अथातो ऽणुज्योतीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

इति ह स्माह भगवानात्रेयः ॥ (२।१)

अणुज्योतिरनेकाग्रो दुश्छायो दुर्मनाः सदा । (३।१)

रतिं न लभते याति परलोकं समान्तरम् ॥ (३।२)

बलिं बलिभृतो यस्य प्रणीतं नोपभुञ्जते । (४।१)

लोकान्तरगतः पिण्डं भुङ्क्ते संवत्सरेण सः ॥ (४।२)

सप्तर्षीणां समीपस्थां यो न पश्यत्यरुन्धतीम् । (५।१)

संवत्सरान्ते जन्तुः स संपश्यति महत्तमः ॥ (५।२)

विकृत्या विनिमित्तं यः शोभामुपचयं धनम् । (६।१)

प्राप्नोत्यतो वा विभ्रंशं समान्तं तस्य जीवितम् ॥ (६।२)

भक्तिः शीलं स्मृतिस्त्यागो बुद्धिर्बलमहेतुकम् । (७।१)

षडेतानि निवर्तन्ते षड्भिर्मासैर्मरिष्यतः ॥ (७।२)

धमनीनामपूर्वाणां जालमत्यर्थशोभनम् । (८।१)

ललाटे दृश्यते यस्य षण्मासान्न स जीवति ॥ (८।२)

लेखाभिश्चन्द्रवक्राभिर्ललाटमुपचीयते । (९।१)

यस्य तस्यायुषः षड्भिर्मासैरन्तं समादिशेत् ॥ (९।२)

शरीरकम्पः संमोहो गतिर्वचनमेव च । (१०।१)

मत्तस्येवोपलभ्यन्ते यस्य मासं न जीवति ॥ (१०।२)

रेतोमूत्रपुरीषाणि यस्य मज्जन्ति चाम्भसि । (११।१)

स मासात् स्वजनद्वेष्टा मृत्युवारिणि मज्जति ॥ (११।२)

हस्तपादं मुखं चोभे विशेषाद्यस्य शुष्यतः । (१२।१)

शूयेते वा विना देहात् स च मासं न जीवति ॥ (१२।२)

ललाटे मूर्ध्नि बस्तौ वा नीला यस्य प्रकाशते । (१३।१)

राजी बालेन्दुकुटिला न स जीवितुमर्हति ॥ (१३।२)

प्रवालगुटिकाभासा यस्य गात्रे मसूरिकाः । (१४।१)

उत्पद्याशु विनश्यन्ति न चिरात् स विनश्यति ॥ (१४।२)

ग्रीवावमर्दो बलवाञ्जिह्वाश्वयथुरेव च । (१५।१)

ब्रध्नास्यगलपाकश्च यस्य पक्वं तमादिशेत् ॥ (१५।२)

संभ्रमो ऽतिप्रलापो ऽतिभेदो ऽस्थ्नाम् अतिदारुणः । (१६।१)

कालपाशपरीतस्य त्रयमेतत् प्रवर्तते ॥ (१६।२)

प्रमुह्य लुञ्चयेत् केशान् परिगृह्णात्यतीव च । (१७।१)

नरः स्वस्थवदाहारमबलः कालचोदितः ॥ (१७।२)

समीपे चक्षुषोः कृत्वा मृगयेताङ्गुलीकरम् । (१८।१)

स्मयते ऽपि च कालान्ध ऊर्ध्वगानिमिषेक्षणः ॥ (१८।२)

शयनादासनादङ्गात् काष्ठात् कुड्यादथापि वा । (१९।१)

असन्मृगयते किंचित् स मुह्यन् कालचोदितः ॥ (१९।२)

अहास्यहासी संमुह्यन् प्रलेढि दशनच्छदौ । (२०।१)

शीतपादकरोच्छ्वासो यो नरो न स जीवति ॥ (२०।२)

आह्वयंस्तं समीपस्थं स्वजनं जनमेव वा । (२१।१)

महामोहावृतमनाः पश्यन्नपि न पश्यति ॥ (२१।२)

अयोगमतियोगं वा शरीरे मतिमान् भिषक् । (२२।१)

खादीनां युगपद्दृष्ट्वा भेषजं नावचारयेत् ॥ (२२।२)

अतिप्रवृद्ध्या रोगाणां मनसश्च बलक्षयात् । (२३।१)

वासमुत्सृजति क्षिप्रं शरीरी देहसंज्ञकम् ॥ (२३।२)

वर्णस्वरावग्निबलं वागिन्द्रियमनोबलम् । (२४।१)

हीयते ऽसुक्षये निद्रा नित्या भवति वा न वा ॥ (२४।२)

भिषग्भेषजपानान्नगुरुमित्रद्विषश्च ये । (२५।१)

वशगाः सर्व एवैते बोद्धव्याः समवर्तिनः ॥ (२५।२)

एतेषु रोगः क्रमते भेषजं प्रतिहन्यते । (२६।१)

नैषामन्नानि भुञ्जीत न चोदकमपि स्पृशेत् ॥ (२६।२)

पादाः समेताश्चत्वारः सम्पन्नाः साधकैर्गुणैः । (२७।१)

व्यर्था गतायुषो द्रव्यं विना नास्ति गुणोदयः ॥ (२७।२)

परीक्ष्यमायुर्भिषजा नीरुजस्यातुरस्य च । (२८।१)

आयुर्ज्ञानफलं कृत्स्नमायुर्ज्ञे ह्यनुवर्तते ॥ (२८।२)

तत्र श्लोकः । (२९।१)

क्रियापथमतिक्रान्ताः केवलं देहमाप्लुताः । (२९।२)

चिह्नं कुर्वन्ति यद्दोषास्तदरिष्टं निरुच्यते ॥ (२९।३)