi suravanditasūtarāja |

11.3११.३

इति ॥ (११।३)

iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MuA zu RHT, 1, 6.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit