शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 183.2
Select a line for its word-by-word analysis.
भस्मसूतसमो गन्ध इत्यनेन रसादिशिलाजतुपर्यन्तं द्रव्यं पृथक्षोडशशाणमितं ग्राह्यं तत्र मृतायो मारितलोहचूर्णं मृतताम्रचूर्णं च त्रिफलाहरीतक्यादिकं महानिम्बो लोके वकाइन शब्दवाच्यः ॥ (२।०)
bhasmasūtasamo gandha ityanena rasādiśilājatuparyantaṃ dravyaṃ pṛthakṣoḍaśaśāṇamitaṃ grāhyaṃ tatra mṛtāyo māritalohacūrṇaṃ mṛtatāmracūrṇaṃ ca triphalāharītakyādikaṃ mahānimbo loke vakāina śabdavācyaḥ ||
करञ्जो बृहत्करञ्जः अस्य बीजं फलं चतुःषष्टिशाणमित्यर्थः ॥ (३।०)
karañjo bṛhatkarañjaḥ asya bījaṃ phalaṃ catuḥṣaṣṭiśāṇamityarthaḥ ||
मधु घृतपरिमाणं तु यावत् सकलं द्रव्यम् आलोडितं स्यात् ॥ (४।०)
madhu ghṛtaparimāṇaṃ tu yāvat sakalaṃ dravyam āloḍitaṃ syāt ||
द्विनिष्कं टङ्कद्वयं द्विनिष्काद् अधिकमानमपि देयं न दोषः ॥ (६।०)
dviniṣkaṃ ṭaṅkadvayaṃ dviniṣkād adhikamānamapi deyaṃ na doṣaḥ ||
रसो बलिस्ताम्रम् अयः पुराग्नी शिलाजतुः स्याद्विषतिन्दुकश्च । (७।२)
raso balistāmram ayaḥ purāgnī śilājatuḥ syādviṣatindukaśca |
वरा च तुल्यं गगनं करञ्जं पृथक् पृथक् शाणचतुष्टयं च ॥ (७।३)
varā ca tulyaṃ gaganaṃ karañjaṃ pṛthak pṛthak śāṇacatuṣṭayaṃ ca ||
संमर्द्य सर्वं मधुना घृतेन घृतस्य पात्रे निहितं प्रयत्नात् । (८।१)
saṃmardya sarvaṃ madhunā ghṛtena ghṛtasya pātre nihitaṃ prayatnāt |
कथं भजेत् प्रत्यहमस्य यस्य शाल्योदनं दुग्धमधुत्रयं च । (८।२)
kathaṃ bhajet pratyahamasya yasya śālyodanaṃ dugdhamadhutrayaṃ ca |
विशीर्णकर्णाङ्गुलिनासिकोऽपि भवेदनेन स्मरतुल्यमूर्तिः । (८।३)
viśīrṇakarṇāṅgulināsiko'pi bhavedanena smaratulyamūrtiḥ |
दारापरित्याग इह प्रविष्टो जलोदरे वायुनिबद्धमूले । (८।४)
dārāparityāga iha praviṣṭo jalodare vāyunibaddhamūle |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.