शुद्धमिति ॥ (१।०)

शुद्धं शोधितं जात्युत्कृष्टं वा शोधनमस्य पूर्वं कथितमेव ॥ (२।०)

जातिभेदाः केषांचिज् ज्ञापनार्थं लिख्यन्ते यथा । (३।१)

देवाः सुरसमाजेन मथ्यमाने महोदधौ । (३।२)

समुत्पन्नं पुरा तस्मिन्नमृतं देवजीवनम् ॥ (३।३)

पीयमानात्सुरैस्तस्मादुत्थिताः क्षुद्रबिन्दवः । (४।१)

ज्ञात्वा तान् भूगतान् बिन्दून् योगमासाद्य धूर्जटिः ॥ (४।२)

लोहपाषाणरूपेण कृत्वा तान् वसुधातले । (५।१)

पापरोगाभिभूता ये मानवास्ते भजन्तु तान् ॥ (५।२)

इत्येवं शिवगुप्ता ये सुधाया बिन्दवः परम् । (६।१)

तेषां मया समासेन कथ्यते साधनं स्फुटम् ॥ (६।२)

इति ॥ (७।०)

अथ जातिभेदा यथा यद्यपि नागार्जुनमते अष्टादश लोहजातयः सन्ति तद्यथा माण्डूरं माण्डूकं सारं लोहं मध्यसारलोहं स्थूलसारलोहं चक्रमर्दलोहं बन्धलोहं वज्रकलोहं सुरायसं कलिङ्गं भद्रलोहं गरलस्थितलोहं वज्रं पाण्डिनिरवम् अर्बुदकम् कान्तं कुलिशमिति तथाप्यन्येषां मते त्वष्टैव श्रेष्ठतमाः ॥ (८।०)

तथा हि सामान्याद्द्विगुणं सारं तस्माद् अष्टगुणं कलिः ॥ (९।०)

कलेः शतगुणं भद्रं भद्राद्वज्रं सहस्रधा ॥ (१०।०)

वज्रात् षष्टिगुणं पाण्डिनिरिवाद्दशभिर् गुणैः ॥ (११।०)

ततः कोटिगुणं तस्मादयसः कान्तकं मतम् इति ॥ (१२।०)

एतेषां व्यञ्जनं च तन्त्रान्तरादेव लिख्यते लक्षणविशेषं विना श्रेष्ठमश्रेष्ठं न ज्ञायते तस्माल्लिख्यते ॥ (१३।०)

यथा । (१४।१)

क्षमामृच्छिखराकारलिङ्गान्येवाम्लिते सति । (१४।२)

दृश्यन्ते यत्र सूक्ष्माणि सारं च तदुदाहृतम् ॥ (१४।३)

यत्र कृष्णायसे विंशल्लक्षणानि सितानि च । (१५।१)

पल्लवाल्पकृतीन्याहुस्तद्बुधाः कृष्णवज्रकम् ॥ (१५।२)

यत्र कृष्णतरा भूमिर्वर्तुलाङ्गानि सर्वशः । (१६।१)

रेखा स्याद्धेमवर्णा च तत्पिण्डी च विधीयते ॥ (१६।२)

कलिस्तरसमावर्तो यद् उक्तं च विचक्षणैः । (१७।१)

किंचित्तत्स्थे जले क्षिप्तं तैलबिन्दुर्न सर्पति ॥ (१७।२)

अपि केनापि कालेन निर्मलत्वं न मुञ्चति । (१८।१)

भ्रश्यते यन्न कालेन निर्द्रवं तदयो मतम् ॥ (१८।२)

येन पर्वतसारेण भिद्यन्ते शुष्ककाष्ठवत् । (१९।१)

अन्यानि गिरिसाराणि तत्तीक्ष्णं कान्तमुच्यते ॥ (१९।२)

कान्तस्य लक्षणमन्यत्राप्युक्तम् ॥ (२०।०)

पात्रे यस्मिन् प्रविशति जले तैलबिन्दुर्निषिक्तो हिङ्गुर्गन्धं विसृजति निजं तिक्ततां निम्बकल्कः । (२१।१)

पाके दुग्धं भवति शिखराकारकं नैति भूमौ कान्तं लोहं भवति तदिदं लक्षणोक्तं नचान्यत् ॥ (२१।२)

इति तस्मादेतेषां मध्ये कान्तलोहं श्रेष्ठतमं यतः । (२२।१)

किट्टाद्दशगुणं मुण्डं मुण्डात्तीक्ष्णं शतोन्मितम् । (२२।२)

तीक्ष्णाल्लक्षगुणं कान्तं भक्षणात्कुरुते गुणम् ॥ (२२।३)

तस्मात् कान्तं सदा सेव्यं जरामृत्युहरं नॄणाम् । (२३।१)

इति ॥ (२३।२)

तच्च कान्तं चतुर्विधं भवति । (२४।१)

तथाहि । (२४।२)

भ्रामकं शकटं चैव चुम्बकं द्रावकं तथा । (२४।३)

चतुर्विधं भवेत् कान्तमेकैकं द्विगुणं मतम् । (२४।४)

इति ॥ (२४।५)

जातिभेदाः संक्षेपेणोक्ताः ॥ (२५।०)

सम्प्रति मारणविधिरपि तेषां कथ्यते लोहभवं चूर्णमित्यादि । (२६।१)

पातालगरुडी पातालमूली प्रसिद्धा सा च छिन्नरुहाकृतिस्तद्भेदश्च तदभावे छिरहण्टैव ग्राह्या पुटमत्र गजपुटम् ॥ (२६।२)

कुमारी प्रसिद्धा कुठारकुलत्थरसैरिति ॥ (२७।०)

कुठारः कुठारच्छिन्ना कुटजभेद इत्यन्ये तदभावे जम्बूत्वक् गृह्णन्त्यपरे अस्मत्सम्प्रदाये कुठारच्छिन्ना लोके तिपानीतिशब्दवाच्यो द्रव्यविशेषो ग्राह्यः ॥ (२८।०)

कुलत्थोऽन्नविशेषः प्रसिद्धः ॥ (२९।०)

पुटषट्कमित्यनेन प्रत्येकं पुटत्रयं पूर्ववद् बोध्यम् ॥ (३०।०)