अथातः पुमाञ्जातबलादिकं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः ॥ (१।०)

इति ह स्माह भगवानात्रेयः ॥ (२।०)

पुमान् यथा जातबलो यावदिच्छं स्त्रियो व्रजेत् । (३।१)

यथा चापत्यवान् सद्यो भवेत् तद् उपदेक्ष्यते ॥ (३।२)

न हि जातबलाः सर्वे नराश् चापत्यभागिनः । (४।१)

बृहच्छरीरा बलिनः सन्ति नारीषु दुर्बलाः ॥ (४।२)

सन्ति चाल्पाश्रयाः स्त्रीषु बलवन्तो बहुप्रजाः । (५।१)

प्रकृत्या चाबलाः सन्ति सन्ति चामयदुर्बलाः ॥ (५।२)

नराश्चटकवत् केचिद् व्रजन्ति बहुशः स्त्रियम् । (६।१)

गजवच्च प्रसिञ्चन्ति केचिन् न बहुगामिनः ॥ (६।२)

कालयोगबलाः केचित् केचिदभ्यसनध्रुवाः । (७।१)

केचित्प्रयत्नैर्व्यज्यन्ते वृषाः केचित् स्वभावतः ॥ (७।२)

तस्मात् प्रयोगान्वक्ष्यामो दुर्बलानां बलप्रदान् । (८।१)

सुखोपभोगान् बलिनां भूयश्च बलवर्धनान् ॥ (८।२)

पूर्वं शुद्धशरीराणां निरूहैः सानुवासनैः । (९।१)

बलापेक्षी प्रयुञ्जीत शुक्रापत्यविवर्धनान् ॥ (९।२)

घृततैलरसक्षीरशर्करामधुसंयुताः । (१०।१)

वस्तयः संविधातव्याः क्षीरमांसरसाशिनाम् ॥ (१०।२)

पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे । (११।१)

कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्तयेत् ॥ (११।२)

वर्तनस्तम्भितास्ताश्च प्रक्षेप्याः कौक्कुटे रसे । (१२।१)

घृताढ्ये गन्धपिशुने दधिदाडिमसारिके ॥ (१२।२)

यथा न भिन्द्याद् गुलिकास् तथा तं साधयेद् रसम् । (१३।१)

तं पिबन् भक्षयंस् ताश्च लभते शुक्रमक्षयम् ॥ (१३।२)

मांसानाम् एवम् अन्येषां मेद्यानां कारयेद्भिषक् । (१४।१)

गुटिकाः सरसास् तासां प्रयोगः शुक्रवर्धनः ॥ (१४।२)

माषानङ्कुरिताञ्छुद्धान् वितुषान् साजडाफलान् । (१५।१)

घृताढ्ये माहिषरसे दधिदाडिमसारिके ॥ (१५।२)

प्रक्षिपेन्मात्रया युक्तो धान्यजीरकनागरैः । (१६।१)

भुक्तः पीतश्च स रसः कुरुते शुक्रमक्षयम् ॥ (१६।२)

आर्द्राणि मत्स्यमांसानि शफरीर्वा सुभर्जिताः । (१७।१)

तप्ते सर्पिषि यः खादेत्स गच्छेत् स्त्रीषु न क्षयम् ॥ (१७।२)

घृतभृष्टान् रसे छागे रोहितान् फलसारिके । (१८।१)

अनुपीतरसान् स्निग्धानपत्यार्थी प्रयोजयेत् ॥ (१८।२)

कुट्टकं मत्स्यमांसानां हिङ्गुसैन्धवधान्यकैः । (१९।१)

युक्तं गोधूमचूर्णेन घृते पूपलिकाः पचेत् ॥ (१९।२)

माहिषे च रसे मत्स्यान् स्निग्धाम्ललवणान् पचेत् । (२०।१)

रसे चानुगते मांसं पोथयेत्तत्र चावपेत् ॥ (२०।२)

मरिचं जीरकं धान्यमल्पं हिङ्गु नवं घृतम् । (२१।१)

माषपूपलिकानां तद्गर्भार्थम् उपकल्पयेत् ॥ (२१।२)

एतौ पूपलिकायोगौ बृंहणौ बलवर्धनौ । (२२।१)

हर्षसौभाग्यदौ पुत्र्यौ परं शुक्राभिवर्धनौ ॥ (२२।२)

माषात्मगुप्तागोधूमशालिषष्टिकपैष्टिकम् । (२३।१)

शर्कराया विदार्याश्च चूर्णमिक्षुरकस्य च ॥ (२३।२)

संयोज्य मसृणे क्षीरे घृते पूपलिकाः पचेत् । (२४।१)

पयोऽनुपानास्ताः शीघ्रं कुर्वन्ति वृषतां पराम् ॥ (२४।२)

शर्करायास्तुलैका स्यादेका गव्यस्य सर्पिषः । (२५।१)

प्रस्थो विदार्याश्चूर्णस्य पिप्पल्याः प्रस्थ एव च ॥ (२५।२)

अर्धाढकं तुगाक्षीर्याः क्षौद्रस्याभिनवस्य च । (२६।१)

तत्सर्वं मूर्छितं तिष्ठेन् मार्त्तिके घृतभाजने ॥ (२६।२)

मात्रामग्निसमां तस्य प्रातः प्रातः प्रयोजयेत् । (२७।१)

एष वृष्यः परं योगो बल्यो बृंहण एव च ॥ (२७।२)

शतावर्या विदार्याश्च तथा माषात्मगुप्तयोः । (२८।१)

श्वदंष्ट्रायाश्च निष्क्वाथाञ्जलेषु च पृथक् पृथक् ॥ (२८।२)

