शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 50.1
Select a line for its word-by-word analysis.
अत्र रसकं खर्परकं तालं हरितालं तुत्थं प्रसिद्धम् टङ्कणं सौभाग्यक्षारम् ॥ (२।०)
atra rasakaṃ kharparakaṃ tālaṃ haritālaṃ tutthaṃ prasiddham ṭaṅkaṇaṃ saubhāgyakṣāram ||
एतद्बहुस्थानेषु न प्रचरति अन्यतो दर्शनात् ॥ (४।०)
etadbahusthāneṣu na pracarati anyato darśanāt ||
गन्धकं च समं पिष्ट्वा कारवेल्ल्या रसैर्दिनम् । (५।२)
gandhakaṃ ca samaṃ piṣṭvā kāravellyā rasairdinam |
हस्तपरिपाट्यां च पूर्वोक्तं सकलद्रव्यं सममात्रं संगृह्य कारवेल्लीपत्ररसेन त्रिवारं रसं संमर्द्य तत्कल्केन ताम्रपात्रोदरम् अङ्गुलार्धप्रमाणं प्रलिप्य हण्डिकामध्येऽधोमुखं संस्थाप्य मुद्रां कृत्वा तदनु वालुकायन्त्रे पचेद्यावत्तदुपरि व्रीहयः स्फुटन्ति अङ्गुलम् अङ्गुष्ठोदरमध्यम् ॥ (७।०)
hastaparipāṭyāṃ ca pūrvoktaṃ sakaladravyaṃ samamātraṃ saṃgṛhya kāravellīpatrarasena trivāraṃ rasaṃ saṃmardya tatkalkena tāmrapātrodaram aṅgulārdhapramāṇaṃ pralipya haṇḍikāmadhye'dhomukhaṃ saṃsthāpya mudrāṃ kṛtvā tadanu vālukāyantre pacedyāvattadupari vrīhayaḥ sphuṭanti aṅgulam aṅguṣṭhodaramadhyam ||
मासमानमत्र विषमतीव्रज्वरनिमित्तम् अन्यत्राल्पमिति ॥ (८।०)
māsamānamatra viṣamatīvrajvaranimittam anyatrālpamiti ||
रसो ज्वरारिसिद्धोऽयं द्विगुञ्जो वातजे ज्वरे । (९।२)
raso jvarārisiddho'yaṃ dviguñjo vātaje jvare |
दातव्यः पर्णखण्डेन तत्क्षणान्नाशयेज्ज्वरम् । (९।३)
dātavyaḥ parṇakhaṇḍena tatkṣaṇānnāśayejjvaram |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.