शिलाजत्वित्यादि ॥ (१।०)

जतुर्लाक्षा तत्प्रकाशवत् शिलाभ्यः प्रस्रुतं द्रवविशेषं तत् शिलाजतुशब्दवाच्यम् ॥ (२।०)

तन्त्रान्तरेऽपि । (३।१)

मासि शुक्रे शुचौ चैव शिलाः सूर्यांशुतापिताः ॥ (३।२)

चतुःप्रकाशं स्वरसं शिलाभ्यः प्रस्रवन्ति हि ॥ (४।०)

शिलाजत्विति विख्यातं सर्वव्याधिविनाशनम् । (५।१)

इति ॥ (५।२)

ननु रूक्षकठिनानां शिलानां कथं स्निग्धद्रवः स्वरसः सम्भवति ॥ (६।०)

सत्यम् ॥ (७।०)

अत्र शिलोपलक्षितत्वात् तत्तद्धातव एव प्रस्रवन्ति ॥ (८।०)

तथा चोक्तम् । (९।१)

शैलस्य धातोः स्वरसं शिलाभ्यः सूर्यप्रतापाज्जतुसंप्रकाशम् । (९।२)

कृष्णं भवेन्मूत्रसमानगन्धि तदेव रम्यं तु शिलाजतु स्यात् । (९।३)

इति ॥ (९।४)

मतान्तरेऽपि । (१०।१)

हेमाद्याः सूर्यसंतप्ताः स्रवन्ति गिरिधातवः । (१०।२)

जत्वाभं मृदु मृत्स्नाच्छं यन्मलं तच्छिलाजतु । (१०।३)

इति ॥ (१०।४)

इति तन्त्रान्तरेऽपि प्रसिद्धमेतत् ॥ (११।०)

तद्यथा । (१२।१)

तप्तादीनां तु लोहानां षण्णामन्यतमान्वयम् । (१२।२)

ज्ञेयं स्वगन्धतश्चापि षड्योनि प्रथितं क्षितौ । (१२।३)

इति ॥ (१२।४)

यतः । (१३।१)

लोहाद्भवति तद्यस्माच्छिलाजतु जतुप्रभम् । (१३।२)

तस्य लोहस्य यद्वीर्यं रसं वापि बिभर्ति तत् । (१३।३)

इति ॥ (१३।४)

प्रसङ्गतोऽपि चतुष्टयं यथा । (१४।१)

हेम्नो वै रजतात् ताम्रात् तथा स्याद् अयसाद् अपि । (१४।२)

गोमूत्रगन्धि सर्वेषां यथापूर्वमनुत्तमम् । (१४।३)

इति ॥ (१४।४)

अन्यत्राप्युक्तम् । (१५।१)

त्रपुसीसायसादीनि प्रधानान्युत्तरोत्तरम् । (१५।२)

यथा तथा प्रयोगे ऽपि श्रेष्ठाः श्रेष्ठगुणाः स्मृताः । (१५।३)

इति ॥ (१५।४)

चतुर्णामपि मुख्यानां प्रस्रवं शिलाजतु चतुष्टयम् अत्र गुणख्यापनाय चान्ययोनिवारणाय च भवतीति ॥ (१६।०)

समानीयेति अत्र सम्यग्ग्रहणं श्रेष्ठग्रहणनिमित्तम् अवगन्तव्यम् ॥ (१७।०)

कथमस्य श्रेष्ठत्वम् इत्यत्राह कश्चित् । (१८।१)

तेषु कृष्णं मलं स्निग्धं लघु निःशर्करं भवेत् । (१८।२)

गोमूत्रगन्धवच्चापि तत्प्रधानं प्रचक्षते । (१८।३)

इति ॥ (१८।४)

ग्रीष्मतः प्रशिलाच्युतम् इति यद्यप्यन्यस्मिन् काले शिलाजतुप्रस्रवं दृश्यते तथापि ग्रीष्मे खरतरकिरणतापिताभ्यः शिलाभ्यो गुणवत्तरं भवति ॥ (१९।०)

गोदुग्धैर् इत्यादिबहुवचनान्तैः कृत्वा बहुवारं भावयेदित्यभिप्रायः ॥ (२०।०)

भृङ्गो मार्कवः घमरा इति लोके ॥ (२१।०)

अत्र भाव्यसमानक्वथनीयं द्रव्यं ग्राह्यम् ॥ (२२।०)

क्वथनीयद्रव्यमष्टगुणे जले निष्क्वाथ्य चतुर्भागावशिष्टे कषाये भावयेत् ॥ (२३।०)

तच्छुद्धं शुद्धतां व्रजेदिति ॥ (२४।०)

ननु पूर्वं यच्छुद्धं स्यात्तत्कथं पश्चाच्छुद्धतां व्रजेदित्यत्र शुद्धशब्दद्वयं च किमर्थम् उच्यते पूर्वं शिलाजतुपिण्डं धूपादिना संशोध्य पश्चादनेन विधिना शोधयेदित्यदोषः ॥ (२५।०)

तथा हि । (२६।१)

दुष्टौषधिकीटपतङ्गदंशसंतालिकादोषनिवारणार्थम् । (२६।२)

लोहाढकौ निम्बगुडूचिसर्पिर्यवैर् यथावत् परिधूपयेच्च । (२६।३)

इति ॥ (२६।४)

पूर्वशोधितमेवेति सर्वसंमतम् ॥ (२७।०)