शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā

ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 44.2

65 of 108 · 17 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

इदानीं संसिद्धरसानाम् अध्यायं प्रकटयन्नाह तत्रादौ ज्वराङ्कुशनामरसं व्याचष्टे खण्डितमिति ॥ (१।०)

idānīṃ saṃsiddharasānām adhyāyaṃ prakaṭayannāha tatrādau jvarāṅkuśanāmarasaṃ vyācaṣṭe khaṇḍitamiti ||

2.0२.०

हरिणस्येदं हारिणं शृङ्गं विषाणं तच्च खण्डितं शकलीकृतं संक्षुण्णमित्यर्थः ॥ (२।०)

hariṇasyedaṃ hāriṇaṃ śṛṅgaṃ viṣāṇaṃ tacca khaṇḍitaṃ śakalīkṛtaṃ saṃkṣuṇṇamityarthaḥ ||

3.0३.०

ज्वालामुख्या रसैरिति ज्वालामुखी जयन्ती तस्याः पत्राणां स्वरसः ॥ (३।०)

jvālāmukhyā rasairiti jvālāmukhī jayantī tasyāḥ patrāṇāṃ svarasaḥ ||

4.0४.०

सा ज्वालामुखी चतुर्धा भवति ॥ (४।०)

sā jvālāmukhī caturdhā bhavati ||

5.1५.१

तथाहि । (५।१)

tathāhi |

5.2५.२

शुक्ला पीता तथा रक्ता कृष्णा ज्वालामुखी भवेत् । (५।२)

śuklā pītā tathā raktā kṛṣṇā jvālāmukhī bhavet |

5.3५.३

इति ॥ (५।३)

iti ||

6.0६.०

लोके खसिनीशब्दवाच्या ॥ (६।०)

loke khasinīśabdavācyā ||

7.0७.०

केचित् तु ज्वालामुखीत्यनेन भल्लातकम् इति व्याख्यानयन्ति तन्न सर्वसंमतम् ॥ (७।०)

kecit tu jvālāmukhītyanena bhallātakam iti vyākhyānayanti tanna sarvasaṃmatam ||

8.0८.०

समम् इत्यत्र समशब्दो मिलितार्थे वर्तत इति केचित् ॥ (८।०)

samam ityatra samaśabdo militārthe vartata iti kecit ||

9.0९.०

न तु सममत्र साम्यं यतः सम्प्रदायेष्वपि ज्वालामुख्या रसैः कृत्वा मृगशृङ्गं बहुशो भावयित्वा जारयेदित्यभिप्रायः ॥ (९।०)

na tu samamatra sāmyaṃ yataḥ sampradāyeṣvapi jvālāmukhyā rasaiḥ kṛtvā mṛgaśṛṅgaṃ bahuśo bhāvayitvā jārayedityabhiprāyaḥ ||

10.1१०.१

यदुक्तम् । (१०।१)

yaduktam |

10.2१०.२

असकृद्भावितं शृङ्गं हारिणं कुट्टितं रसैः । (१०।२)

asakṛdbhāvitaṃ śṛṅgaṃ hāriṇaṃ kuṭṭitaṃ rasaiḥ |

10.3१०.३

ज्वालामुख्याः पचेद्भाण्डगतं तद्भस्म चूर्णयेत् । (१०।३)

jvālāmukhyāḥ pacedbhāṇḍagataṃ tadbhasma cūrṇayet |

10.4१०.४

इत्यादि ॥ (१०।४)

ityādi ||

11.0११.०

अष्टांशं त्रिकटुं दद्यादिति शृङ्गभागान्मिलितकटुत्रयस्य सर्वज्वरापह इत्यनेनान्वयः ॥ (११।०)

aṣṭāṃśaṃ trikaṭuṃ dadyāditi śṛṅgabhāgānmilitakaṭutrayasya sarvajvarāpaha ityanenānvayaḥ ||

12.0१२.०

तेन सन्निपातजनितमपि नाशयेदित्यर्थः ॥ (१२।०)

tena sannipātajanitamapi nāśayedityarthaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 44.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit