Ca, 8, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
सिद्धिं चानुत्तमां लोके प्राप्नोति विधिना पठन् । (३६।१)
siddhiṃ cānuttamāṃ loke prāpnoti vidhinā paṭhan |
विस्तारयति लेशोक्तं संक्षिपत्यतिविस्तरम् ॥ (३६।२)
vistārayati leśoktaṃ saṃkṣipatyativistaram ||
संस्कर्ता कुरुते तन्त्रं पुराणं च पुनर्नवम् । (३७।१)
saṃskartā kurute tantraṃ purāṇaṃ ca punarnavam |
संस्कृतं तत्त्वसम्पूर्णं त्रिभागेनोपलक्ष्यते । (३८।१)
saṃskṛtaṃ tattvasampūrṇaṃ tribhāgenopalakṣyate |
तच्छङ्करं भूतपतिं संप्रसाद्य समापयत् ॥ (३८।२)
tacchaṅkaraṃ bhūtapatiṃ saṃprasādya samāpayat ||
कृत्वा बहुभ्यस्तन्त्रेभ्यो विशेषोञ्छशिलोच्चयम् ॥ (३९।२)
kṛtvā bahubhyastantrebhyo viśeṣoñchaśiloccayam ||
तन्त्रयुक्तिस्षड्विंशता विचित्राभिर्भूषितं तन्त्रयुक्तिभिः । (४१।१)
tantrayuktisṣaḍviṃśatā vicitrābhirbhūṣitaṃ tantrayuktibhiḥ |
तत्राधिकरणं योगो हेत्वर्थो ऽर्थः पदस्य च ॥ (४१।२)
tatrādhikaraṇaṃ yogo hetvartho 'rthaḥ padasya ca ||
प्रसङ्गैकान्तनैकान्ताः सापवर्गो विपर्ययः । (४३।१)
prasaṅgaikāntanaikāntāḥ sāpavargo viparyayaḥ |
प्रत्युत्सारस् तथोद्धारः संभवस्तन्त्रयुक्तयः । (४५।१)
pratyutsāras tathoddhāraḥ saṃbhavastantrayuktayaḥ |
तन्त्रे समासव्यासोक्ते भवन्त्येता हि कृत्स्नशः ॥ (४५।२)
tantre samāsavyāsokte bhavantyetā hi kṛtsnaśaḥ ||
यथाम्बुजवनस्यार्कः प्रदीपो वेश्मनो यथा ॥ (४६।२)
yathāmbujavanasyārkaḥ pradīpo veśmano yathā ||
प्रबोधनप्रकाशार्थस्तथा तन्त्रस्य युक्तयः । (४७।१)
prabodhanaprakāśārthastathā tantrasya yuktayaḥ |
एकस्मिन्नपि यस्येह शास्त्रे लब्धास्पदा मतिः ॥ (४७।२)
ekasminnapi yasyeha śāstre labdhāspadā matiḥ ||
स शास्त्रमन्यदप्याशु युक्तिज्ञत्वात् प्रबुध्यते । (४८।१)
sa śāstramanyadapyāśu yuktijñatvāt prabudhyate |
अधीयानो ऽपि शास्त्राणि तन्त्रयुक्त्या विना भिषक् । (४८।२)
adhīyāno 'pi śāstrāṇi tantrayuktyā vinā bhiṣak |
नाधिगच्छति शास्त्रार्थानर्थान् भाग्यक्षये यथा ॥ (४८।३)
nādhigacchati śāstrārthānarthān bhāgyakṣaye yathā ||
दुर्गृहीतं क्षिणोत्येव शास्त्रं शस्त्रमिवाबुधम् । (४९।१)
durgṛhītaṃ kṣiṇotyeva śāstraṃ śastramivābudham |
सुगृहीतं तदेव ज्ञं शास्त्रं शस्त्रं च रक्षति ॥ (४९।२)
sugṛhītaṃ tadeva jñaṃ śāstraṃ śastraṃ ca rakṣati ||
तस्मादेताः प्रवक्ष्यन्ते विस्तरेणोत्तरे पुनः । (५०।१)
tasmādetāḥ pravakṣyante vistareṇottare punaḥ |
तत्त्वज्ञानार्थमस्यैव तन्त्रस्य गुणदोषतः ॥ (५०।२)
tattvajñānārthamasyaiva tantrasya guṇadoṣataḥ ||
इदमखिलमधीत्य सम्यगर्थान् विमृशति यो ऽविमनाः प्रयोगनित्यः । (५१।१)
idamakhilamadhītya samyagarthān vimṛśati yo 'vimanāḥ prayoganityaḥ |
स मनुजसुखजीवितप्रदाता भवति धृतिस्मृतिबुद्धिधर्मवृद्धः ॥ (५१।२)
sa manujasukhajīvitapradātā bhavati dhṛtismṛtibuddhidharmavṛddhaḥ ||
सो ऽर्थज्ञः स विचारज्ञश्चिकित्साकुशलश्च सः ॥ (५२।२)
so 'rthajñaḥ sa vicārajñaścikitsākuśalaśca saḥ ||
रोगांस्तेषां चिकित्सां च स किमर्थं न बुध्यते । (५३।१)
rogāṃsteṣāṃ cikitsāṃ ca sa kimarthaṃ na budhyate |
चिकित्सा वह्निवेशस्य सुस्थातुरहितं प्रति ॥ (५३।२)
cikitsā vahniveśasya susthāturahitaṃ prati ||
यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न तत्क्वचित् । (५४।१)
yadihāsti tadanyatra yannehāsti na tatkvacit |
सिद्धिस्थाने ऽष्टमे प्राप्ते तस्मिन् दृढबलेन तु । (५५।१)
siddhisthāne 'ṣṭame prāpte tasmin dṛḍhabalena tu |
सिद्धिस्थानं स्वसिद्ध्यर्थं समासेन समापितम् ॥ (५५।२)
siddhisthānaṃ svasiddhyarthaṃ samāsena samāpitam ||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते ऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते सिद्धिस्थाने उत्तरबस्तिसिद्धिर्नाम द्वादशो ऽध्यायः ॥ (५६।१)
ityagniveśakṛte tantre carakapratisaṃskṛte 'prāpte dṛḍhabalasampūrite siddhisthāne uttarabastisiddhirnāma dvādaśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.