साधयित्वा घृतप्रस्थं पयस्यष्टगुणे पुनः । (२९।१)

शर्करामधुयुक्तं तदपत्यार्थी प्रयोजयेत् ॥ (२९।२)

घृतपात्रं शतगुणे विदारीस्वरसे पचेत् । (३०।१)

सिद्धं पुनः शतगुणे गव्ये पयसि साधयेत् ॥ (३०।२)

शर्करायास्तुगाक्षीर्याः क्षौद्रस्येक्षुरकस्य च । (३१।१)

पिप्पल्याः साजडायाश्च भागैः पादांशिकैर्युतम् ॥ (३१।२)

गुटिकाः कारयेद्वैद्यो यथा स्थूलमुदुम्बरम् । (३२।१)

तासां प्रयोगात्पुरुषः कुलिङ्ग इव हृष्यति ॥ (३२।२)

सितोपलापलशतं तदर्धं नवसर्पिषः । (३३।१)

क्षौद्रपादेन संयुक्तं साधयेज्जलपादिकम् ॥ (३३।२)

सान्द्रं गोधूमचूर्णानां पादं स्तीर्णे शिलातले । (३४।१)

शुचौ श्लक्ष्णे समुत्कीर्य मर्दनेनोपपादयेत् ॥ (३४।२)

शुद्धा उत्कारिकाः कार्याश् चन्द्रमण्डलसंनिभाः । (३५।१)

तासां प्रयोगाद्गजवन्नारीः संतर्पयेन्नरः ॥ (३५।२)

यत् किंचिन् मधुरं स्निग्धं जीवनं बृंहणं गुरु । (३६।१)

हर्षणं मनसश्चैव सर्वं तद्वृष्यमुच्यते ॥ (३६।२)

द्रव्यैरेवंविधैस्तस्माद्भावितः प्रमदां व्रजेत् । (३७।१)

आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः ॥ (३७।२)

गत्वा स्नात्वा पयः पीत्वा रसं वानु शयीत ना । (३८।१)

तथास्याप्यायते भूयः शुक्रं च बलमेव च ॥ (३८।२)

यथा मुकुलपुष्पस्य सुगन्धो नोपलभ्यते । (३९।१)

लभ्यते तद्विकाशात्तु तथा शुक्रं हि देहिनाम् ॥ (३९।२)

नर्ते वै षोडशाद् वर्षात् सप्तत्याः परतो न च । (४०।१)

आयुष्कामो नरः स्त्रीभिः संयोगं कर्तुमर्हति ॥ (४०।२)

अतिबालो ह्य् असंपूर्णसर्वधातुः स्त्रियं व्रजन् । (४१।१)

उपशुष्येत सहसा तडागमिव काजलम् ॥ (४१।२)

शुष्कं रूक्षं यथा काष्ठं जन्तुदग्धं विजर्जरम् । (४२।१)

स्पृष्टमाशु विशीर्येत तथा वृद्धः स्त्रियो व्रजन् ॥ (४२।२)

जरया चिन्तया शुक्रं व्याधिभिः कर्मकर्षणात् । (४३।१)

क्षयं गच्छत्यनशनात् स्त्रीणां चातिनिषेवणात् ॥ (४३।२)

क्षयाद्भयादविश्रम्भाच्छोकात्स्त्रीदोषदर्शनात् । (४४।१)

नारीणामरसज्ञत्वाद् अविचाराद् असेवनात् ॥ (४४।२)

तृप्तस्यापि स्त्रियो गन्तुं न शक्तिरुपजायते । (४५।१)

देहसत्त्वबलापेक्षी हर्षः शक्तिश्च हर्षजा ॥ (४५।२)

रस इक्षौ यथा दध्नि सर्पिस्तैलं तिले यथा । (४६।१)

सर्वत्रानुगतं देहे शुक्रं संस्पर्शने तथा ॥ (४६।२)

तत् स्त्रीपुरुषसंयोगे चेष्टासंकल्पपीडनात् । (४७।१)

शुक्रं प्रच्यवते स्थानाज्जलमार्द्रात्पटादिव ॥ (४७।२)

हर्षात्तर्षात् सरत्वाच्च पैच्छिल्याद् गौरवादपि । (४८।१)

अणुप्रवणभावाच्च द्रुतत्वान् मारुतस्य च ॥ (४८।२)

अष्टाभ्य एभ्यो हेतुभ्यः शुक्रं देहात् प्रसिच्यते । (४९।१)

चरतो विश्वरूपस्य रूपद्रव्यं यदुच्यते ॥ (४९।२)

बहलं मधुरं स्निग्धम् अविस्रं गुरु पिच्छिलम् । (५०।१)

शुक्लं च यच्छुक्रं फलवत्तदसंशयम् ॥ (५०।२)

येन नारीषु सामर्थ्यं वाजीवल्लभते नरः । (५१।१)

व्रजेच्चाभ्यधिकं येन वाजीकरणमेव तत् ॥ (५१।२)

हेतुर्योगोपदेशस्य योगा द्वादश चोत्तमाः । (५२।१)

यत् पूर्वं मैथुनात् सेव्यं सेव्यं यन्मैथुनाद् अनु ॥ (५२।२)

यदा न सेव्याः प्रमदाः कृत्स्नः शुक्रविनिश्चयः । (५३।१)

निरुक्तं चेह निर्दिष्टं पुमाञ्जातबलादिके ॥ (५३।२)

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये पुमाञ्जातबलादिको नाम वाजीकरणपादश्चतुर्थः ॥ (५४।०)

समाप्तश्चायं द्वितीयो वाजीकरणाध्यायः ॥ (५५।१)