शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 200.2
Select a line for its word-by-word analysis.
गन्धं गन्धकं चतुरिति चतुष्पलं वक्ष्यमाणपलग्रहणात् ॥ (३।०)
gandhaṃ gandhakaṃ caturiti catuṣpalaṃ vakṣyamāṇapalagrahaṇāt ||
यामं विचूर्णयेदिति तयोः शुद्धरसगन्धकयोः कज्जलीं कुर्यादित्यभिप्रायः ॥ (५।०)
yāmaṃ vicūrṇayediti tayoḥ śuddharasagandhakayoḥ kajjalīṃ kuryādityabhiprāyaḥ ||
मृतताम्राभ्रलोहानामिति मृतताम्रं मृतमभ्रकं मृतलोहमिति मृतग्रहणेन दरदं हिङ्गुलमपि शोधितं ग्राह्यम् ॥ (६।०)
mṛtatāmrābhralohānāmiti mṛtatāmraṃ mṛtamabhrakaṃ mṛtalohamiti mṛtagrahaṇena daradaṃ hiṅgulamapi śodhitaṃ grāhyam ||
सुवर्णं रजतं चैवेति चकारग्रहणात् सुवर्णरौप्यमपि मृतं देयम् ॥ (७।०)
suvarṇaṃ rajataṃ caiveti cakāragrahaṇāt suvarṇaraupyamapi mṛtaṃ deyam ||
मृतवज्रं मृतहीरकं तालसत्वं हरितालसत्वम् ॥ (८।०)
mṛtavajraṃ mṛtahīrakaṃ tālasatvaṃ haritālasatvam ||
उन्मत्तो धत्तूरकः स्नुह्यर्कयोः पत्ररसः स्नुही सेहुण्डा विषमुष्टिः कुचलभेदशब्दवाच्यः ॥ (१०।०)
unmatto dhattūrakaḥ snuhyarkayoḥ patrarasaḥ snuhī sehuṇḍā viṣamuṣṭiḥ kucalabhedaśabdavācyaḥ ||
एके विषमुष्टिशब्देन महानिम्ब इति मन्यन्ते तन्न सर्वमतम् ॥ (११।०)
eke viṣamuṣṭiśabdena mahānimba iti manyante tanna sarvamatam ||
हयारिः करवीरः वालुकायन्त्रगं स्वेद्यमिति ॥ (१२।०)
hayāriḥ karavīraḥ vālukāyantragaṃ svedyamiti ||
अस्मत्संप्रदाये तु तत् पोट्टलीकम् उक्तद्रव्यकल्केन प्रलेपितं कृत्वा पश्चाद् वालुकायां भूमिगतायां मध्ये क्षिप्त्वा तदुपरि सप्ताष्टभिर् गोमयैरादीपयेत् ॥ (१४।०)
asmatsaṃpradāye tu tat poṭṭalīkam uktadravyakalkena pralepitaṃ kṛtvā paścād vālukāyāṃ bhūmigatāyāṃ madhye kṣiptvā tadupari saptāṣṭabhir gomayairādīpayet ||
एवं त्रिदिनम् इत्यनेन त्रिवेलमिति व्याख्यातम् ॥ (१६।०)
evaṃ tridinam ityanena trivelamiti vyākhyātam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.