ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 1, 3, 5.2

9 of 108 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

हन्तीति ॥ (१।०)

hantīti ||

स्थानविच्युता स्वस्थानाच्चलिता नाडीति शेषः ॥ (२।०)

sthānavicyutā svasthānāccalitā nāḍīti śeṣaḥ ||

हन्तीति आतुरमिति शेषः ॥ (३।०)

hantīti āturamiti śeṣaḥ ||

या स्थित्वा स्थित्वा चलति गच्छति सापि प्राणनाशिनी ज्ञेया ॥ (४।०)

yā sthitvā sthitvā calati gacchati sāpi prāṇanāśinī jñeyā ||

एतेन कदाचिद्वहति कदाचिन् न वहतीत्यभिप्रायः ॥ (५।०)

etena kadācidvahati kadācin na vahatītyabhiprāyaḥ ||

अतिक्षीणा चेति बिसतन्तुवत् अतिशीता चेति हिमस्पर्शवत् ॥ (६।०)

atikṣīṇā ceti bisatantuvat atiśītā ceti himasparśavat ||

असंशयं निश्चयेन जीवितं प्राणान् हन्ति नाडीति शेषः ॥ (७।०)

asaṃśayaṃ niścayena jīvitaṃ prāṇān hanti nāḍīti śeṣaḥ ||

चकारात् कुटिला चोर्ध्वाधोगमनशीलापि प्राणनाशिनी बोद्धव्या ॥ (८।०)

cakārāt kuṭilā cordhvādhogamanaśīlāpi prāṇanāśinī boddhavyā ||

तथा चोक्तम् । (९।१)

tathā coktam |

नाडी मध्यवहाङ्गुष्ठमूले यात्यर्थमुच्चलेत् । (९।२)

nāḍī madhyavahāṅguṣṭhamūle yātyarthamuccalet |

शनैरूर्ध्वार्धगमना कुटिला हन्ति मानवम् । (९।३)

śanairūrdhvārdhagamanā kuṭilā hanti mānavam |

इति ॥ (९।४)

iti ||