सर्वोत्कृष्टत्वेन गगनग्राससाधनम् आह क्षारेत्यादि ॥ (१।०)

क्षुद्बोधो रसराजस्य जायते इति शेषः ॥ (२।०)

कैः कृत्वा क्षारौषधिपट्वम्लैः क्षारौषधयो ऽहिमारादयः पटु सैन्धवम् अम्लम् अम्लवेतसादि एतैः क्षुदुत्पत्तिर् भवेद् इत्यर्थः ॥ (३।०)

क्षारौषधयो यथा । (४।१)

अहिमारमपामार्गे तण्डुलीयकसंयुतम् । (४।२)

स्नुह्यर्ककरवीरं च लाङ्गलीक्षीरकन्दौ ॥ (४।३)

कर्कोटीं कञ्चुकीं तुम्बां पलाशं चाग्निमन्थकम् । (५।१)

करीरं चित्रकं शिग्रुं वरुणं वेतसं वटम् ॥ (५।२)

पटोल्यर्जुनकूष्माण्डकदलीवज्रकन्दकम् । (६।१)

अश्वत्थं सूरणं जालीं दहेत् कन्दान् अनेकशः ॥ (६।२)

अन्तर्धूमेन सर्वांश्च देवदालीं दहेत्तथा । (७।१)

औषधिक्षारनामासौ गणस्तु परिकीर्तितः ॥ (७।२)

इति ॥ (८।०)

अम्लं यथा । (९।१)

अम्लवेतसजम्बीरं लकुचं बीजपूरकम् । (९।२)

चाङ्गेरी चणकाम्लं च नारङ्गं तित्तिडी तथा ॥ (९।३)

अम्बष्ठा करमर्दश्च कपित्थः करणादिकः । (१०।१)

पञ्चाम्लसंयुतो वा स्यादम्लवर्गः प्रकीर्तितः ॥ (१०।२)

चणकाम्लं च सर्वेषाम् एकमेव प्रशस्यते । (११।१)

अम्लवेतसमेकं वा सर्वेषामुत्तमोत्तमम् ॥ (११।२)

इति ॥ (१२।०)

इत्येतैः क्षारौषधिपट्वम्लैः क्षुद्बोधो भवेत् रागबन्धने च भवेतां रागो रञ्जनं बन्धनं पूर्वम् उपवर्णितम् ॥ (१३।०)

कुतो हेतोः एतैः पूर्वोक्तैः करणरूपैः स्वेदात् ॥ (१४।०)

पुनरिति विशेषणे ॥ (१५।०)

पक्षच्छेदः रसपक्षापकर्तनं यथा स्थिरो भवति द्रव्यत्वं गुणवत्त्वं वा गगनमभ्रकं विना न भवतीत्यर्थः ॥ (१६।०)